“نۇر وتان” حدپ-نىڭ پارلامەنت ماجىلىسىندەگى فراكتسياسىنىڭ كەڭەيتىلگەن جيىنى ءوتىپ, وندا ەلباسىنىڭ بيىلعى جولداۋىنا سايكەس, ەلدىڭ باس قارجى قۇجاتى – “2010-2012 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۋرالى” زاڭعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ جايى قارالدى. جيىنعا پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆ, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ توراعاسى ورال مۇحامەدجانوۆ, پارتيا توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى نۇرلان نىعماتۋلين, ۇكىمەت مۇشەلەرى مەن پارلامەنت دەپۋتاتتارى قاتىستى.
جيىن بارىسىندا تالقىلانعان ماسەلەلەر سان ءتۇرلى سالانى, ءدالىرەك ايتقاندا, جەدەلدەتىلگەن يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ, كەدەندىك وداق تەتىكتەرىن جۇزەگە اسىرۋ, كاسىپكەرلىكتى قولداۋ, مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك مىندەتتەمەلەر دەڭگەيىن كوتەرۋ, 2011 جىلعى ازيا ويىندارىن ويداعىداي وتكىزۋ, استانانى دامىتۋ سەكىلدى ماسەلەلەردى قامتىدى.
“بۇل ماسەلەلەردىڭ بارلىعى ەلباسىنىڭ بيىلعى حالىققا جولداۋىنا سايكەس تىڭعىلىقتى جۇزەگە اسىرىلۋى ءتيىس. سولاردىڭ ىشىندە 2010-2014 جىلدار ارالىعىن قامتيتىن جەدەلدەتىلگەن يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ ورنى ايرىقشا. بۇل جاقىن 5 جىلدا قازاقستان ەكونوميكاسىن ىلگەرىلەتۋگە باعدار بەرەتىن ماڭىزدى قۇجات بولىپ سانالادى”, دەدى ۇكىمەت باسشىسى ءوز سوزىندە. پرەمەردىڭ ءسوزىنە قاراعاندا, اتالعان باعدارلامانىڭ جاقسى جاقتارى بارشىلىق. ياعني, ك.ءماسىموۆ بەلگىلى ءبىر كوزدەلگەن ماقساتقا جەتۋگە ىقپال ەتەتىن ايقىن تەتىكتەرمەن جانە قۇرالدارمەن بايىتىلعان دەپ باعالانعان باعدارلاماعا ۇلكەن ماڭىز بەردى. ماسەلەن, ونىڭ ءبىر تەتىگى – ەل تۇرعىندارىنىڭ بارلىق توپتارىنا جاڭا مۇمكىندىكتەر اشاتىنىمەن ماڭىزدى.
ۇكىمەت باسشىسى كوتەرگەن تاعى ءبىر ماسەلە تۇرعىنداردىڭ ەڭبەكپەن قامتىلۋىنا قاتىستى بولدى. ماسەلەن, تەك بيىلعى جىلدىڭ وزىندە الدىن الا جوبالانعان ءبىرقاتار يندۋستريالىق نىساندار قاتارعا قوسىلىپ ناتيجەسىندە حالىقتى 25 مىڭ جاڭا تۇراقتى جۇمىس ورىندارىمەن قامتۋ كوزدەلىپ وتىر.
جيىندا پرەمەر-مينيستر وندىرىسكە جاڭا زامانعى تەحنولوگيالار مەن قۇرالداردى كوپتەپ ەنگىزۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالىپ, وسىنىڭ اياسىندا ارنايى مىندەتتەر قويىلىپ وتىرعاندىعىن ماسەلە رەتىندە كوتەردى. بۇل اۋىل شارۋاشىلىعى كەشەنىندەگى ەڭبەك ءونىمدىلىگىن ارتتىرۋعا سەپ بولماق. ك.ءماسىموۆتىڭ ايتۋىنشا, ەگەر بۇل ۇدەرىس ءساتتى جۇزەگە اسسا, اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن وڭدەۋدىڭ جىلدامدىعى ارتادى. ياعني, ءبىزدىڭ رىنوكتاعى تۇتىناتىن تاۋارلاردىڭ 80 پايىزعا جۋىعى وتاندىق ءوندىرىستىڭ ەنشىسىنە تيمەك. باسقاشا ايتساق, بۇل ەل ەكونوميكاسىن وزگەنىڭ “جاقسىسىنا” دەگەن قاجەتتىلىكتەن ارىلتىپ, وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەردى قولداۋعا, بارىمىزدى باعالاۋعا ىقپال ەتەتىن بولادى.
“بىزگە قىتايلىق, يا بولماسا, رەسەيلىك تاۋارلار قاجەت ەمەس. ءبىزگە ءوزىمىزدىڭ وتاندىق تاۋارلارىمىز قاجەت. بىراق ولاردىڭ ساپاسى دا سايكەسىنشە جوعارى بولۋى ءتيىس”, دەدى بۇل جونىندە ك.ءماسىموۆ. وسى رەتتە ول كەدەندىك وداققا مۇشە مەملەكەت رەتىندە كونتراباندالىق تاۋارلاردىڭ جولىن كەسۋ, ءوڭتۇستىكتەگى بارلىق شەكارا بەكەتتەرىن مىعىمداۋدى قاتاڭ قاداعالاۋ قاجەتتىگىنە توقتالىپ ءوتتى. بۇل ءوز وندىرىسىمىزگە تونەتىن قاۋىپتىڭ دە الدىن الماق. پرەمەر-مينيستر سونداي-اق, “بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020” جوباسىنىڭ ماڭىزدىلىعى تۋرالى ايتا كەلە, ونى جۇزەگە اسىرۋعا بيىلعى جىلى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 27 ملرد. تەڭگە قاراستىرىلاتىنىن جەتكىزدى.
جيىن بارىسىندا 2010-2012 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك بيۋدجەتكە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋدى قاجەت ەتەتىن كورسەتكىشتەر ەلباسى جۇكتەگەن ستراتەگيالىق تاپسىرمالاردى قارجىلاندىرۋعا جول اشاتىندىعى ايتىلدى.
ءوز كەزەگىندە ءسوز العان “نۇر وتان” حدپ توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى نۇرلان نىعماتۋلين بۇل جيىننىڭ ەلىمىز ءۇشىن ماڭىزى ايرىقشا ەكەنىن اتاپ ءوتتى. “ەلباسىمىز, پارتيا توراعاسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءوزىنىڭ بيىلعى جولداۋىندا ەلىمىزدىڭ 1 جىلدىق قانا ەمەس, 10 جىلدىق ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك دامۋىن ايقىنداپ بەردى. بۇگىندە سىزدەر مەن بىزدەر بارلىق ايماقتاردى ارالاۋ بارىسىندا پرەزيدەنت جولداۋىنىڭ ەل تاراپىنان قولداۋعا يە بولىپ وتىرعانىنا كۋا بولۋدامىز”, دەدى ن.نىعماتۋلين. سونداي-اق, ول وبلىس, استانا مەن الماتى قالالارى اكىمدىكتەرىنىڭ ايماقتار مەن جەرگىلىكتى بيۋجەتتەر جوباسىن ءماسليحاتتارعا ۇسىنباس بۇرىن, دەپۋتاتتىق فراكتسيالاردىڭ وتىرىستارىندا جان-جاقتى تالقىلاۋدان وتكىزۋ قاجەتتىگىن ايتتى. “بۇل رەتتە ايماقتىق جۇمىس اسپەكتىلەرىن كۇشەيتۋگە باسا نازار اۋدارۋىمىز قاجەت”, دەدى پارتيا توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى.
وتىرىس قورىتىندىسىندا بيۋدجەتكە وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى ۇكىمەت ۇسىنىسىن قولداۋ جانە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە ەنگىزىلەتىن تولىقتىرۋلارعا ءبىراۋىزدان داۋىس بەرۋ جونىندە “نۇر وتان” حدپ فراكتسياسىنىڭ شەشىمى قابىلداندى.
ءلايلا ەدىلقىزى.