“اقتوبە حالىقارالىق اۋەجايى” اق ءوزىنىڭ كاسىپكەرلىك قىزمەتىندە اۆتورلىق قۇقىعى ء“Mىcrosoft” كورپوراتسياسىنا جاتاتىن ليتسەنزيالانباعان باعدارلامالاردى (پروگراممالاردى) پايدالانۋعا جول بەرگەن.
باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋ نىسانىنىڭ اۆتورلىق قۇقىعى زاڭمەن قورعالادى. اۆتورلىق قۇقىقتى بۇزعان تۇلعا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭ اكتىلەرىنە جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى قاتىسىپ وتىرعان حالىقارالىق كونۆەنتسياعا سايكەس قىلمىستىق, اكىمشىلىك جانە ازاماتتىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلادى. “اقتوبە حالىقارالىق اۋەجايى” اق كاسىپكەرلىك قىزمەتىندە پايدالانعان باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋدى ء“Mىcrosoft” كورپوراتسياسىنىڭ ءبىرىڭعاي اۆتورلىق قۇقىعى ەكەنىن مويىندايدى جانە كەلەشەكتە قىزمەتكەرلەرىمىز قۇقىق يەلەنۋشى ء“Mىcrosoft” كورپوراتسياسىنىڭ ينتەللەكتۋالدى قۇقىعىن بۇزباۋعا ءمىندەتتەمە الادى. وسىندايدان باسقالاردى دا ەسكەرتكىمىز كەلەدى. ء“Mىcrosoft” كورپوراتسياسىنىڭ باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋ نىسانىنا بىرىڭعاي اۆتورلىق قۇقىعى بار. وسى قۇقىقتارىن ولار بەلسەندى تۇردە ساقتايدى جانە قورعايدى. سوندىقتان سوت الدىندا جاۋاپ بەرگەنشە, ليتسەنزيالانعان باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋدى ءتيىستى فيرمالاردان ساتىپ العان ءجون.
“اقتوبە حالىقارالىق اۋەجايى”اق.
سوت اكتىلەرى ورىندالۋىمەن قۇندى...
شىعىس قازاقستان وبلىسى سوتتار اكىمشىسىنىڭ كەڭەيتىلگەن كەڭەسى ماڭىزدى شارالاردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. ويتكەنى, سوتتار شىعارعان شەشىمدەردىڭ ورىندالۋى, مەملەكەتكە قارىزدارىن ميلليوندى بىلاي قويىپ, ميللياردتاپ تولەمەيتىن كاسىپورىنداردى تارتىپكە شاقىرۋ, قازىرگىدەي قارجى داعدارىسى كەزىندە قاتاڭ شارالار قولدانۋ وڭاي شارۋا ەمەس. سونداي ءبىر كەزەكتى كەڭەستى جاقىندا عانا وبلىستىق سوتتىڭ توراعاسى قىزمەتىنە تاعايىندالعان مۇحامەدجان پاقىردىنوۆ جۇرگىزدى.
كەڭەس جۇمىسىنا شىعىس قازاقستان وبلىستىق سوتىنىڭ جانە سوتتار اكىمشىسىنىڭ ماماندارى قاتىستى. كەڭەستە “سوت اكتىلەرىنىڭ ورىندالۋى بويىنشا جۇمىس قورىتىندىسى تۋرالى” وبلىستىق سوتتار اكىمشىسىنىڭ اتقارۋ ءوندىرىسىن قامتاماسىز ەتۋ ءبولىمىنىڭ باستىعى رينات تۇرىشەۆ بايانداما جاسادى. ونىڭ ايتۋىنشا, وتكەن جىلى سوتتار اكىمشىسى سوت ورىنداۋشىلارىنىڭ اۋماقتىق بولىمدەرىنىڭ وندىرىسىندە 25,9 ميلليارد تەڭگەدەن استام قارجىنى قۇرايتىن 109 مىڭنان استام ورىنداۋ قۇجاتتارى بولىپتى.
الايدا, بۇل كورسەتكىش 2008 جىلمەن سالىستىرعاندا, 5 ميلليارد تەڭگەگە تومەندەگەن. 60 مىڭنان استام ورىنداۋ قۇجاتتارى ورىندالىپ, پايىزعا شاققاندا 55-ءتى قۇراعان. جاڭا سەمەي, ءۇرجار, ۇلان اۋداندارىنداعى اتالمىش قىزمەت تۇرلەرى جۇمىستارىن ءباسەڭدەتىپ العان. بۇكىلالەمدىك ەكونوميكالىق داعدارىس كەزىندە قارجىلاردى مەملەكەت كىرىسىنە ءوندىرۋ باستى مىندەت بولسا كەرەك. قۇجاتتاردى زاڭمەن بەلگىلەنگەن مەرزىمدە ورىنداۋ, مەملەكەتتىك قازىنا قورىن مولايتۋ وسىنداي جۇمىستىڭ ناتيجەسى بولاتىنى بەلگىلى. دەمەك, ورىنداۋ سانكتسياسىن وندىرۋگە دە كوڭىل ءبولۋ قاجەت. ماسەلەن, 2009 جىلدىڭ ستاتيستيكالىق مالىمەتتەرىنە سايكەس رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت كىرىسىنە 27 ميلليارد 618687 تەڭگە ورىنداۋ سانكتسياسى ەسەپتەلىپ, وندىرىلگەن. بۇل ءتيىستى كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 18,5 ميلليون تەڭگەگە ارتىق.
وتكەن جىلى قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتۋ ءۇشىن بورىشكەرلەرگە قاتىستى 199 ماتەريال ىشكى ىستەر ورگاندارىنا جولدانىپتى. 2008 جىلى وسى مەرزىمدە بۇل كورسەتكىش 313-ءتى قۇراعان. 11 ماتەريال بويىنشا قىلمىستىق ءىس قوزعالىپ, ەكى ءىس بويىنشا ۇكىم شىعارىلعان. ال بيىل قىلمىستىق كودەكستىڭ 362-بابى بويىنشا ىستەردى قارايتىن انىقتاۋ ءبولىمى قۇرىلماق.
بورىشكەرلەردى اكىمشىلىك جازاعا تارتۋ جاعدايى 2008 جىلمەن سالىستىرعاندا جاقسارعان. سوتقا جىبەرىلگەن 250 ماتەريالدىڭ 234-ءى بويىنشا بورىشكەرلەر اكىمشىلىك جاۋاپقا تارتىلعان. الاڭدايتىن جاعداي, سوت ورىنداۋشىلارىنىڭ اراسىندا دا پارا الۋشىلىقتىڭ (7 ادام) بولۋى الاڭداتادى. ولاردىڭ بارلىعى جاۋاپقا تارتىلعان.
بۇدان كەيىن وبلىستىق سوتتار اكىمشىسىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق قامتاماسىز ەتۋ ءبولىمىنىڭ باستىعى ب.قابىلوۆ, سوتتار قىزمەتىن ۇيىمداستىرۋ ءبولىمىنىڭ باستىعى ج.ءجۇنىسوۆا جينالعاندار الدىندا ەسەپ بەردى.
وبلىستىق سوتتىڭ توراعاسى م.پاقىردىنوۆ كەڭەستە ءسوز الدى. ول سوت ورىنداۋشىلارىنىڭ قۇقىقتىق مارتەبەسىنىڭ تومەن, ولاردىڭ ماتەريالدىق جاعدايىنىڭ ناشار ەكەنىنە توقتالا كەتتى. ءتىپتى سوت ورىنداۋشىلارىن بورىشكەرلەر ۇيلەرىنە كىرگىزبەۋى بىلاي تۇرسىن, يتتەرىن ايتاقتاپ قۋشىلاردىڭ بار ەكەنىن تىلگە تيەك ەتتى. الايدا, جۇمىستى شيراتا ءتۇسۋ ءۇشىن ەڭ الدىمەن تەمىردەي ءتارتىپ قاجەت, بىلىكتىلىك پەن ءبىلىمدى قاتار الىپ جۇرگەندە سوت ورىنداۋشىسىنىڭ دا بەدەلى ارتا تۇسپەك.
وڭداسىن ەلۋباي.
كەڭەس بولىپ ءوتتى
تاياۋدا پەتروپاۆل قالاسىنىڭ اسكەري پروكۋراتۋراسىندا اسكەري پروكۋرور ءدىنبايان مۇحانبەتقاليەۆتىڭ توراعالىعىمەن وسىنداعى اسكەري قۇرىلىمداردىڭ سالاارالىق كەڭەسى بولىپ ءوتتى.
وتكەن جىلى اسكەردە ورىن العان قىلمىستاردىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا بىرقاتار الدىن الۋ شارالارى ۇيىمداستىرىلعان. سونىڭ ارقاسىندا وڭ ناتيجەگە قول جەتكىزۋگە مۇمكىندىك تۋعىزىلىپتى. ءسويتىپ, 2009 جىلى قىلمىس سانى 67 پايىزعا تومەندەگەن. جيىندا ءسوز العان اسكەري پروكۋروردىڭ اعا كومەكشىسى پودپولكوۆنيك ي.گرەبەنيۋك وسىلاي دەپ مالىمدەدى. بۇل – اسكەري بولىمدەر مەن اسكەري قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ بىرلەسە وتىرىپ قيمىلداعان ارەكەتتەرىنىڭ ناتيجەسى, دەدى ءسوزىنىڭ سوڭىندا ول.
بۇدان كەيىن اسكەري پروكۋرور د.مۇحانبەتقاليەۆ قىلمىستاردىڭ الدىن الۋدا كوپ كومەك بولىپ تابىلاتىن بەينەباقىلاۋ جۇيەسىن ورناتۋدىڭ جاي-جاپسارىمەن تانىستى. وندا بەلگىلى بولعانىنداي, مۇنداي كامەرالار بۇگىنگى تاڭدا تەك ءىىم ىشكى اسكەرلەرىنىڭ اسكەري ينستيتۋتى مەن №6637 اسكەري ءبولىمىندە عانا ورناتىلعان بولىپ شىقتى. دەمەك, بۇل وسى باعىتتا ىستەلەتىن جۇمىستار ءالى كوپ دەگەن ءسوز. جيىندا وسىنداي جەتىمسىزدىكتەرگە باسا نازار اۋدارىلدى.