بيىل زەينەتكەرلەردى بىرقاتار جاعىمدى جاڭالىق كۇتىپ تۇر. ايتالىق, ىنتىماقتى جانە بازالىق زەينەتاقىنىڭ كولەمى ارتادى, بىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىنىڭ ەڭ تومەنگى تولەمى كوبەيەدى.
ەلىمىزدە زەينەتاقى تولەمىنىڭ ءۇش كومپونەنتى بار – بازالىق تولەم, جاسى بويىنشا جانە بجزق-داعى ازاماتتاردىڭ جەكە زەينەتاقى جيناعى. مىندەتتى زەينەتاقى اۋدارىمدارى ەنگىزىلگەنگە دەيىن زەينەتكە شىققان ادامدار بازالىق جانە ىنتىماقتى زەينەتاقى الادى, قالعانى ءۇش تولەم ءتۇرىن الۋعا دا قۇقىلى.
ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى ىنتىماقتى زەينەتاقى كولەمىن قولايلى دەڭگەيدە قولداۋ ءۇشىن جىل سايىن ينفلياتسيا دەڭگەيىنەن 2 پايىز العا ءجۇرىپ, يندەكستەپ وتىرادى. مينيسترلىكتىڭ مالىمەتىنشە, 2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ ىنتىماقتى زەينەتاقى 7 پايىزعا, بازالىق زەينەتاقى 5 پايىزعا وسەدى. ياعني, 2018 جىلى ىنتىماقتى زەينەتاقىنىڭ ەڭ تومەنگى كولەمى 33 745 تەڭگە بولسا, بيىل 36 108 تەڭگەنى قۇراماق. ەڭ تومەنگى بازالىق زەينەتاقى 15 274 تەڭگە بولسا, بيىل 16 037 تەڭگە بولماق. وسىلايشا مىندەتتى زەينەتاقى اۋدارىمىنا دەيىن قۇرمەتتى دەمالىسقا شىققان ازاماتتار الاتىن زەينەتاقىنىڭ ەڭ تومەنگى كولەمى 52 145 تەڭگەنى قۇرايدى.
سونداي-اق بيىل «رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۋرالى» زاڭعا سايكەس كۇنكورىس مينيمۋمىنىڭ مولشەرى كوبەيدى. ياعني, بجزق زەينەتاقى تولەمىنىڭ مينيمالدى كولەمى كۇنكورىس كورسەتكىشىنىڭ 54 پايىزىنا تەڭ وزگەردى. 2018 جىلى كۇنكورىس مينيمۋمى 28 284 تەڭگەگە, بجزق زەينەتاقى تولەمىنىڭ تومەنگى دەڭگەيى 15 274 تەڭگەگە تەڭ بولسا, 2019 جىلى ەڭ تومەنگى زەينەتاقى تولەمى 16 037 تەڭگەنى قۇرايدى. وسىلايشا ەڭ تومەنگى ىنتىماقتى, بازالىق جانە جيناقتاۋشى كومپونەنتتەردى قوسا كەلگەندە, زەينەتاقى تولەمىنىڭ جيىنتىق كولەمى 68 182 تەڭگەنى قۇرايدى. مۇنداي تومەنگى زەينەتاقىعا 2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ مىندەتتى زەينەتاقى جارناسى ءۇشىن بجزق-دان تولەم الۋعا قۇقى بار ازاماتتار يە بولادى. ايتا كەتەلىك, زەينەتاقى قورىنىڭ تولەمى اي سايىن ءبىر مارتە جۇرگىزىلەدى.
سونداي-اق 2019 جىلى ايەلدەر 59 جاستان باستاپ زەينەتكە شىعادى. ال بەس جانە ودان كوپ بالانى 8 جاسقا دەيىن تاربيەلەپ وسىرگەن انالار 53 جاسىنان باستاپ زەينەتكە شىعا الادى.
ءومىردى ساقتاندىرۋ جونىندەگى كومپانيامەن شارت جاساسىپ, تۇراقتى سالىم سالىپ وتىرعان تۇلعالارعا زەينەتكە ەرتە شىعۋعا بولادى. ياعني, ايەلدەر ەسەپشوتىنا 13,5 ملن تەڭگە جيناسا, 50-دەن 6 اي اسقاندا زەينەتكەرلىككە شىعا الادى. ال ەرلەر 55 جاسقا دەيىن 9,6 ملن تەڭگە جيناۋى كەرەك. جىل سايىن جينايتىن اقشانىڭ كولەمى دە ءوسىپ كەلەدى.
وسىعان دەيىن زەينەت جاسىنا تولعاندار جىلىنا ءبىر رەت بىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىنداعى جيناعىنان 900 مىڭ تەڭگەگە دەيىن قارجى الا الاتىن. مىسالى, 2017 جىلى زەينەتكە شىققان ادام بىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىندا 4 ملن جيناعى بولسا, تابىس سالىعىن ەسەپتەمەگەندە 900 مىڭ تەڭگە الىپ وتىردى. ال تابىس سالىعىن قوسقاندا 760 مىڭ تەڭگەنىڭ توڭىرەگىندە الدى. ەندى ونىڭ جيناعىندا 3 ملن تەڭگە قالدى دەلىك. 2019 جىلدان باستاپ بۇل سوما بىردەن بەرىلمەيدى, ياعني ون ەكى ايعا ءبولىندى. سوندا اي سايىن زەينەتاقىعا قوسىمشا 75 مىڭ تەڭگە الىپ وتىرادى. وسىلايشا زەينەتاقى قورىنداعى جيناعى تاۋسىلعانشا الۋعا بولادى.
دۋمان اناش,
«ەگەمەن قازاقستان»