ىشكى ءتۋريزمنىڭ تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋدا, جاس بۋىندى قازاقستاندىق پاتريوتيزم رۋحىندا تاربيەلەۋدە ۇلتتىق ماڭىزى بار قاسيەتتى دە كيەلى ورىنداردىڭ ماڭىزى ايرىقشا. سولاردىڭ ءبىرى – قاراساي جانە اعىنتاي باتىرلاردىڭ مەموريالدىق كەشەنى.
ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ماقالاسىندا تۋعان جەردىڭ تاريحىن تەرەڭ بىلۋمەن قاتار ودان دا ماڭىزدىراق ماسەلەنى–وزىڭنىڭ ءبىرتۇتاس ۇلى ۇلتتىڭ پەرزەنتى ەكەنىڭدى ۇمىتۋعا استە بولمايتىنىن ەرەكشە اتاپ كورسەتكەن ەدى. تاريح شەرتكەن سىرعا قۇلاق تۇرسەك, حالقىمىز ءسوز باستاعان شەشەندەردەن, جول باستاعان كوسەمدەردەن, قول باستاعان باتىرلاردان كەندە بولماعان. ەل بىرلىگىنە, تۇتاستىعىنا قالتقىسىز قىزمەت ەتىپ, باستى قۇندىلىعىمىز تاۋەلسىزدىككە جەتۋدى ءومىر بويى كوكسەپ وتكەن بابالارىمىزدىڭ ۇلى ارمانى, ازاتتىقتىڭ اق تاڭى تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ كورەگەندىك ساياساتى, كەمەل باسشىلىعى ارقاسىندا جۇزەگە اسىرىلىپ, بۇگىندە ەڭ وركەنيەتتى 30 ەلدىڭ قاتارىنا قوسىلۋدى باستى باعدار ەتىپ كەلەمىز.
ء«بورىلى باسى-ۇرانىم, ءبورىلى مەنىڭ بايراعىم, ءبورىلى بايراق كوتەرسە, قوزىپ كەتەر قايداعىم!» دەپ جىر سۇلەيى ءسۇيىنباي جىرلاعانداي, ارادا قانشاما ۋاقىت وتسە دە, تاريح جىلناماسىندا ەسىمدەرى ۇمىتىلماستاي قالعان قاحارمان بابالارىمىزدى, ءبىرتۋار تۇلعالاردى ۇلىقتاۋ, تانىپ-ءبىلۋ, عيبراتقا تولى ەرلىك ىستەرى, بيىك رۋحى ارقىلى جاس بۋىن بويىندا وتانشىلدىق, قازاقستاندىق پاتريوتيزم قاسيەتتەرىن ورنىقتىرۋ اسىل پارىز سانالسا كەرەك. ءبىزدىڭ بابالارىمىز عاسىرلار بويى ۇشقان قۇستىڭ قاناتى تالىپ, جۇگىرگەن اڭنىڭ تۇياعى توزاتىن ۇلان-عايىر اۋماقتى عانا قورعاعان جوق. ولار ۇلتتىڭ بولاشاعىن, كەلەر ۇرپاعىن, ءبىزدى قورعادى. سان تاراپتان سۇقتانعان جات جۇرتقا اتامەكەننىڭ قارىس قادامىن دا بەرمەي, ۇرپاعىنا ميراس ەتتى, دەگەن تەرەڭ ماعىنالى سوزدەردى وي ەلەگىنەن وتكىزەتىن بولساق, جۇرەك جۇتقان باحادۇرلارىمىزدىڭ ىشىندەگى بىرەگەيى, دارابوزى, ەنتەلەي كەلگەن جاۋدىڭ ەكپىنىن ەڭسەرۋگە ۇلتتى ۇيىستىرىپ, جۇدىرىقتاي جۇمىلدىرىپ , اتاقونىستان ءارى تۇرە قۋعان شاپىراشتى قاراساي مەن ارعىن اعىنتاي بىلەكتى باتىرلىقتىڭ, قايتپاس قايسارلىقتىڭ, باياندى بىرلىكتىڭ, جان اياسپاس دوستىقتىڭ سيمۆولىنداي ەلەستەرى انىق.
الدىمەن عالىمدار مەن تاريحشىلاردىڭ زەرتتەۋلەرىنە, باسقا دا عىلىمي ەڭبەكتەرگە سۇيەنە وتىرىپ, قوس تۇلعانىڭ عيبراتتى ءومىر جولى مەن ەرلىك جورىقتارىنا, ارالارىنان قىل وتپەيتىن ادال دوستىعىنا قىسقاشا توقتالىپ وتەيىك. قاراساي التىناي ۇلى /1598-1671/ –ۇلتىمىزدىڭ قاحارمان باتىرى, ايگىلى قولباسشىسى, ەسىمى شاپىراشتى رۋىنىڭ ۇرانىنا اينالعان اسا كورنەكتى تاريحي تۇلعا. تۋعان جەرى–جامبىل اۋدانىنا قاراستى سۋىقتوبە تاۋىنىڭ ەتەگى.
ەلى مەن جەرىن جوڭعارلاردان قورعاۋ ءۇشىن نەبىر قاندى شايقاستارعا قاتىسىپ, بار عۇمىرىن ات ۇستىندە وتكىزگەن. ونىڭ اتاعى 17 جاسىندا 1615 جىلى بولعان ۇرىستا ايگىلەنىپ, اقتىق دەمى بىتكەنشە بەلىنەن قىلىشىن, بەلدەۋدەن اتىن شەشپەگەن. العاشقى سوعىستا ويراتتىڭ ەكى نوكەرىن ەسىم حاننىڭ الدىنا اكەلىپ, «حان يەم, ەندى قازاق جەرىنە كوز الارتقان جاۋدىڭ ءبارى وسىلاي تىزەرلەيتىن بولادى» دەگەن ەكەن. حان «سەن ەندى قازاقتىڭ قاراساي باتىرىسىڭ» دەپ, ريزاشىلىعىن ءبىلدىرىپتى.
ونىڭ كەمەل شاعىندا قازاق-جوڭعار اراسىنداعى ايگىلى ءۇش سوعىسقا دا قاتىسقانى تاريحتان ءمالىم. ءبىرىنشىسى–1635 جىلعى ءسىبىر-توبىل سوعىسى. ەكىنشىسى –1643 جىلعى اتاقتى وربۇلاق شايقاسى. قازاقتىڭ كوپ دۇنيەلەرى اتادان بالاعا اۋىزەكى تۇردە بەرىلىپ كەلگەنىن ەسكەرسەك, شەجىرە دەرەكتەرىندە بابامىزدىڭ جويقىن ەرلىكتەر كورسەتكەنى مولىنان باياندالادى. «قاراساي حالقى ءۇشىن اتقا ءمىندى, شىداماي جاۋىزدىققا نەشە ءتۇرلى. سول قۋعاننان قۋىلدى شۋدان باستاپ, قالماق قاشتى, بالاسىن, مالىن تاستاپ» دەپ سۋرەتتەلەتىنى وسى ۇرىستاعى ەرلىگىنە وراي ايتىلادى. ءۇشىنشىسى 1652 جىلى وتكەن. مۇندا قازاق اسكەرلەرى قولباسشىلارىنىڭ ءبىرى رەتىندە اقىل-پاراساتىمەن, تاپقىرلىق-تاباندىلىعىمەن تانىلادى. ۇلى دالانىڭ ەجەلدەن قالىپتاسقان ءتارتىبى بويىنشا ەل باستاعان كوسەمدەردىڭ, قول باستاعان باتىرلاردىڭ ەسىمى ادەتتە رۋ-تايپا اتاۋىنا تەلىنىپ, ۇرانعا اينالىپ وتىرعان. وسى ءبىر مىسالدان-اق ىرگەلى رۋدىڭ قام-قارەكەتىن ەلدىك مۇرات-مۇددەمەن توعىستىرا بىلگەن قايراتكەرلىگىن اڭعارۋعا بولادى. كوزسىز باتىرلىعىنا, كۇش-قايراتىنا, اقىل ايلاسىنا جاۋلارى دا ەرىكسىز باس يگەن. قالماق باتىرى كارەن ونىڭ ەرەن ەرلىگىنە ءتانتى بولىپ, «قاراتاۋدى قازاقتاردان تارتىپ الۋ قيىن. قازاقتار جەڭىلگەن كۇندە دە قاراتاۋ بىزگە جوق. قاراساي قاراتاۋدى ارقالاپ كەتەدى» دەگەن ەكەن.
اعىنتاي (1599-1672) ورتا ءجۇزدىڭ ارعىن رۋىنان شىققان. ەسىم, جاڭگىر حانداردىڭ سەنىمدى ۇزەڭگىلەستەرىنىڭ ءبىرى بولعان. 1620 جىلدان باستاپ جوڭعارلارمەن بولعان ءىرى شايقاستاردىڭ بەل ورتاسىنان كورىنگەن. جەكپە-جەكتەردە ۇنەمى جەڭىسكە جەتىپ وتىرعان. 1635 جىلى بولعان ءىرى شايقاستا قالماقتاردىڭ قولىنا تۇسكەن جاڭگىر سۇلتاندى قاراساي دوسىمەن بىرگە قۇتقارعان. اڭىزداردا ونىڭ وراسان زور قارا كۇش يەسى ەكەنى ءجيى ايتىلادى. جۋان جۇدىرىعى تيگەن ادامدى ساۋ قالدىرماعاندىقتان حالىق «اعىنتاي جۇدىرىق» اتاپ كەتكەن.
قوس باتىر سان مارتە مايدان دالاسىندا اتوي سالسا دا , جاۋ قولىنان ەمەس, ءوز اجالىنان كوز جۇمعان. ونىڭ باستى سەبەبى, ەكەۋىنىڭ ء بىر-ءبىرىن قورعاي بىلۋىندە. قازاقتىڭ اتا شەجىرەسىن جازىپ كەتكەن قازىبەك بەك تاۋاسار ۇلىنىڭ دەرەگىنە قاراعاندا قاراساي شايقاسقا كىرگەندە تۋ سىرتىنان اعىنتاي قىزعىشتاي قورعاشتاپ جۇرگەن.
ال اعىنتاي جاۋعا قارسى شاپقاندا قاراساي ودان كوز جازباعان. قازاق حالقىنىڭ ۇلتتىق ءپاتريوتيزمىن, ەرلىك ءداستۇرىن قالىپتاستىرۋ, ورنىقتىرۋ ميسسياسى پەشەنەلەرىنە جازىلعان جاۋجۇرەك وعلانداردىڭ كىرشىكسىز ادالدىعى, سەرتكە بەرىكتىگى, اسىرەسە جاس بۋىن ءۇشىن ءتالىم الارلىق ۇلگى-ونەگە ەكەنى تالاسسىز. جانە دە جەتىسۋدا تۋعان قاراساي باتىرعا توپىراقتىڭ كوكشە باۋرايىنان بۇيىرۋى, قىزىلجارلىق بايان باتىردىڭ سوڭعى دەمى ىلە بويىندا ءۇزىلۋى, ەرەيمەنتاۋلىق مالايسارىنىڭ الاتاۋ بوكتەرىندە دۇنيە سالۋى ۇلتتىق-ەتنيكالىق بىرتۇتاستىقتىڭ بولىنبەۋىنىڭ, اتامەكەندى مىزعىماس كيەلى ورىن ساناۋىنىڭ, وتانشىلدىق قاستەرلى سەزىمدى باعالاۋىنىڭ تىرەك-تاعانى ءتارىزدى. بەلگىلى ورىس زەرتتەۋشىسى پ. رۋميانتسەۆ «ماتەريالى سەميرەچەنسكي وبلاستي» دەگەن كىتابىندا قاراسايدىڭ بەيىتى كوكشەتاۋ ۋەزىنىڭ ايىرتاۋ بوكتەرىندە جاتقانىن جازادى. ونىڭ بۇل جورامالى نەگىزسىز ەمەس. ەگدە تارتقان شاعىندا بابامىز قازاق جەرىنە بەيبىت ءومىر ورناعانىن كوڭىلىنە مەدەۋ تۇتىپ, جارتى عاسىرعا جۋىق جۇبى اجىراماعان جان دوسى اعىنتايدىڭ مەكەنى كوكشەگە قونىس اۋدارادى. ايىرتاۋ سىلەمىندەگى قۇلشىنباي جوتاسىنا بىرگە جەرلەنگەن قوس تۇلعا جايلى ناقتى دەرەكتەرگە نەگىزدەلگەن اڭگىمەلەر تۇرعىندار جادىندا جاقسى ساقتالىپتى. ول جونىندە كەۋدەسى التىن ساندىق قىپشاق اقساقال ءبىراز ەستەلىك قالدىرىپتى.
قاراساي باتىردىڭ تىكەلەي ۇرپاعى ەلباسى اتا-بابا زيراتىنا ءتاۋ ەتۋگە كەلگەندە اۋىل تۇرعىندارى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنا بۇعان دەيىن ەشكىم ەستىپ-بىلمەگەن ءبىر سىردى اقتارىپ, اماناتتارىن جەتكىزەدى. «كۇيەۋىم كازەن 1954 جىلى جەر جىرتىپ ءجۇرىپ توبەنىڭ ەتەگىنە جەتكەندە تۇرەننىڭ ءتىسى اۋىرلاپ قالا بەرىپتى. ءبىر ەمەس, ءۇش رەت قايتالانىپتى. سۇيەكتىڭ ۇستىنەن ءتۇستىم بە, الدە اۋليە ادام جاتىر ما ەكەن دەپ قورقىڭقىراپ كەلىپ قاراسا, نايزانىڭ ۇشىن كورىپتى» دەپ گۇلجانات اپايىمىز اڭگىمە تيەگىن اعىتىپتى. شاپىراشتى رۋىنىڭ ءۇشبۇرىشتى تاڭباسى بەينەلەنگەن نايزا كونەنىڭ كوزىندەي قىمبات جادىگەر رەتىندە پرەزيدەنتكە تابىس ەتىلىپتى. 1999 جىلى قوس تۇلعاعا ارنالعان مەموريالدى كەشەننىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا مەملەكەت باسشىسى ارنايى قاتىسادى. وسى جىلى مادەنيەت اۋىلى قاراساي, زلاتوگوركا اعىنتاي اتانادى.
– مەن گۇلجانات اپانى كوردىم. ونىڭ كۇيەۋى كەزدەيسوق تابىلعان نايزانى سايماندارمەن بىرگە سارايعا تاستاي سالىپتى. بىردە اپانىڭ تۇسىندە باتىر ايان بەرىپ, تاپقان نارسەلەردى ۇيگە كىرگىز, دەپ بۇيىرىپتى. سودان تازا شۇبەرەككە وراپ, ساندىقتىڭ تۇبىنە سالىپ قويادى. مىنا قۇدىرەتتى قاراشى, قۇرساق كوتەرمەي جۇرگەن انامىز 11 نارەستەنى دۇنيەگە اكەلىپتى–, دەگەن مەموريالدىق كەشەننىڭ ديرەكتورى ءارى شىراقشىسى ءساميددين ومارتەگى 2001 جىلى پرەزيدەنت مەموريالدىق كەشەنگە كەلىپ, قولتاڭبا قالدىرعانىن, ونى ساقتاپ قويعانىن, ەلىمىز امان بولسىن, تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 100 جىلدىعىندا ونى ۇرپاعىمىز اشىپ, وقىسىن دەگەن تىلەك بىلدىرگەنىن جەتكىزدى.
بيىلعى ءداستۇرلى جولداۋدا باي تابيعاتىمىز بەن مادەني الەۋەتىمىزدى پايدالانۋ ءۇشىن سىرتتان كەلەتىن جانە ىشكى ءتۋريزمدى دامىتۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىندى. «قازاقستاننىڭ كيەلى جەرلەرىنىڭ گەوگرافياسى» جوباسى دا بۇل باعىتتاعى قادامدارعا ەرەكشە سەرپىن بەرىپ وتىر.ءتۋريزمنىڭ تۇرلەرى كوپ. ونىڭ مادەني-تانىمدىق سالاسى بويىنشا تۋريستەردى ارحەولوگيالىق ەسكەرتكىشتەرمەن, كيەلى ورىندارمەن تانىستىرۋ, جان-جاقتى ماعلۇماتتار بەرۋ ەكسكۋرسيا جۇمىستارىندا ماڭىزدى ورىن الادى. ايىرتاۋ–دەمالىس پەن تۋريزم ءۇشىن وتە قولايلى ءوڭىر. قازىرگى ۋاقىتتا 34 نىسان شەتتەن كەلگەن قوناقتارعا ساپالى قىزمەت كورسەتەدى. بۇل ولكە تاريحي ورىندارعا دا باي. ەجەلگى ادامدار مەكەنى سانالاتىن بوتاي قونىسى, ايعانىم حانشانىڭ ءۇي-جايى, ش. ءۋاليحانوۆتىڭ مۇراجايى, اقان سەرىنىڭ, ۇكىلى ىبىرايدىڭ اۋىلدارى وسى وڭىردە ورنالاسقان. پرەزيدەنت تاپسىرماسىنا وراي يمانتاۋ-شالقار كۋرورتى ايماعىندا مادەني-تۋريستىك كلاستەر قۇرۋ ماقساتىمەن 4 ميلليارد تەڭگە قاراجات قاراستىرىلعان. بۇل ورايدا, قاراساي مەن اعىنتاي باتىرلاردىڭ مەموريالدىق كەشەنىنىڭ ءمانى ايرىقشا, ءجونى بولەك.
قازاقستاننىڭ جالپىۇلتتىق قاسيەتتى جەرلەر تىزىمىنە ەنگىزىلگەلى تۋريستەردىڭ ەرەن قىزىعۋشىلىعىن تۋدىرىپ, تارتىمدىلىعى دا, تانىمالدىلىعى دا ارتا تۇسكەن. تەك بيىلدىڭ وزىندە عانا 30 مىڭعا جۋىق ادام تاماشالاپتى. كومپوزيتسيالىق نىسان اسكەري دۋلىعا تۇرىندەگى قوس مۇنارادان تۇرادى. بىلاي قاراساڭ, ەجەلگى تۇركى قاعاندارىنىڭ ورداسىن ەلەستەتەدى. اينالاسى كىرپىش دۋالمەن قورشالىپ, ماۆزولەي الدىنداعى الاڭ دۇعا باعىشتاۋعا جانە قۇربان شالۋعا ارنالعان. الاڭنىڭ بۇرىشتارىندا قولا جاپسىرمالى نايزالار ايقاستىرىلا قويىلعان. ماۆزولەيدىڭ ىشكى توبەسى كەراميكامەن قاپتالعان. ورتاسىندا شاعىن زال-پيناكوتەكا بار, ونىڭ قابىرعاسىندا قوس باتىردىڭ ەرلىكتەرى ءۇش تىلدە جازىلعان.
ينتەرەردى بەزەندىرۋگە كەراميكالىق كىرپىش پەن قورداي گرانيتى قولدانىلعان. مۇندا كەلۋشىلەر كەشەندى ەل حالقىنىڭ بىرلىگى مەن دوستىعىنىڭ نىشانى رەتىندە قابىلدايدى. اشىلعان مەزەتتەن باستاپ ەكسكۋرسياعا كەلۋشىلەردىڭ, ءمىناجات ەتۋشىلەردىڭ قاراسى ءبىر تولاستاعان ەمەس.تۋريستەر ەڭ كوپ ات ءىزىن سالاتىن قاستەرلى ورىن بولعاندىقتان, قوسىمشا قۇرىلىس جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, اۋماعى كەڭەيتىلدى. مەيمانحانا, مەشىت جۇمىس ىستەيدى. تاقتايداي اسفالت جول توسەلگەن. «قازقايتاجاڭارتۋ» رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك كاسىپورنى قالپىنا كەلتىرۋ شارالارىن تالاپقا ساي اتقارىپ شىققان. سامەددين نياتوللا ۇلىنىڭ ايۋتىنشا, قاراساي باتىردىڭ ەركىن جانە توركىن دەگەن ۇلدارى دا وسىندا جەرلەنگەن. ولاردى قالماقتار ۋلاپ ولتىرگەن. سوندا باتىر ء«ولىپ كورگەن جوقپىن, ودان باسقانىڭ ءبارىن كوردىم دەسەم, ءالى كورمەگەنىم كوپ ەكەن عوي», دەپ كوكىرەگى قارس ايرىلعان. ەكى ۇلى اۋەز بەن تۇرىكمەن الماتى جاققا كوشىپ كەتەدى. كىشى بالالارى وتەپ پەن كوشەك قالىپ قويادى. ولاردان وربىگەن ۇرپاقتار وسى جاقتا تۇرادى.
كۇمبەزدىڭ اينالاسىندا دا ساربازداردىڭ زيراتى بار. بەلگىلى جازۋشى ناعاشىبەك قاپالبەك ۇلىنىڭ «اتاقتى باتىر, اتى ءبىر ەلگە ۇران بولعان قولباسشى قاراساي بابامىزدىڭ 400 جىلدىعى جاقىنداپ كەلە جاتقاندا اۋباي اعام «قاراساي باتىر ىزىمەن» اتتى مادەني-تاريحي ەكسپەديتسيا ۇيىمداستىرىپ, ەكى جارىم جىل ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىن ارالاپ, قاسيەتتى جەرلەرگە ءتاۋ ەتىپ, مول ماتەريال-قۇجات جينادىق. ەڭ ۇلكەن ولجامىز-قاراساي باتىردىڭ بەيىتىن تاپتىق. بۇل ىستە كوكشە وڭىرىندەگى جازۋشى, قوعام قايراتكەرى جابال ەرعاليەۆتىڭ ەڭبەگى ولشەۋسىز" دەگەن پىكىرىنە قاتىستى ايتارىمىز مىناۋ. ج. ەرعاليەۆ پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى قىزمەتىندە جۇرگەندە ەلباسىنىڭ تىكەلەي قامقورلىعىمەن جانە قولداۋىمەن باتىرلار جەرلەنگەن قۇلشىنباي جوتاسىنا 1999 جىلى سالىنعان ەڭ ءبىر ەڭسەلى ءارى ايباتتى مەموريالدىق كەشەنگە كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزۋ قاجەتتىگىن ايتىپ, ۇكىمەتكە ساۋال جولداعان بولاتىن. ناتيجەسىندە قازىنادان قوماقتى قارجى ءبولىنىپ, قالپىنا كەلتىرىلگەن. ونىڭ «قازاقستاننىڭ كيەلى جەرلەر گەوگرافياسى» تىزىمىنە ەنگىزۋ جونىندەگى باستاماسى دا قولداۋ تاپقان. وسىنداعى مۇراجايدا پرەزيدەنتكە تابىستالعان نايزانىڭ سىرىنان باستاپ بۇگىنگى كەزگە دەيىنگى ۇلان-عايىر قۇندى دەرەكتەردىڭ جيناقتالۋى تۋعان جەرگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىكپەن قوسا اتا-بابالار رۋحىنا دەگەن تەڭدەسسىز قۇرمەتتى اڭعارتادى.
بۇگىندە بىرەگەي كەشەن,تۇتاس كومپوزيتسيا ىشكى ءتۋريزمدى ودان ءارى دامىتا تۇسۋگە ۇلگى بولارلىق نىسان سانالادى. وبلىستىق اكىمدىك «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە قوس كۇمبەزدى كەسەنەگە شەتەلدىك تۋريستەردى كوپتەپ تارتۋدىڭ , ءسويتىپ ەلىمىزدى ءدۇيىم ەلگە تانىتۋدىڭ ىلكىمدى شارالارىن بەلگىلەپ, قوماقتى قاراجات قاراستىرىپ وتىر. ماڭگىلىك تىنىستاپ جاتسا دا, دوستىق قۇشاقتارى ايقاسقان بابالارىمىزدىڭ ەرلىگى مەن باتىرلىعىن ايداي الەمگە پاش ەتۋدىڭ باسقا دا شارالارى ويلاستىرىلعان. ارحيتەكتۋرالىق جاعىنان قايتالانباس شەبەرلىكپەن سالىنعان مەموريالدىق كەسەنەنى كورۋگە جىل سايىن ەلىمىزدىڭ ءار قيىرىنان مىڭداعان ادامدار, سونداي-اق شەتەلدەن دە قوناقتار اعىلىپ جاتادى. مەكتەپ وقۋشىلارى, جاس وتاۋ يەلەرى ات ءىزىن ءجيى سالادى. سپورتتىق ويىندار, تۋرنيرلەر, بايگەلەر وتكىزىلەدى. ديقان-مەحانيزاتورلار اراسىندا «قاراساي», «اعىنتاي» اتىنداعى جۇلدەلەر تاعايىندالعان.
ءومىر ەسقالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى,
ايىرتاۋ اۋدانى.
سۋرەتتى تۇسىرگەن تالعات تانىباەۆ.