قازاق دەگەن حالىققا عانا تيەسىلى سايىن دالامىزدىڭ سىرتقى جانە ىشكى جاۋلارىمىزدىڭ ەجەلدەن كوزقۇرتىنا اينالعانى بارشامىزعا ءمالىم. سول جالپاق جوندى سارى دالانى قاھارمان اتا-بابالارىمىز اق نايزانىڭ ۇشىمەن, اق بىلەكتىڭ كۇشىمەن امان ساقتاپ, قاسىقتاي قانى قالعانشا قورعاپ كەلدى.
ءوزىمىز بالا كۇننەن اتا-اپالارىمىزدىڭ اۋىزەكى اڭگىمە جىرلارىنان ەستىپ وسكەن الپامىس, قاراقىپشاق قوبىلاندى, ەر تارعىن, قاراقاسقا اتتى قامبار باتىرلار وسى تۋعان جەردى قورعاۋداعى ەرەن ەرلىك ىستەرىمەن ەل اۋزىندا قالدى. سوناۋ 300 جىلدىق تاريحى بار قازاق-جوڭعار شاپقىنشىلىعى كەزىندە دە ەرەن ەرلىك كورسەتكەن قاراكەرەي قابانباي, قانجىعالى بوگەنباي, شاپىراشتى ناۋرىزباي, البان حانگەلدى مەن رايىمبەك, ساتاي مەن بولەكتەرمەن بىرگە كوكشەتاۋ وڭىرىندەگى قۇلشىنباي جوتاسىندا قۇشاقتارى ايقاسىپ, قاتار جاتقان قاھارمان قاراساي باتىر التىناي ۇلى مەن اعىنتاي باتىر كورپە ۇلىنىڭ ەرلىگى – ۇلتىمىزعا ۇران, حالقىمىزعا قاناتتى قاعيدا بولىپ قالعانى دا اقيقات شىندىق.
بيىل اقيىق اقىندار ءسۇيىنباي مەن جامبىلدىڭ ولمەس, وشپەس جىرلارىنا ارقاۋ بولعان داڭقتى قاراساي باتىردىڭ تۋعانىنا 420 جىل تولىپ وتىر. قوس باتىردىڭ ەلى مەن جەرىن جاۋدان قورعاۋ بارىسىنداعى ونەگەگە تولى ەرلىك ىستەرى مەن قۇشاقتارى اجىراماعان ادال دوستىقتارى كۇنى بۇگىنگە دەيىن ۇلكەن قۇرمەتپەن ايتىلادى.
وسىعان وراي باتىر بابامىزدىڭ ءبىر توپ ۇرپاقتارى ورتاق مامىلەگە كەلىپ, جالپاق جۇرتتىڭ ۇرانىنا اينالعان قاراساي باتىردىڭ باسىنا ارنايى ساپارلاپ بارىپ قايتتى. زيرات ەتۋشىلەردىڭ قۇرامىندا الماتى وبلىسى جامبىل اۋداندىق ءماسليحاتىنىڭ حاتشىسى سايات جۇرىن, ەل اقساقالى, كەربۇلاق اۋدانى, شوقان اۋىلىنىڭ ازاماتى نۇرتاي قاجى ايدىنباي ۇلى, قازاقستانداعى «گودزۋ-ريۋ كاراتە مەيبۋكان» فەدەراتسياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى ەرمەك زەينوللاەۆ, قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى, مادەنيەت قايراتكەرى ماناربەك ءىزباساروۆ, «اتىراۋەكوپلاست» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ جابدىقتاۋشىسى الماس قىرعىزباەۆ سياقتى بابا ۇرپاقتارى بولدى.
ەكى كۇنگە سوزىلعان ساپار بارىسىندا ولار باتىرلاردىڭ باسىنا بارىپ ءمىناجات ەتىپ, ارنايى قۇرباندىق شالىپ, قوس باتىر مەن ولاردىڭ توڭىرەگىندە جاتقان ۇرپاقتارىنا جانە سەرىكتەرىنە قۇران باعىشتادى. قوناقتاردى قۇرمەتپەن كۇتىپ العان قاراساي جانە اعىنتاي باتىرلار مەموريالدىق كەشەنىنىڭ شىراقشىسى يسامەدين نياز ۇلى ومار قاجى باتىرلار جاتقان اتاقتى قۇلشىنباي توبەسىندەگى عاجاپ ەسكەرتكىشتىڭ سالىنۋى جايىنان ءبىراز سىر شەرتتى. كەسەنە باتىر بابالاردىڭ جاتقان جايى تولىقتاي انىقتالعاننان كەيىن 1999 جىلى بابا ۇرپاقتارىنىڭ ءبىرى قايرات ساتىبالدى مىرزانىڭ باسشىلىعىمەن سالىنعان ەكەن.
تەك قانا باتىرلاردىڭ قوس كەسەنەسى عانا ەمەس, ولاردىڭ توڭىرەگىندە جاتقان ۇلكەندى-كىشىلى قورىمداردىڭ ءبارى تۇگەلدەي قورشالىپتى. سوعان قوسا وسى قورىمدا جەرلەنگەن قاراساي باتىردىڭ 1648 جىلى دۇنيەگە كەلىپ 1678 جىلى 23 جاستارىندا قايتىس بولعان قوس ۇلى ەركىن مەن توركىننىڭ باسىنا گرانيت تاستان بەلگى قويىلىپ, وعان قاراساي بابامىزدىڭ: ء«ولىپ كورگەن جوقپىن, ودان باسقانىڭ ءبارىن كوردىم دەسەم, ءالى كورمەگەنىم كوپ ەكەن عوي...» دەپ قوس بوزداعىنىڭ قازاسىنا قايعىرعاندا ايتقان ءسوزى ويىپ جازىلىپتى.
وسى قاسيەتتى مەكەندە 2000 جىلدان بەرى شىراقشى بولىپ, قوس باتىردىڭ باسىن كۇزەتىپ كەلە جاقتان يسامەدين قاجى بابالار باسىنا كەلىپ ءتاۋ ەتۋشىلەرلەردىڭ كۇنى بۇگىنگە دەيىن ءبىر ساتكە تولاستامايتىنىن ايتا كەلە, قانشا دەگەنمەن جەلدىڭ وتىندە, ارقىراي سوعاتىن ارقانىڭ قارلى بورانى مەن اق جاۋىنىنىڭ وتىندە تۇرعان كەسەنەنىڭ وسى زامانعى كىرپىشتەرىنىڭ ەپتەپ قوجىراي باستاۋىنا وراي مۇندا كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ قايتا باستالىپ كەتكەندىگىن ايتىپ ءوتتى. ونى باتىس قازاقستان وبلىستىق «قازرەستاۆراتسيا» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ (باستىعى سادۋاقاس اعاتاەۆ) باستاعان قۇرىلىسشىلارى جۇرگىزىپ جاتقانىنان دا حاباردار ەتتى. ارۋاقتارعا كورسەتىلىپ جاتقان مۇنداي ۇلكەن قۇرمەتكە زيرات ەتۋشىلەر بۇكىل بابا ۇرپاقتارى اتىنان ۇلكەن العىستارىن ايتتى.
جۇماش ارعىمباي ۇلى,
قازاقستاننىڭ قۇرمەتتى ءجۋرناليسى
الماتى – كوكشەتاۋ – الماتى