ءار جىلداعى ەگىن وراعىنىڭ وزىنە ءتان ەرەكشەلىگى بولماي قالمايدى. بيىلعى وزگەشەلىك اۋا-رايىنىڭ سالقىندىعى مەن قولايسىزدىعى ءارى ۇزدىكسىز جاۋىن-شاشىن بولۋى سالدارىنان كوكتەمگى ەگىس سالۋ جۇمىستارىنىڭ الدىڭعى جىلدارمەن سالىستىرا قاراعاندا ءبىر-ەكى اپتاعا كەش باستالعاندىعى.
سونداي-اق بيىل اقتوبە ايماعىندا ءداندى-داقىلدار ەگىستىگىنىڭ كولەمى اجەپتاۋىر ءوسىپ, 700 مىڭ گەكتارعا جەتكىزىلدى. ۇلعايعان القاپتاردان و باستا كوزدەگەن كولەمدە ءونىم الىنسا, استىق وسىرۋشىلەردىڭ ءۇمىتى مەن سەنىمى اقتالعانى ەمەس پە؟
اقتوبەلىك تاۋار وندىرۋشىلەر العا قويعان وسىنداي ماقساتتارىنا قول جەتكىزە الا ما؟ بۇل ساۋالعا ازىرشە ناقتى جاۋاپ قايتارۋ ەرتەرەك دەپ بىلەمىز. ويتكەنى وڭىردەگى ەگىس القاپتارىنىڭ باسىم بولىگىندە بيدايدىڭ ماساقتارىنىڭ داندەنۋى مەن تولىسۋ كەزەڭى ەندى عانا اياقتالىپ كەلەدى. سوعان قاراماستان قازىرگى كۇنى ەگىس القاپتارىندا كۇزدىك بيداي مەن ارپا ەگىستىگىن ورۋ جۇمىستارى باستالىپ كەتتى. اتاپ ايتقانداي ايماقتاعى قوبدا, مارتوك, ماعالجار جانە تەمىر اۋدانىنىڭ اگرارشىلارى 20 000 گەكتاردان استام ەگىستىكتىڭ ءونىمىن ورىپ ۇلگەردى. مۇنداعى ونىمدىلىك ءار گەكتارعا شاققاندا 7,5 تسەنتنەردى قۇرايدى. سۋارمالى ەگىستىك ەمەس, ءتالىمى جەر جاعدايىندا مۇنى تومەن كورسەتكىش دەۋگە بولماس ەدى. مۇنداي جاعدايدا بيدايدىڭ قۇرامىنداعى قامىرلىلىق مولشەرى جوعارى بولادى دەپ تۇجىرىمدايدى اگرارشى-عالىمدار.
الداعى كۇندەردە ايماقتا جاپپاي ەگىس ورۋ جۇمىستارى كەڭىنەن قارقىن الادى دەپ كۇتىلۋدە. قازىرگى كۇنى وعان قاجەتتى اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالىرىنىڭ 98 پايىزى جاۋاپتى ءسات پەن شاقتى ويداعىداي وتكىزۋ ءۇشىن ساقاداي ساي ءازىر. سونداي-اق ديحانداردى جانار ماي جانە جاعار ماي ماسەلەلەرىمەن قامتاماسىز ەتۋ ىسىندە دە ايتا قالارلىقتاي كەدەرگىلەر كەزدەسپەيدى. ويتكەنى وتكەن شىلدە ايىندا رەسپۋبليكانىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى وبلىستاعى ەگىن ورۋ ناۋقانىن قالىپتى جاعدايدا جۇرگىزۋ ءۇشىن 8,5 مىڭ توننا جاعار ماي وتىنىن جەڭىلدەتىلگەن اعامەن ءبولىپتى. ونىڭ ءار ءليترىنىڭ باعاسى 162 تەنگە. بۇگىنگى نارىق كەڭىستىگىندە بۇل باعا 182 تەڭگە ەكەنىن ەسكەرسەك, ونىڭ ءوزى استىق وسىرۋشىلەر ءۇشىن اجەپتاۋىر كومەك بولىپ شىعادى. ياعني بۇل دەرەك جەڭىلدەتىلگەن جاعار ماي باعاسى 11 پايىز ەكەنىن كورسەتەدى.
قازىرگى كۇنى ونىڭ تەڭ جارتىسىنان استامى وبلىسقا جەتكىزىلگەن. سونداي-اق بىرقاتار بولىگى اۋىلشارۋاشىلىعى تاۋارىن وندىرۋشىلەرگە بولىنگەن. بۇگىندە تۇتاستاي رەسپۋبليكامىزدا, سونىڭ ىشىندە اقتوبە وبلىسىندا اۋا-رايى ەگىس ورۋ ناۋقانىن كىدىرىسسىز جۇرگىۋگە قولايلى بولىپ تۇرعانى بەلگىلى. وسى مۇمكىندىكتى بوس جىبەرمەۋگە اقتوبەلىك استىق وسىرۋشىلەر ءبىر كىسىدەي جۇمىلعان.
تاعى ءبىر ايتايىن دەگەنىمىز, وڭىردە سوناۋ كەڭەستىك كەزەڭدە سالىنعان ەلەۆاتورلار مەن استىق ساقتاۋ قويمالارىنىڭ دەنى كەيىنگى كەزدە يەسىزدىككە ۇشىراعانى ءارى ەسكىرگەنى جاسىرىن ەمەس. سوعان قاراماستان وبلىستا 2018 جىلدىڭ ءونىمىن ساقتاۋعا قاجەتتى بارلىق شارالار الىنعان. بۇل ءۇشىن مۇندا التى ەلەۆاتورعا استىق قابىلداۋ ءۇشىن ارنايى ليتسەنزيا بەرىلگەن. مۇنىڭ سىرتىندا وبلىستاعى كوپتەگەن جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىكتەر مەن اگروفيرمالاردا وزدەرىنىڭ استىق ساقتاۋ ورىندارى بار ەكەنىن ەسكەرسەك بۇل ىستە كىدىرىس بولمايتىنى انىق.
استىق ءوسىرۋ ىسىندە ۇزدىكسىز, كەشەندى كوزقاراس قالىپتاسپاسا بۇل سالانىڭ بايگەسى الىسقا بارا المايدى. وسى ورايدا ايتايىن دەگەنىمىز ەگىس وراعى اياقتالعان سوڭ وڭىردەگى اۋىلشارۋاشىلىعى قۇرىلىمدارى الداعى جىلدىڭ ەگىستىگىنە قاجەتتى ساپالى تۇقىم ازىرلەۋ مەن توپىراقتىڭ قۇنارلىلىعى مەن ونىمدىلىگىن كوتەرۋ جۇمىستارىنا كىرىسىپ كەتەتىندىگى. بۇل جونىندە گازەت تىلشىسىنە اقتوبە وبلىستىق اۋىلشارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باسشىسى قۇسايىن سارسەمباي ايتىپ بەردى.
مىنە, وسىلايشا قازىرگى كەزدە اقتوبە ايماعىندا جوعارىدا ايتىلعانداي ەگىس ورۋ ناۋقانى كۇننەن-كۇنگە قارقىن الىپ كەلەدى. ەندەشە ىسكە ءسات دەمەكپىز!
تەمىر قۇسايىن,
«ەگەمەن قازاقستان»
اقتوبە