باتىس قازاقستان وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىندە ءبىزدىڭ داۋىرىمىزگە دەيىنگى ءىىى عاسىرعا جاتاتىن عاجايىپ جادىگەر ساقتالعان. عالىمدار «فالار» دەپ اتاعان بۇل كۇمىس تاباقشالار كادىمگى ات ابزەلى – ومىلدىرىك-قۇيىسقانعا بەكىتىلىپ, كوركەمدەپ تۇراتىن مەتالل جاپسىرما ەكەن.
ارحەولوگيا عىلىمىندا سارماتتار كەزەڭىنە ء(بىزدىڭ داۋىرىمىزگە دەيىنگى III عاسىردان – ءبىزدىڭ ءداۋىرىمىزدىڭ IV عaسىرى aرالىعى) جاتاتىن بۇل ەرەكشە قۇندى جادىگەرلەردى 1981 جىلى ا.پۋشكين اتىنداعى ورال پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىنىڭ عاياز كۋشاەۆ باسقارعان ارحەولوگيالىق ەكسپەديتسياسى تاپقان. تابىلعان جەرى – قازىرگى باتىس قازاقستان وبلىسى, زەلەنوۆ اۋدانىنىڭ اۋماعىنداعى ۆولوداركا ءى بەيىتىندەگى №4 وبا.
عالىمداردىڭ زەرتتەۋىنە قاراعاندا, بۇل بەيىت جانە تابىلعان جادىگەرلەر ب.د.د. ءىىى-ءىى عاسىرلارعا جاتادى. فالار كۇمىستەن جاسالعان, جۇقا التىن جاپسىرمامەن كومكەرىلگەن, بەتىندەگى بەينەلەر شەكىمە ادىسىمەن تۇسىرىلگەن.
فالاردىڭ جالپى ديامەترى – 24,6 سم. جالپى, سارماتتار كەزەڭىنە قاتىستى مۇنداي فالارلار بۇرىن-سوڭدى تالاي تابىلعان. بىراق ولار نەگىزىنەن كىشكەنتاي بولىپ كەلەدى. ء«دال وسىنداي كولەمدى فالار سانكت-پەتەربۋرگتەگى ەرميتاجدا عانا ساقتالعان» دەيدى مۋزەي قىزمەتكەرلەرى.
مامانداردىڭ پىكىرىنشە, قالقانشادا گرەك ميفولوگياسىندا ايتىلاتىن ءۇش باستى حيمەرامەن كۇرەسىپ جاتقان بەللەروفونت بەينەلەنگەن. سول سيۋجەتتىڭ قازاق دالاسىنان شىققانى قىزىق.
– ەڭ قىزىعى, فالاردىڭ بەتىندەگى سۋرەت الىستاعى گرەك اڭىزىنان الىنعانىمەن, عالىمدار ونەر تۋىندىسىن جەرگىلىكتى, ياعني سارمات شەبەرلەرى جاساعان دەگەن بولجام ايتادى, – دەيدى ۇزاق جىل وسى مۋزەيدە قور ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى بولىپ قىزمەت ەتكەن, بۇگىندە باتىس قازاقستان وبلىستىق مادەنيەت باسقارماسىنىڭ ءبولىم باسشىسى گۇلميرا قاۋلانوۆا.
قازبەك قۇتتىمۇرات ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»