• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قازاقستان 06 شىلدە, 2018

حيكمەت چەتين: جارقىن بولاشاق كەپىلى

653 رەت
كورسەتىلدى

بيىل قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىك العانىنا – 27 جىل, استانانىڭ باس قالا رەتىندە بوي كوتەرگەنىنە – 20 جىل تولىپ وتىر. قازاق ەلى 1991 جىلدىڭ 16 جەلتوقسانىندا تا­ۋەلسىزدىگىن جاريالاعان بو­لاتىن. تۇركيا سول كۇنى باۋىرلاس مەملەكەتتىڭ تاۋەلسىزدىگىن العاش­قى­­لاردىڭ ءبىرى بولىپ­ مو­­­يىن­دادى. تۇركى الەمىنىڭ اقساقالى, ۇلت ليدەرى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باس­شىلىعىمەن وركەنيەتتى الەممەن ينتەگراتسيالانۋ ءۇشىن ەلدىڭ ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك جانە مادەني دامۋىندا ماڭىزدى قادامدار جاسالدى. سىرتقى سايا­ساتتا كورشى ەلدەرمەن بەيبىت قارىم-قاتىناس ورناتىلىپ, ايماقتاعى بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىق قولعا الىندى. 

پرەزيدەنت قازاقستان استاناسىن الماتىدان اقمولاعا كوشىرۋ, سونداي-اق اقمولا اتا­ۋىن استاناعا وزگەرتۋ تۋرالى جاس مەملەكەت تاريحىنداعى ماڭىزدى شەشىمدى قابىلدادى. بۇل بايلامنىڭ ءمانىسى تۋرالى الماتىدا كەزدەس­كەندە نۇرسۇلتان نازارباەۆتان سۇراعانىمدا, ول كىسى «اتاتۇرىك استانانى ىستانبۇلدان نە سەبەپپەن انكاراعا كوشىرسە, مەن دە باس قالانى الماتىدان استاناعا سول سەبەپپەن اۋىستىرىپ جاتىرمىن», دەدى.  سول ۋاقىتتاردا دا, كەيىنگى جىلداردا دا استاناعا بىرنەشە مارتە جولىم ءتۇستى. بارعان سايىن بارلىق سالاداعى قارقىندى وزگەرىستەردى كورىپ, ءوز كوزىمە ءوزىم سەنبەي قايتاتىنمىن. 

استانا 20 جىل ىشىندە زاماناۋي ساياسي ورتالىققا اينالىپ قانا قويماي, ەكونو­ميكالىق, الەۋمەتتىك جانە مادەني سالاسى قوسا گۇلدەنگەن تۇركى الەمىنىڭ وزىق قالالارىنىڭ ءبىرى رەتىندە تاڭعالدىرا الدى.

1992 جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا قازاقستانعا رەسمي ساپارمەن كەلگەن العاشقى سىرتقى ىستەر ءمينيسترى مەن بولاتىنمىن. كەيىن قازاقستان مەن استاناعا بىرنەشە مارتە شاقىرتۋ الدىم. جاس مەملەكەت پەن جاڭا ەلوردانىڭ بارلىق سالادا تۇرلەنگەنىنىڭ كۋاسىمىن. 

استانا – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ كەلەشەكتى بولجاي بىلگەن كەمەل كورەگەندىگى مەن ماقساتىنا جەتە بىلگەن تاباندىلىعىنىڭ ارقاسىندا تورتكۇل دۇنيەگە تانىلعان تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ جارقىن بولاشاعىنىڭ كورىنىسى.

استانانىڭ ساۋلەتتى كەلبەتى – وسىدان 95 جىل بۇرىنعى جاس تۇركيانىڭ استاناسى رەتىندە انكاراعا تاڭداۋ جاساعان مۇستافا كەمال اتاتۇرىكتى ەسىمىزگە تۇسىرەدى. 

جاس قالانىڭ ءاربىر الاڭىنىڭ ماساتىداي قۇلپىرىپ, كوركەيە تۇسكەنى كوڭىلىمىزگە قۋانىش سەزىمىن ۇيالاتادى. از عانا ۋاقىت ىشىندە جان-جاقتان قونىستانۋشىلار كو­بەيىپ, ءسانى مەن سالتاناتى جاراسقان قازاقى ورتالىققا اينالدى. قالانىڭ دامۋىنا تۇرىك كاسىپكەرلەرى, ساۋلەتشىلەرى, ينجەنەرلەر مەن قاراپايىم قىزمەتكەرلەردىڭ ۇلەس قوسقانىن ماقتان تۇتامىز. ءتۇرلى تۇرىك كومپانيالارى الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىم سالالارىن جانداندىرىپ, ءىرى قوعامدىق عيماراتتاردىڭ ءىشى-سىرتىن بەزەندىردى. استانانىڭ ابىرويى اسقاق عيماراتتارى قازاق كاسىپكەرلەرىنىڭ كاسىبي دارەجەسىنە دەگەن سەنىمدى جانە ەكى باۋىرلاس ەلدىڭ بىرگە جۇمىس ىستەي الاتىنىن ايعاقتايدى.

استانا ساياسي, ەكونوميكالىق, مادەني شارالار وتەتىن جانە ءدىن وكىلدەرى باس قوساتىن ورتالىققا اينالىپ, حالىقارالىق دەڭگەيدەگى ءىس-شارالار قازاق جەرىنە الەم نازارىن اۋدار­دى.

قازاقستان ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا توراعالىق ەتىپ, استانادا ەقىۇ ءسامميتىن وتكىزدى. سيرياداعى قاقتىعىستى توقتاتۋ ماقساتىنداعى بىتىمگەرلىك ميسسياسى «استانا پروتسەسى» دەگەن اتاۋعا يە بولدى. 

بۇگىنگى تاڭدا ءار تاراپتا ءوتىپ جاتقان حا­لىقارالىق كەزدەسۋلەردە استانانىڭ اتى جەنەۆامەن قاتار اتالىپ, بەيبىتسۇيگىش قالا رەتىندە تانىلدى. استانا مەن قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىنگى سىرتقى ساياساتتاعى جەتىس­تىكتەرى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ مەملەكەتتىك تاجىريبەسى مەن سارابدال ساياساتىنىڭ جەمىسى ەكەنى داۋسىز. 

قازاق باۋىرلارىمدى استانانىڭ 20 جىل­دىق مەرەكەسىمەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىن! 

بىلگە قاعانىمىز, قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باسقارۋىمەن باۋىرلاس ەلدەردىڭ دوستىق-ىنتىماقتاستىق قارىم-قاتىناسى كەڭەيە ءتۇسىپ, ارايلى استانا تۇركى الەمىنىڭ ماڭگى جارقىراعان جۇلدىزى بولىپ قالارىنا سەنەمىن.

حيكمەت چەتين,  تۇركيا ۇلى ۇلتتىق ءماجىلىسىنىڭ ەكس-سپيكەرى

سوڭعى جاڭالىقتار