قازاقتىڭ سپورت جانە تۋريزم اكادەمياسىنىڭ ۇستازدارى مەن ستۋدەنتتەرى ءالجان جارمۇحامەدوۆ جانە يۆان ەدەشكو سىندى داڭقتى باسكەتبولشىلارمەن كەزدەستى. كەزىندە كسرو قۇرامى ساپىندا جاسىنداي جارقىراعان ساڭلاقتار وسى كەزدەسۋ بارىسىندا وزدەرىنىڭ جەڭىستى جولدارى جايىندا ءبىراز اڭگىمەلەپ, جاس سپورتشىلارعا شەبەرلىك ساباعىن وتكىزدى.
ءالجان جارمۇحامەدوۆ قازاقتان شىققان تۇڭعىش وليمپيادا چەمپيونى. بۇل اتاققا قانداسىمىز 1972 جىلى ميۋنحەندە قول جەتكىزدى. 1976 جىلى مونرەال وليمپياداسىندا كۇمىس الدى. ەكى رەت الەم چەمپيوناتىندا جۇلدەگەر اتانسا, ەۋروپا بىرىنشىلىگىندە ءۇش مارتە توپ جاردى. بەلارۋس ەلىنىڭ تۇلەگى يۆان ەدەشكو دا جوعارىدا اتالعان جارىستاردا جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلدى. سونىمەن قاتار ول 1974 جىلى الەم چەمپيونى اتانعان بولاتىن.
«ايگىلى 3 سەكۋند» دەگەن اتاۋمەن تاريحتا قالعان اقش پەن كسرو قۇرامالارى اراسىنداعى ماتچ كۇنى بۇگىنگە دەيىن جانكۇيەرلەردىڭ جادىندا. بۇل – ميۋنحەن وليمپياداسىنىڭ فينالى ەدى. جان الىسىپ, جان بەرىسكەن ايقاستا تارازى باسى سوڭعى ساتكە دەيىن تەڭسەلىپ تۇردى. ال باسەكەنىڭ اياقتالۋىنا 3 سەكۋند قالعاندا كسرو قۇراماسى امەريكالىقتاردان ءبىر ۇپاي ۇتىلىپ جاتادى. سوڭعى ساتتە يۆان ەدەشكونىڭ الاڭنىڭ انا شەتىنەن مىنا شەتىنە دەيىن لاقتىرعان دوبىن الەكساندر بەلوۆ قاعىپ الادى. ول قوس قورعاۋشىنىڭ ورتاسىنان ساڭلاۋ تاۋىپ, نىسانانى ءدال كوزدەيدى. دوپ شىعىرشىققا تۇسكەندە سيرەنا ەستىلەدى. ەسەپ – 51:50! ءسويتىپ اقش قۇراماسى تۇڭعىش رەت ءوز تۇعىرىنان تايادى. باس جۇلدە كسرو باسكەتبولشىلارىنا تابىس ەتىلدى. التىن العان جىگىتتەردىڭ اراسىندا ءبىزدىڭ قانداسىمىز ءالجان جارمۇحامەدوۆ تە بار ەدى.
قازاقتىڭ سپورت جانە تۋريزم اكادەمياسىندا وتكەن جيىن بارىسىندا ميۋنحەن وليمپياداسىنىڭ فينالى جانە باسقا دا قىزىقتى وقيعالار جايىندا اڭگىمە بولدى. وسى كەزدەسۋدىڭ وتۋىنە ۇيىتقى بولعان اتالمىش ءبىلىم ورداسىنىڭ پرەزيدەنتى قايرات زاكيريانوۆ قازاقتان شىققان تۇڭعىش وليمپيادا چەمپيونىنىڭ وسى كۇنگە دەيىن رەسەيدە تۇرىپ جاتقانىنا قىنجىلىس ءبىلدىردى.
– ءالجان جارمۇحامەدوۆ قازاقستانعا ورالۋعا وسىعان دەيىن دە بىرنەشە رەت تالپىنىس جاسادى. سول كەزدەرى باسشىلار «تۇرمىس جاعدايىن جاسايمىز, لايىقتى قىزمەت بەرەمىز» دەگەن كورىنەدى. بىراق جەمە-جەمگە كەلگەندە سول ۋادەلەردىڭ ەشبىرى ورىندالعان جوق. ءوزىم دە بىرنەشە رەت لاۋازىمدى تۇلعالارعا جوعارىداعىداي ۇسىنىسپەن شىقتىم. حات تا جولدادىم, بەتپە-بەت تە كەزدەستىم. الايدا اسىل ازاماتتىڭ تاعدىرى ءۇشىن الاڭداپ وتىرعان ەشكىمدى كورمەدىم. بىلە-بىلسەك, ءدال جارمۇحامەدوۆتەي مايتالمان مامان ءبىزدىڭ مەملەكەتتە جوق. ەگەر ول ەلگە قايتا ورالسا, قازاقستان باسكەتبولىنىڭ دەڭگەيى بۇگىنگىدەن الدەقايدا جوعارى بولاتىن ەدى, – دەيدى ق.زاكيريانوۆ.
جوعارىدا ايتىلعان ءسوزدى داڭقتى باسكەتبولشىنىڭ ءوزى دە راستادى. «العاشىندا 1968 جانە 1987 جىلدارى الماتىدا تۇراقتاۋعا ارەكەت جاسادىم. بىراق بۇل جاقتا لايىقتى جۇمىس تابىلمادى. تۇرمىستىق جاعدايىم دا وڭالمادى. امالدىڭ جوقتىعىنان كەرى قايتتىم. سودان كەيىن دە قازاقستانعا ورالىپ, حالقىمنىڭ اراسىندا بولسام دەگەن ۇكىلى ءۇمىتىم ۇزىلگەن جوق. وسى كۇنگە دەيىن اتاجۇرتىمدى اڭساۋمەن كەلەمىن. ەگەر ەلىمە كەرەك ەكەنىمدى سەزدىرەتىن جان بولسا, ولاردىڭ بۇل ۇسىنىسىن قۋانا-قۋانا قابىلدار ەدىم», دەپ ءالجان اعامىز اعىنان جارىلدى.
عالىم سۇلەيمەن, «ەگەمەن قازاقستان»
الماتى