ۇكىمەت باسشىسى قازاقستان ءوز تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلىندا دامۋدىڭ كوپتەگەن كەزەڭدەرىنەن وتكەنىن, وسى ورايدا ەگەمەندىكتىڭ العاشقى جىلدارىندا كۇردەلى بەلەستەر ەڭسەرىلگەنىن اتاپ ءوتتى. «90-جىلدارى نەگىزگى نارىقتىق رەفورمالار جۇرگىزىلىپ, بۇگىندەگى ءبىزدىڭ ەگەمەن ەلىمىزدىڭ تابىستى دامۋىنىڭ نەگىزى قالىپتاستى», – دەپ توقتالىپ ءوتتى ەكونوميكالىق فورۋمنىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا ءسوز العان ك.ءماسىموۆ.
بۇل تۇرعىدا سوناۋ توقسانىنشى جىلداردىڭ سوڭىندا-اق ەل پرەزيدەنتى 2030 جىلعا دەيىنگى دامۋدىڭ اۋقىمدى باعدارلاماسىن بەكىتكەنىن جانە وسى ورايدا نەگىزگى باسىمدىقتار انىقتالعانىن, سونداي-اق وسى دامۋدىڭ اياسىندا قازاقستان العا جىلجىپ, بەلگىلەنگەن ماقساتتار تياناقتى ورىندالعانىن ايتا كەلىپ ۇكىمەت باسشىسى «2000-2007 جىلدار ارالىعىندا ەكونوميكانىڭ جىلىنا 7-8 پايىزدىق قارقىندى ءوسىمى – بۇل نارىقتىق قالىپتاسۋدىڭ جانە توقسانىنشى جىلدارى اتقارىلعان اۋقىمدى جۇمىستاردىڭ ناتيجەسى» ەكەنىن اتادى. سونداي-اق پرەمەر-مينيستر ءوز سوزىندە 2007 جىلدان باستالعان الەمدىك قارجى داعدارىسىنىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىندە ەلىمىز الدىندا تۇرعان قاۋىپ-قاتەرلەر ەڭسەرىلىپ, قازاقستان جۇيەسى ءوزىنىڭ تۇراقتىلىعىن دالەلدەگەنىن جەتكىزدى. وسىنىڭ ناتيجەسىندە 2010-2011 جىلدارداعى ەكونوميكالىق دامۋدىڭ قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق ءوسىپ-وركەندەۋىنىڭ تۇراقتى كەزەڭىنە, ياعني 7 پايىزدىق وسىمگە شىعۋىنا مۇمكىندىك بەرگەنىنە دە توقتالدى.
«2010 جىلى 7 پايىزدىق ءوسىم بولسا, 2011 جىلدىڭ 10 ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا, قازىردىڭ وزىندە ءبىز 7 پايىزدىق وسىمگە قول جەتكىزدىك. مەنىڭشە, الداعى ەكى اپتادا 11 ايدىڭ ناتيجەسىن كورەتىن بولامىز. شامامەن, قازاقستان جىلىنا تۇراقتى تۇردە 7 پايىزدىق وسىممەن وركەندەپ كەلەدى», دەپ تۇيىندەدى ءسوزىن ك.ءماسىموۆ.
ەلدەگى ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك ساياساتتىڭ, ينۆەستيتسيالىق-ىسكەرلىك احۋالدىڭ ءناتيجەلەرىن قورىتىندىلاپ, العا قويعان جاڭا ماقساتتاردى جوسپارلاعان بۇل فورۋمعا ەكونوميكالىق دامۋ جانە ساۋدا ءمينيسترى ق.كەلىمبەتوۆ, قارجى ءمينيسترى ب.جامىشەۆ جانە ءتۇرلى اسسوتسياتسيالار مەن عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارىنىڭ, حالىقارالىق ۇجىمداردىڭ باسشىلارى جانە ەلىمىزدىڭ بارلىق ايماقتارىنان ءۇش جۇزگە تارتا كاسىپكەرلەر قاتىستى.
«جاھاندىق الەمدەگى قازاقستان» جانە «ينۆەستيتسيالىق ىسكەرلىك احۋال» دەيتىن كۇردەلى تاقىرىپتاردى قوزعاعان اتالمىش فورۋمعا ارنايى كەلگەن رەسەي سبەربانكىنىڭ باسقارما توراعاسى گ.گرەف, Ernst&Young قارقىندى رىنوك ورتالىعىنىڭ باسشىسى ا.كاركلين-مارشە, بۇكىلالەمدىك بانكتىڭ ەۋروپا جانە ازيا ەلدەرى بويىنشا باس ەكونوميسى ي.دجيللا, ازيا دامۋ بانكىنىڭ باس ەكونوميسى چ.ري, رەسەيلىك «وبششەستۆەننىي دوگوۆور» ينستيتۋتىنىڭ پرەزيدەنتى ا.اۋزان جانە باسقا دا حالىقارالىق ساراپشىلار الەمدىك ەكونوميكا باعدارى تۋرالى بايانداما جاساپ, قازاقستاننىڭ دامۋى جايلى ءوز پىكىرلەرىن ءبىلدىردى.
فورۋم بارىسىندا «ەلدىڭ الەۋمەتتىك ساياساتى مەن الەۋمەتتىك باسىمدىقتارى», «ەلدىڭ قارجى ساياساتى: قالىپتاسۋ كەزەڭدەرى جانە دامۋ كەلەشەگى», «ەكونوميكالىق دامۋ قورىتىندىسى جانە كەلەشەك باعدار» تاقىرىبىنداعى ماسەلەلەر تالقىلانىپ, «ەلدىڭ ينۆەستيتسيالىق ساياساتى», «ايماقتىق كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ اسپەكتىلەرى», «وتاندىق كاسىپكەرلىكتىڭ دامۋ جاعدايى مەن بەتالىسى», «Doing Business» ەسەبى بويىنشا قازاقستاننىڭ دامۋ كورسەتكىشتەرى», «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءتاۋەلسىزدىك جىلدارى «مىڭجىلدىقتاعى دامۋ ماقساتى مەن ورنىقتى دامۋ قاعيداتتارى» اتتى جوبالاردىڭ ىسكە اسىرىلۋىن قورىتىندىلادى.
حالىقارالىق تاجىريبە كورسەتكەندەي, ەكونوميكالىق جاعىنان دامىعان ەلدەردە ورتا جانە شاعىن بيزنەس بارىنشا كەڭ ەتەك الادى. تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىنان باستاپ-اق قازاقستان جەكە مەنشىك ينستيتۋتىن قورعاۋعا جانە كاسىپكەرلىك باستامانى جان-جاقتى قولداۋعا نەگىزدەلگەن نارىقتىق ەكونوميكانى قۇرۋدى باستى باعىت ەتىپ الدى. ءدۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ باعالاۋى بويىنشا, قازاقستان 2008-2012 جىلدار ارالىعى كەزەڭدەگى رەيتينگىندە 80-ورىننان 47-ورىنعا كوتەرىلىپ, ەكونوميكالىق بەلەستە ءوز ۇستانىمىن بيىكتەتە ءبىلدى.
فورۋمدا سويلەۋشى ساراپشىلار مەملەكەتتىڭ كاسىپكەرلىكتى قولداۋ سالاسىنداعى بەلسەندى ساياساتى جاھاندىق ەكونوميكالىق داعدارىس كەزىندە ورتا جانە شاعىن بيزنەستىڭ دامۋىنا وڭ اسەر ەتكەنىنە, سوڭعى ءتورت جىل ىشىندە ەلىمىزدەگى ورتا جانە شاعىن كاسىپكەرلىك سەكتورىنا كورسەتىلگەن مەملەكەتتىك قارجىلاي كومەك كولەمى جانە اتالمىش قولداۋ شارالارىنىڭ پارمەندىلىگى مەن تيىمدىلىگى كورشى ەلدەرگە قاراعاندا, الدەقايدا جوعارى بولعاندىعىنا ايرىقشا توقتالدى. سونىمەن قاتار, داعدارىستان كەيىنگى دامۋ مىندەتتەرىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن قازاقستان 2010 جىلدان باستاپ جۇزەگە اسىرعان «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» – كاسىپكەرلىكتى كەشەندى دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ ءتيىمدى بولعانى دا اتاپ ايتىلدى.
فورۋم سوڭىندا ەلىمىزدە كاسىپكەرلىكتىڭ دامۋىنا زور ۇلەس قوسقان بيزنەس – اسسوتسياتسيالار العىس حاتتارمەن ماراپاتتالدى.
قانات ەسكەندىر,
استانا.