كاسىپتىك ءبىلىم الۋشى جاستار سىنعا ءتۇستى

قاتىسۋشىلاردى ەڭ الدىمەن شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكى­مى دانيال احمەتوۆتىڭ اتىنان اكىم ورىنباسارى اسەم ءنۇسىپوۆا قۇت­تىقتادى.

«قۇرمەتتى جاستار, سىزدەردىڭ وسى سايىسقا بەلسەنە قاتىسىپ, رەس­پۋب­ليكالىق دەڭگەيدە وتەتىن چەم­پيوناتقا جولداما الۋلارىڭىزعا تىلەك­تەسپىن. ءبىزدىڭ وبلىس تەحنيكالىق ما­ماندىق يەلەرىن دايارلاۋعا الەۋەتى جو­عارى ايماق بولىپ تابىلادى. سون­­دىقتان دا مەكتەپ, كوللەدج ءبى­تىرۋشى تۇلەكتەر وسى سالالاردا ەڭ­بەك ەتىپ, جۇمىس ىستەۋىنە بارلىق مۇم­­كىنشىلىكتى جاسايمىز. جۇمىسشى جاس­­تاردىڭ قاناتىن قاتايتىپ, بيىك­كە شىعاراتىن WorldSkills باع­دار­لاماسىنىڭ بولاشاعى زور» دەلىنگەن شىعىس قازاقستان وبلىسى اكىم­نىڭ قۇت­تىق­تاۋ حاتىندا.

– ايتا كەتۋ كەرەك, بۇل سايىس جىل سايىن ءبىزدىڭ وبلىستا كەڭىنەن قانات جايىپ كەلەدى, – دەدى وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى اسەم ءنۇسىپوۆا.ما­سەلەن, 2016 جىلى WorldSkills سايى­سى جەتى سالا بويىنشا وتكىزىلسە, 2017 جىلى ون ءبىر سالا بويىنشا قول­­عا الىندى. ال, بيىل مىنە, 31 سا­لا­نى قامتىپ وتىرمىز. ءبىزدىڭ وڭىر­دە جۇمىسشى جاستار دايارلاۋعا مۇم­كىندىك زور. ارينە, كوللەدجدەر تۇلەكتەرىنىڭ 85 پايىزى تولىق جۇ­مىسقا ورنالاسىپ كەتەدى. اسىرەسە, قۇ­­رىلىسشى, شاشتاراز, كونديتەر, اۋىلشارۋاشىلىق ماماندارىنا دەگەن سۇرانىس جوعارى. وتكەن جىلى كازتسينك-پەن كەلىسىمشارتتى بەكىتتىك. ءسويتىپ جاستار وقي ءجۇرىپ, ءىرى كاسىپورىنداردا ەڭبەك ەتە الادى. بيىل وسى سايىس سەمەي ماشي­نا جاساۋ زاۋىتىنىڭ نەگىزىندە ۇيىم­داستىرىلىپ وتىر. بالالار وز­دەرىنە كەرەكتى ماماندىقتى وقىپ جاتقاندىقتارىن سەزىنۋ كەرەك. ءسويتىپ رەسپۋبليكالىق سايىس­قا جولداما العان كەزدە تىڭ دايىن­دىقتا بولادى. ارينە, بىلتىر حالىق­ارالىق دەڭگەيگە دەيىن كوتە­رىلگەندەر بار. بىراق, اعىلشىن ءتىلىن ەركىن بىلمەۋى ولارعا ءبىرشاما كەدەرگى بولدى. ءبىز ءالى دە جاستارىمىزدى وسىنداي القالى جيىندارعا تالپىندىرامىز, ولاردىڭ ءتۇرلى سايىستارعا بەلسەنە قاتىسۋىنا ىقپال ەتەمىز.

– بۇل وبلىستىق ءبىلىم باسقار­ماسىنىڭ تىكەلەي ۇيىمداستىرۋىمەن قولعا الىنعان شارۋا, – دەدى شىعىس قازاقستان وبلىستىق تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ جانە مامانداردى دايارلاۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ريشات رامازانوۆ. بۇ­گىنگى شاراعا وبلىستان 35 كوللەدج جانە ءبىر كاسىپورىن قاتىسىپ وتىر. كوللەدجدەر 31 باعىت بويىنشا سا­يىسادى, بۇل قوعامدىق قىزمەت كور­سەتۋ, تەحنيكالىق بىلىكتىلىك, قۇ­رى­لىس سالاسى دەيسىز بە, جالپى جۇ­مىسشى ماماندىعىنا قاتىسى بار­لار ءوز بىلىكتىلىكتەرىن كورسەتپەك. جانە العان بىلىمدەرىن ورتاعا سالادى. بۇلاردىڭ بارلىعى دا ەكونو­ميكامەن تىكەلەي بايلانىستى مامان­دىقتار. بۇل وبلىس بويىنشا وسىنداي اۋقىمدى تۇردە تۇڭعىش رەت قول­عا الىنعان شارا. سالىستىرمالى تۇر­دە ايتا كەتسەم, بىلتىر رەسپۋب­ليكا بويىنشا 30 ءتۇرلى سالادا سا­يىس ءوتىپ, وعان 140 ادام قاتىسقان ەدى. بيىل وبلىستىق دەڭگەيدە ءوتىپ جاتقان وسى جيىنعا 31 ءتۇرلى سالا ماماندارى باس قوسىپ, 150-دەن استام ستۋدەنت قاتىستى. WorldSkills بۇل الەمدىك قوزعالىس, ەۋروپادا پايدا بولعان. سوعىستىڭ سوڭعى جىلدارى ەلدە مامان تاپشى بولىپ, جۇمىسشىلاردى وقىتىپ, ۇيرەتۋ كەرەك بولعان كەزدە وسى WorldSkills باعدارلاماسى قولعا الىندى.

جەڭىل كولىكتەردى جوندەۋ سالاسى بويىنشا سايىسقا قاتىسۋشىلاردى ساراپتاۋشى دميتري كولماكوۆ ريددەر اگرارلىق-تەحنيكالىق كول­لەدجىنىڭ وقىتۋشىسى ەكەن, ونىڭ ايتۋىنشا كولىكتەردى ەڭ الدىمەن كومپيۋتەرلىك دياگنوستيكادان وت­كىزۋدى ءبىلۋ كەرەك. ەكىنشىدەن, جەڭىل اۆتوكولىكتىڭ قورابىن تەكسە­رىپ, شاشىپ, قايتا جيناپ ۇيرەنۋ قا­جەت. بۇلاردىڭ بارلىعى قاتىسۋشى جاس­تارعا قويىلاتىن تالاپتار.

– پاريجدە مەن 2017 جىلى بول­دىم, – دەدى شەبەر شاشتاراز اتانعان ۆلاديمير دۋبينين. وسكەمەندە جانە ماسكەۋدە «اۆەنيۋ» اتتى شاشتاراز سالونىم بار. ارينە, مەن باسقا ماماندىق بويىنشا جوعارى ءبىلىم الدىم. بىراق, شاشتارازدىق وزىنە تارتىپ تۇردى. بەس جىل ۋنيۆەرسيتەتتە كاسىپورىنداردىڭ اۋديتورى ماماندىعىن مەڭگەردىم. بىراق, جارتى جىل قاراپايىم شاشتارازدىققا وقىعانىمدا عانا كوڭىلىم كونشىدى. ادام ءوزىنىڭ سۇيىكتى ءىسىن تاپسا بولعا­نى ەكەن.

– ءبىز اياگوزدەگى پوليتەحنيكالىق كول­لەدجدەن ۇجىمىمىزبەن كەلدىك, – دەدى اتالمىش كوللەدج ديرەكتورى بەرىكجان ورالعازى ۇلى. ايماقتىق چەمپيوناتتى وتكىزۋدەگى ماقسات – ۇمىتكەرلەردى كاسىبي قۇزىرەتتىلىككە قويىلاتىن حالىقارالىق تالاپتارمەن تانىستىرۋ, توپپەن جۇمىس ىستەۋ داعدىلارىن قالىپتاستىرۋ جانە جوعارى بىلىكتى جۇمىسشى مامانداردىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋ.

چەمپيوناتقا قاتىسۋشىلار كاسى­بي شەبەرلىك تاجىريبەسىن كەڭەيتۋگە, حالىقارالىق دەڭگەيدەگى وقىتۋ تەحنولوگيالارى جانە جاڭا كاسىبي ستاندارتتارمەن تانىسۋعا مۇمكىندىك الماقشى. سايىسقا 18-22 جاس ارا­لىعىنداعى شقو تجكبب جۇيەسى وقۋ ورىندارىنىڭ ستۋدەنتتەرى جانە جۇ­مىس ىستەيتىن جاستار قاتىسىپ وتىر. جيىندى ۇيىم­داستىرۋشىلاردىڭ قاتارىندا شىعىس قازاقستان وبلىس­تىق ءبى­لىم باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىن­باسارى ايگۇل بايجانوۆا, سە­­مەي قالاسىنداعى جاستار رە­س­ۋر­­س­­­تىق ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ول­­جاس سوعىمباي بار. جارىس قو­رى­­­تىندىسىندا WorldSkills چەم­­پيوناتىنىڭ بارلىق دەڭگەيى بويىنشا دايارلانۋدىڭ ءىس-ارەكەت الگو­ريتمدەرى قۇرىلاتىن بولادى.

«رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا باستاۋ العان حالىقارالىق «World Skills Shygys-2018» سايى­سى سەمەي ماشينا جاساۋ­ زاۋى­تىندا جالعاسىن تاپتى. سايىس­تى ۇيىمداستىرۋعا بەلسەنە اتسالى­سۋشىلاردىڭ ءبىرى سەمەي ماشينا جاساۋ زاۋىتى اق-تىڭ ديرەك­تورى نۇرلان وماروۆتىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي شارالارعا كاسىپ­ورىندارىمىز قولداۋ بىلدىرگەنى ءجون. سەبەبى قازىردە شىعارىلىپ جاتقان ونىمدەرىمىز شەتەلدەرگە دە ساتىلىپ جاتىر. سوندىقتان نارىق زاڭدىلىعىندا كەز كەلگەن تاۋاردىڭ سۇرانىسى تالاپقا ساي بولۋ كەرەك. ول ءۇشىن جوعارى بىلىكتى ماماندار قا­جەت.

– بۇگىن وسىناۋ «World Skills Shygys-2018» سايىسى بارىسىن­دا جاستار «دانەكەرلەۋشى», «قۇراس­تىرۋشى», «كيىم ۇلگىلەرىنىڭ دي­زاي­نەرى», «شاشتاراز», «اس­پاز» ماماندىقتارىن ەركىن مەڭ­گەر­­گەن­دىكتەرىن كورسەتەدى, – دە­دى وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى اسەم ءنۇ­سىپو­ۆا. ساراپشىلار ىشىندە «سەماز» جشس, «ازيمۋت» جشس, «پاراسات ەنەر­گو» جشس, «قازاقتەلەكوم» اق سياق­تى كوپتەگەن كاسىپورىنداردىڭ بىلىكتى ماماندارى بار. بۇلاردا جاستارىمىزدىڭ دا جۇمىس ىستەپ جۇرگەندىگىن ايتا كەتۋ كەرەك. سەبەبى ءبىلىمدى ءارى ونەرلى, تالانتتى بولۋ كەز كەلگەن جاستىڭ تالاپتانۋىنا بايلانىستى دۇنيە.

ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا باستاۋ العان حالىقارالىق «World Skills Shygys-2018» سايى­سىنىڭ سەمەيدەگى وبلىستىق كە­زەڭى وسىلايشا بىرنەشە كۇنگە سوزىلىپ, ءوز مارەسىنە جەتتى. قاتىسۋشىلار وسى كۇندەردىڭ ىشىندە سەمەي ماشينا جا­ساۋ زاۋىتىندا ءتۇرلى باسەكەلەردەن سىن­عا ءتۇستى.

سالتاناتتى شارادا شىعىس قا­ز­اق­ستان وبلىسىنىڭ ءبىلىم باسقار­ما­سى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى اي­گۇل بايجانوۆا وبلىس اكىمىنىڭ ارنايى ماراپات قاعازىن سايىستى ۇيىمداستىرۋعا بەلسەنە اتسالىسقان سەمەي ماشينا جاساۋ زاۋىتى اق-تىڭ ديرەكتورى نۇرلان وماروۆقا تابىستادى.

سونداي-اق سەمەيدەگى كوپتەگەن كاسىپ­ورىندار مەن شاعىن كاسىپكەرلىك جەتەك­شىلەرى دە وسى سايىستى وبلىس­تىق دەڭگەيدە ۇيىمداستىرۋعا نيەت بىلدىرگەندىكتەرى ءۇشىن ماقتاۋ قاعاز­دارىمەن ماراپاتتالدى. ال «World Skills Shygys-2018» بويىن­شا «فلوريستيكا» سالاسىنان ءبىرىنشى ورىنعا جادىرا مۇحا­مات­قاليەۆا يە بولدى. نان پىسى­رۋ­دەن ەلەنا بورودۋلينا, اسپاز ىسىنەن سەرگەي شينكو جەڭىمپاز اتالىپ جانە تاعى دا باسقا جۇزدەگەن جاستار ءوز سالالارى بويىنشا العا وزىپ شىقتى.

«World Skills Shygys-2018» سايى­سىنىڭ قورىتىندىسىندا جاستار «دانە­كەرلەۋشى», «قۇراستىرۋشى», «كيىم ۇلگىلەرىنىڭ ديزاينەرى», «شاشتاراز» ماماندىقتارىن ەركىن مەڭ­گەرگەندىكتەرىن كورسەتە ءبىلدى. جەڭىس­كە جەتكەندەردى رەسپۋبليكالىق «World Skills Kazakhstan-2018» جوباسىنىڭ مەنەدجەرى انار تلەۋ­ماعامبەتوۆا قۇتتىقتاپ, ۇلتتىق چەمپيوناتقا جولداما العاندارعا ءسات-ساپار مەن يگى تابىستار تىلەدى.

راۋشان نۇعمانبەك, جۋرناليست

سەمەي