اپاتتى نەمەسە اپات الدىنداعى مەكتەپ عيماراتتارىندا وقۋ ۇدەرىسىن جۇرگىزۋ ۇزاق ۋاقىتقا دەيىن جالعاسا بەرسە, كۇندەردىڭ ءبىر كۇنىندە وقۋشىلار مەن ۇستازداردىڭ ومىرىنە قاۋىپ ءتوندىرۋى مۇمكىن. سوندىقتان وڭىرلەردەگى ساۋلەت-قۇرىلىس باقىلاۋ سالاسىنىڭ ماماندارى جىل سايىن بۇل ماسەلەگە قاتىستى ءتيىستى تەحنيكالىق قورىتىندىلار مەن ساراپتامالار جاساپ وتىرادى. بەلگىلەنگەن تالاپتار مەن نورماتيۆتەرگە سايكەس جارامسىز دەپ تابىلعان ءبىلىم وشاقتارىن جاڭادان سالىنعان نىساندار اۋىستىرۋعا ءتيىس.
ايتالىق وسىدان ءبىر جىل بۇرىنعى, ياعني 2017 جىلدىڭ قاڭتارىنداعى دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, ءدال وسى كەزەڭدە اقتوبە وبلىسىندا ءتورت مەكتەپ اپاتتى جاعدايدا جۇمىس ىستەپتى. وسىنداي تەحنيكالىق قورىتىندى جاسالعاننان كەيىن اتالعان اپاتتى مەكتەپتەردىڭ ورنىنا جاڭا ءبىلىم بەرۋ عيماراتتارىن تۇرعىزۋ جونىندە شۇعىل شەشىم قابىلداندى. سوعان سايكەس وبلىس اكىمدىگى مەن ءبىلىم باسقارماسى تاراپىنان ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنە ءتيىستى قۇجاتتار ۇسىنىلدى. مەملەكەت تاراپىنان قاجەتتى قاراجات قاراستىرىلىپ, قىسقا مەرزىم ىشىندە ايماقتاعى اپاتتى مەكتەپتەردىڭ ورىندارىن اۋىستىرۋ مۇمكىندىگى جاسالدى.
بۇل رەتتە ارقايسىنىڭ جاي-جاپسارىنا توقتالا كەتۋدىڭ ارتىقشىلىعى جوق سەكىلدى. وبلىستاعى اپاتتى مەكتەپتەردىڭ باسىندا قاندىاعاش قالاسىنداعى №1 ورتا مەكتەبى تۇرعان ەدى. جاعداي بەلگىلى بولعاننان كەيىن 600 ورىنعا ارنالعان مەكتەپ قۇرىلىسى باستالدى. جاڭا عيمارات 2017 جىلدىڭ 1 قىركۇيەگى كۇنى پايدالانۋعا بەرىلدى. ءبىلىم ورداسى قۇرىلىسىنا قاجەتتى قاراجات ۇلتتىق قوردان ءبولىندى. بۇدان كەيىنگى كەزەكتە مارتوك اۋدانىنداعى رودنيكوۆ ورتا مەكتەبى جونىندە مىنانداي ءسوز ءجۇر. وسىدان ءبىر جارىم جىل بۇرىن وبلىس اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆ جۇمىس ساپارىمەن رودنيكوۆ اۋىلىنا كەلمەي مە؟! وسى كەزدە ءوڭىر باسشىسى ەسكى مەكتەپتىڭ جاي-كۇيىنە ەرەكشە نازار اۋدارادى. اسىرەسە وقۋ ورداسىنىڭ تەڭ جارتىسى پايدالانىلماي بوس تۇرعانىن كورىپ تاڭ قالادى. بۇلارىڭ قالاي دەپ مەكتەپ ديرەكتورىنا ساۋال قويسا, ول ناقتى جاۋاپ بەرە الماي كۇمىلجي بەرىپتى. ويتكەنى ولار العاشقىدا مەكتەپتىڭ بوس بولىگى اپاتتى جاعدايدا ەكەنىن جاسىرعىسى كەلگەنگە ۇقسايدى. «اۋرۋىن جاسىرعان ولەدى» دەگەندەي, سالدەن سوڭ ءبارى دە اشىق ايتىلىپ, كوپ كەشىكپەي جاڭا مەكتەپ قۇرىلىسى باستالىپ كەتەدى. اتالعان اۋىلداعى 320 ورىندىق مەكتەپتىڭ قۇرىلىسىنا دا قاراجات ۇلتتىق قوردان بولىنگەن. مەكتەپ قۇرىلىسى نەبارى سەگىز ايدىڭ ىشىندە اياقتالعانى ۇلكەن مەرەي بولدى. جاڭا ءبىلىم ورداسى 2017 جىلدىڭ 30 جەلتوقسانى كۇنى جاڭا جىل قارساڭىندا ىسكە قوسىلعانىنا كۋامىز.
جاڭا ءبىلىم شاڭىراعىنىڭ پايدالانۋعا بەرىلۋى ارقىلى اپاتتى مەكتەپتەردىڭ ماسەلەسى تۇبەگەيلى شەشىمىن تاپتى. سونداي-اق وقۋشىلارعا بۇگىنگى جوعارى تالاپتار مەن ستاندارتتارعا ساي ساپالى ءبىلىم الۋىنا جاعداي تۋدى. جاڭا نىساندارداعى وقۋ كابينەتتەرىنىڭ ءبارى دە سوڭعى ۇلگىدەگى قۇرال-جابدىقتارمەن جابدىقتالعان. كىتاپحانا مەن اسحانا جۇمىس ىستەيدى. سونداي-اق سپورت پەن شەبەرحانا زالدارى دا جەتكىنشەكتەر يگىلىگىنە بەرىلگەن.
ال قالعان ەكى اپاتتى كۇيدەگى مەكتەپتىڭ جاي-كۇيى جونىندە نە دەۋگە بولادى؟ بۇعان قاتىستى ءوز وي-پىكىرىن اقتوبە وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى ءلاززات ورازباەۆا بىلايشا جەتكىزدى.
– بۇل ەكى مەكتەپتىڭ ماسەلەسى بيىل تولىقتاي شەشىمىن تابادى. قازىر مۇعالجار اۋدانىنا قاراستى ساعاشيلى اۋىلىندا ورا مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى قىزۋ قارقىنمەن جۇرگىزىلۋدە. عيمارات 320 وقۋشىعا ارنالعان. جوبانىڭ جالپى قۇنى – 779 ميلليون تەڭگە. ال سوڭعى اپاتتى جاعدايداعى مەكتەپتىڭ ماسەلەسىنە كەلسەك, مۇعالجار اۋدانىنداعى قۇمجارعان اۋىلىندا 60 ورىندىق نەگىزگى مەكتەپتىڭ قۇرىلىسىن باستاۋ بەلگىلەندى. جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن قارجىلاندىرىلاتىن جوبانىڭ قۇنى 295 ميلليون تەڭگەنى قۇرايدى.
اقتوبە – ءوز اۋماعىنا ەۋروپانىڭ ەكى مەملەكەتى سىيىپ كەتەتىن ىرگەلى ءوڭىر. تۇرعىندار سانى دا جىل سايىن ەسەلەپ ءوسىپ كەلەدى. مۇنداي سىندارلى كەزەڭدە ءوڭىردىڭ شالعاي اۋىلدارى مەن ەلدى مەكەندەرىندەگى شاعىن جيناقتاۋشى مەكتەپتەردىڭ جاي-كۇيى قانداي دەڭگەيدە ەكەن دەگەن ورىندى ساۋال تۋىندايدى. بۇل رەتتە وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىندا جاڭا قۇرىلىستار سالۋ مەن مەكتەپتەردى وڭتايلاندىرۋ جونىندە 2020 جىلعا دەيىنگى جوسپار جاسالعان. وسى اۋقىمداعى جۇمىستار جۇيەلى جۇرگىزىلىپ كەلەدى دەۋگە تولىق نەگىز بار.
ايتالىق 2018 جىلدىڭ باسىنداعى دەرەكتەر مەن كورسەتكىشتەرگە كوز سالساق, وبلىس اۋماعىندا سامان مەن قامىستان جانە اعاشتان سالىنعان 50 شاعىن مەكتەپ بار ەكەنىنە كوزىمىز جەتەدى. كىشى جانە شاعىن مەكتەپتەردىڭ سانى وبلىستا بىلتىر 65 بولعانىن ەسكەرسەك, ەسكى مەكتەپتەردى جويۋ مەن اۋىستىرۋ ىسىندە جۇيەلىلىك پەن جىتىلىك بار ەكەنىنە بىردەن كوز جەتكىزە الامىز. ياعني جۇيەلى جۇرگىزىلگەن جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە ەسكى مەكتەپتەر سانى ءبىر جىلدان استام ۋاقىتتىڭ ىشىندە 15 بىرلىككە تومەندەگەن. سونداي-اق سوڭعى ەكى-ءۇش جىلدىڭ ىشىندە جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن 1290 ورىندىق ون مەكتەپ پايدالانۋعا بەرىلدى. ونىڭ ءبارى دەرلىك ەسكى جانە اپاتتى جاعدايداعى اۋىل مەكتەپتەرى.
اۋىل مەكتەپتەرىن جاڭعىرتۋ ىسىندە بيىل بەلگىلەنگەن جوبالار مەن جوسپارلار دا قوماقتى. بۇل كەزدە ەسكى مەكتەپتەردىڭ ورنىنا جەرگىلىكتى بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن 9 جاڭا مەكتەپ بوي كوتەرمەك.
تەمىر قۇسايىن, «ەگەمەن قازاقستان»
اقتوبە وبلىسى