«نە قالدى تاراق-تاراق, شاشىلعان جۇرەگىمنەن. جوندەي الماسپىن ەندى, سىنعانىن بىلەمىن مەن. قولىمنان قۇلاپ ءتۇسىپ كۇل بولدى وزەگىمدە, سەرتىمدى سەنىمەن بىرگە جەرلەدىم ءوز قولىممەن».
بۇل «جانىپ-ءسونۋ» دەپ اتالاتىن ءاننىڭ ءماتىنى. تاعى كەرەك پە؟ مىنەكيىڭىز...
«كەزەگىن كۇتپەي قار جاۋادى كۇزدە, قادىرى بولماي ەرىپ كەتەر لەزدە. كورىنگەن كوشەدى تال دا وسەدى جەمىسىن بەرمەي كوكتەم قارايدى».
بۇل «اسىعادى ءومىر» دەپ اتالاتىن كەلەسى ءبىر ءاننىڭ ءماتىنى.
قاجەت بولسا, بۇل سياقتى مىسالداردى جۇزدەپ كەلتىرۋگە بولادى. ەڭ كەرەمەتى سول, وسىلاردىڭ ءبارى دە بۇگىندە تەلەديدار ارقىلى ءجيى-ءجيى ورىندالىپ, ءبىزدىڭ جەلوكپە اعايىندار دۋىلداتا قول سوعىپ, راحاتتانا تىڭداپ جۇرگەن انسىماقتاردىڭ سوزدەرى. ولاي بولاتىن سەبەبى قازىر ەكىنىڭ ءبىرى اقىن, ەكىنىڭ ءبىرى كومپوزيتور. سوندىقتان, وزدەرى ورىندايتىن «اندەردىڭ» ءماتىنىن دە, مۋزىكاسىن دا وزدەرى جازادى. بۇرىنعى زامانداردا مۇنداي سوزدەردى «قويىرتپاق», ال, اندەردى «انشەيىن ءالاۋلاي عوي» دەيتىن دە قوياتىن. ەندىگى جەردە وندايلار ءاننىڭ ناعىز تورەسىنە اينالدى دا, ولاردى ورىنداۋشىلار «جۇلدىز» بولىپ شىعا كەلدى. وعان ءبىر جاعىنان سونداي كونتسەرتتەردى تاماشالايتىن اعايىندارىمىزدىڭ تالابى مەن تالعامىنىڭ تومەندىگى دە «كومەكتەسىپ» وتىر.
كەشەگى كەڭەستىك داۋىردەگى سياقتى بىرەۋى مۇعالىم, بىرەۋى ينجەنەر, بىرەۋى دارىگەر, ەندى بىرەۋلەرى مەحانيزاتور بولىپ حالىق شارۋاشىلىعىنىڭ ءتۇرلى سالالارىندا ەڭبەك ەتىپ, وزىنە دە, ەلىنە دە پايدا كەلتىرۋگە ءتيىس تالاي جىگىتتەر مەن قىزدار ساۋىق-سايران قۇرىپ ساحنادا ءجۇر. كوپشىلىكتىڭ ايتقاندارىنا سەنسەك, ولاردىڭ دەنى جۇرتشىلىق الدىنا نەمەسە ەكراندارعا توي-تومالاقتاردان تاپقان اقشالارىن بەرۋ ارقىلى شىعاتىن كورىنەدى. ونىڭ ءوزى ءبىزدىڭ بىرقاتار قازاقستاندىق تەلەارنالار ءۇشىن وڭاي ولجا بولدى. ءبىر جاعىنان – تابىس, ەكىنشى جاعىنان – ەفير ۋاقىتىن تولتىرادى. ول از دەسەڭ, ءبىر كونتسەرتتى بىرنەشە رەت قايتالايدى. سوندىقتان شىعار, وتاندىق تەلەارنالارداعى تاۋسىلمايتىن كونتسەرتتەردەن ابدەن ىعىر بولعان تالعامى جوعارى, ساليقالى كورەرمەن كوبىنە شەتەلدەردىڭ تەلەحابارلارىن قارايدى ەكەن. ال, جاڭاعى «جۇلدىزداردىڭ» ءوز تىڭداۋشىلارى, دالىرەك ايتقاندا, ءوز «كونتينگەنتى» بار.
باياعى زاماندا ءبىر اقىلدى قاريا بالالارىن جيناپ الىپ, ء«بارىڭ بىردەي قويشى بولساڭدار قۇل بولارسىڭدار, ءبارىڭ بىردەي ءانشى بولساڭدار قۋ بولارسىڭدار. بىرەۋلەرىڭ جەڭىل تىرلىك قۋىپ ءانشى بولساڭدار دا, قالعاندارىڭ قويشى بولىڭدار. ايتپەسە, ءومىر سۇرۋلەرىڭ قيىن بولادى», دەگەن ەكەن.
كەيدە ساحنادا ەكىدەن-ۇشتەن قوسىلىپ الىپ سەكەڭدەپ جۇرگەندەرگە قاراپ وتىرىپ جاستارى ەگدە تارتىپ, ونسىز دا سىڭسۋدان ارىگە بارا المايتىن داۋىس-تارى مۇلدەم شىقپاي قالعاندا وسىناۋ قىز-جىگىتتەر قايدا بارىپ, قالاي كۇن كورەر ەكەن دەپ ويلايتىنىم دا راس. ايتقانداي, بۇرىن ءاندى ەكى ادام ورىنداسا – ەكى داۋىسپەن, ءۇش ادام بولسا ءۇش داۋىسپەن ورىندايتىن. بىرنەشە ادامنىڭ قوسىلىپ ايتۋىنىڭ ءمانى دە وسىعان كەلىپ ساياتىن. بۇگىندە ءبارى قوسىلىپ ءبىر داۋىسپەن ايتادى. بۇل دا بىرىڭعاي «جىلاۋىق» اندەرگە اۋەس انشىلەرىمىزدىڭ جەكە ورىنداۋعا داۋىستارىنىڭ جەتپەيتىنىن دالەلدەسە كەرەك.
ءبىز ايتىپ وتىرعانداي «اۋىلدىڭ التى اۋىزىن» ايتاتىن انشىلەر كەڭەستىك زاماندا دا از بولعان جوق. كەيبىر تالانتتىلارى ءتىپتى رەسپۋبليكالىق تەلەديدارعا دا شىعىپ جاتتى. بىراق ول كەزدە ەشكىم ولاردان «جۇلدىز» جاساعان ەمەس, ءارى كەتسە كوركەمونەرپازدار ۇيىرمەلەرىنىڭ مۇشەلەرى دەپ اتايتىن. ال, قازىر:
«نە قالدى تاراق-تاراق, شاشىلعان جۇرەگىمنەن. جوندەي الماسپىن ەندى, سىنعانىن بىلەمىن مەن».
شىنىمەن دە, مىنا تۇرىمىزبەن ەشقاشان جوندەي المايتىن شىعارمىز...
سەيفوللا شايىنعازى, «ەگەمەن قازاقستان»