• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
29 قاڭتار, 2010

كولىك قىزمەتى قايتسە جاقسارادى؟

1303 رەت
كورسەتىلدى

كوپشىلىكتى تولعانتقان وسى جانە باسقا ماسەلەلەر ەسەپتى جيىندا كەڭىنەن تالقىلانىپ, كەمشىلىكتەردى تۇزەتۋدىڭ جولدارى قاراستىرىلدى پەتروپاۆل قالاسىنىڭ اكىمى ن. اشىمبەتوۆتىڭ 19, 20 شاعىن اۋداندارى, بوركي, سولنەچنىي, كىرپىش, نوۆوپاۆلوۆ كەنتتەرى تۇرعىندارى الدىنداعى ەسەبى اشىق اڭگىمە تۇرىندە ءوتتى. نۇرجان كەمەر ۇلىنىڭ شاھار باسشىلىعىنا تاعايىندالعانىنا كوپ بولا قويعان جوق. سوعان قاراماستان, پروبلەمالارمەن جەتە تانىستىعى باياندامادان اڭعارىلىپ تۇردى. ول قول جەتكەن جەتىستىكتەردى بايانداۋمەن قاتار, كەمشىلىكتەردى جويۋدىڭ جولدارىن دا كورسەتىپ بەردى. باياندامادا تۇرعىنداردى الەۋ­مەت­تىك قورعاۋ جانە جۇمىسقا ورنا­لاستىرۋ جايىنا كەڭ ورىن بەرىلدى. بۇل ورايدا, “جول كارتاسىنىڭ” يگىلىگىن كورىپ وتىرعاندار قاتارى قالىڭداپ كەلەدى. بىلتىر وسى باعدارلاما اياسىندا 3430 ادام, الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارىنا 1600 ادام جۇمىسقا ورنالاستىرىلعان. “جاستار تاجىريبەسى” باعدارلاماسى شەڭبەرىندە جوعارى, ورتا ارناۋلى وقۋ ورىندارىنىڭ 320 تۇلەكتەرىمەن كەلىسىم-شارت جاسالعان. 723 ادام قايتا وقىتۋ كۋرستارىندا جاڭا ماماندىقتاردى يگەرگەن. بوس ورىن جارمەڭكەلەرى ارقىلى 600-گە جۋىق پەتروپاۆلدىق تۇراقتى جۇمىستارعا ورنالاسقان. 13 مىڭ ادام جۇمىس­پەن جانە جاڭا ماماندىقپەن قامتاما­سىز ەتىلگەن. ءسويتىپ, ەكونو­ميكالىق بەلسەندى تۇرعىندارعا شاققاندا جۇمىسسىزدار دەڭگەيى 0,9 پايىزدى قۇراعان. جۇمىسسىز­دار­دىڭ مۇددەسىن قورعاۋ ماقساتىمەن 757 ۇجىمدىق كەلىسىم-شارت جاسال­عان. جۇمىس ورىندارىن ساقتاۋ, جۇمىسشى­لار­دىڭ قۇقىعى مەن كەپىلدىگىن قام­تا­ماسىز ەتۋ ءۇشىن كاسىپورىندارمەن 11 مەموراندۋمعا قول قويىلعان. از قامتىلعان ازا­مات­تاردى الەۋمەتتىك قورعاۋ تەتىك­تەرى دە قاراستىرىلعان. ماسەلەن, 7622 پەتروپاۆلدىق 137 ميلليون تەڭگەنىڭ تۇرعىن ءۇي جانە مەم­لەكەتتىك اتاۋلى كومەگىن العان. تاماق جانە ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنىڭ قولجەتىمدى باعاسىن تۇراقتاندىرۋ باعىتىندا 49 رەت اۋىلشارۋا­شى­لىق جارمەڭكەلەرى وتكىزىلىپ, ساۋدا كولەمى 418 ميلليون تەڭگەگە جەتكەن. كاسىپ­كەرلەردىڭ باستاماسىمەن ار­زان ءونىم ساتاتىن ساۋدا پاۆيلون­دارى اشىل­عان. بۇلارداعى باعا بازارلارعا قا­راعاندا 10-15 پايىز ارزان. مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس كوتەرمە-بولشەك ساۋدا ورتالىقتارىنىڭ جۇيەسى ۇلعايدى. “قىزىلجار-اق­باستاۋ” كوممۋنالدى بازارى جا­نىن­دا ازىق-ت ۇلىك ءونىم­دە­رىن دەل­دالسىز تۋرا جەتكىزىپ ساتاتىن كوتەرمە-ساۋدا ورىندارى پايدا بولدى. بىلتىرعى ەسەپتى كەزدەسۋدە ايتىلعان 346 ۇسىنىس قالالىق شا­را­لارعا ەنگىزىلگەن ەدى. سولاردان ورىندالعانى – 336. بۇلاردىڭ باسىم كوپشىلىگى قالانى كوركەيتۋ, جولداردى, ەنەرگەتيكالىق كەشەندى, سۋ شارۋاشىلىعىن, تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق جۇيەنى جاقسارتۋ ءما­سە­لەلەرىنە تىكەلەي قاتىستى. “قالا­نىڭ سولتۇستىك-شىعىس ايماعىندا تۇراتىن سىزدەردەن 42 ءوتىنىش تۇسكەن بولاتىن. ولاردىڭ بارلىعى شەشى­مىن تاپتى. كەيبىرىنە توقتالا كە­تەيىن. اتاپ ايتقاندا, جەكە سەكتور ءۇشىن قاتتى تۇرمىستىق قالدىق­تاردى توگۋ ءۇشىن ارنايى ورىندار ءبولىندى. وقۋشىلاردى مەكتەپتەرگە تاسىمال­داۋ قايتادان رەتتەلدى. جولداردىڭ وي-شۇڭقىرلارى تەگىس­تەلدى. ايالدا­مالار جوندەلىپ, كوشە­لەر جارىقتان­دىرىلدى”, دەي كەلىپ قالا باسشىسى بيىل “جول كار­تاسى” باعدارلاماسى بويىنشا جولداردى جوندەۋگە 300 ميلليون, كوشەلەردى جارىقتان­دى­رۋ­عا 199 ميلليون تەڭگە قاراستىرىل­عانىن ايتىپ ءوتتى. نۇرجان كەمەر ۇلى وبلىس ورتا­لى­عىندا قوردالانىپ قالعان ماسە­لەلەردىڭ ءالى دە جەتىپ ارتىلاتىنىن جاسىرمادى. سولاردىڭ وزەكتىسىنە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشى­لىق سالاسىنداعى پروبلەمالاردى اتادى. قالانىڭ اباتتاندىرىلعان تۇرعىن ءۇي قورى 1023 ءۇيدى قۇراسا, ۇشتەن ءبىرى 40 جىلدان استام جوندەۋ كورمەگەن. 289 ءليفتىنىڭ 55-ءى ىستەن شىققان. ال, جەكە مەنشىك سەكتور­داعى 14 مىڭنان استام ءۇي ساپالى كوم­مۋنالدىق قىزمەتكە ءزارۋ. ءبۇل­دىر­شىندەردى مەكتەپكە دەيىنگى بالالار مەكەمەلەرىمەن قامتاماسىز ەتۋ دە وتكىر الەۋمەتتىك ماسەلە­لەردىڭ ءبىرى. بالاباقشا كەزەگىندە سەگىز مىڭنان استام ءسابي كەزەكتە تۇر. جۋىق ارادا 320 ورىندىق بالا­باق­شانى پايدا­لانۋعا بەرۋ كوزدەل­سە, بيىل تاعى 520 ورىندىق ەكى بالالار مەكەمەسىن ىسكە قوسۋ جوس­پارلانعان. بۇدان تىسقارى مەكتەپ­تەر جانىنان 400 ورىندىق شاعىن ورتالىقتار بوي كوتەرەتىن بولادى. مەملەكەتتىك تاپسىرىسقا سايكەس جەكە مەنشىك مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمدارداعى ورىن سانى 225-كە ارتتىرىلادى. كوممۋنالدىق جەلىلەردىڭ قول­دا­نىس ۋاقىتىنىڭ ۇزاقتىعى, توزۋى كۇردەلى جوندەۋلەردى قاجەت ەتەدى. وسىعان وراي, ارنايى باعدارلاما قابىلدانىپ, ەنەرگيا قورىن 25-30 پايىز ۇنەمدەۋ جولى قاراستى­رىل­عان. بۇل, ارينە, تىعىرىقتان شى­عۋ­دىڭ وڭتايلى ءتاسىلى ەمەس. رەسپۋب­ليكالىق بيۋدجەتتەن قارجىلىق دەمەۋ بولمايىنشا, سالانى ىلگەرى باستىرۋ وتە قيىن. سول سياقتى تا­زار­تۋ قۇرىلعىلارىن دا قالپىنا كەلتىرۋ نايقالۋدى كۇتپەيدى. بۇگىن­دە اعىن سۋلاردى تازارتۋ جۇمىس­تا­رى 12 قوسىندى زاتتار بويىنشا وتكىزىلۋى ءتيىس بولسا, بۇل تالاپ ورىن­دالار ەمەس. قالا ينفراقۇرىلىمى جۇمى­سى­نىڭ تيىمدىلىگىن كوپ جاعدايدا ونىڭ جول-كولىك قۇرىلىمى انىقتايتىنى ءسوزسىز. بۇل باعىتتا ءبىراز شارۋالار­دىڭ اتقارىلعانى بايقالادى. ولاي بولسا, اتالعان قۇرىلىمنىڭ ىلگەرى باسۋىنا نە كەدەرگى جاساپ وتىر؟ ارىز-شاعىمداردىڭ ازايماۋىن نەمەن تۇسىندىرۋگە بولادى؟ ماسە­لەن, يننا ياكوۆلەۆا, دۋلات جەڭىس­ ۇلى, بوريس كولموگوروۆ, ليزا كونو­ۆالو­ۆا, تاعى باسقالارى قوعام­دىق كولىك قوزعالىسىنىڭ ناشارلى­عىن, قىس­تىڭ كوزى قىراۋدا ايالدا­مالاردا سارى­لىپ توسىپ قالاتىن­دارىن ءسوز ەتتى. وڭ وزگەرىستەرگە قاراماستان, كۇرمەۋى كوپ تۇيتكىلدى ماسەلەلەردىڭ نە سەبەپتى ورىن الىپ وتىرعانىنا ەسەپتى كەزدەسۋگە قاتىس­قان وبلىس اكىمى سەرىك ءبىلالوۆ تە ارنايى توق­تال­دى. پەتروپاۆل قا­لاسىندا 5 ترول­لەيبۋس, 13 اۆتوبۋس, 14 شاعىن اۆتوبۋس باعىتتارىندا 296 كولىك بىرلىگى جولاۋشىلار تاسىمال­داۋ قىزمەتىمەن اينالىسادى. قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن ارتتىرۋ جانە جىلجىمالى قۇرام پاركىن جا­ڭارتۋ ماقساتىمەن 184 جاڭا اۆتوبۋس ساتىپ الىنعان. بىلتىر قالالىق جولاۋ­شىلار كولىگى 17,6 ميلليون ادامدى تاسىمالداعان. بۇل كورسەتكىش 2008 جىلعا قاراعاندا 6,7 پايىزعا ارتىق. سوڭعى ەكى جىل بويى جولاقى تا­ريفى وزگەرتىلگەن جوق. دەمەك, ال­دا­عى ۋاقىتتا دا تاسى­مال­داۋ قىز­مە­تىنە ادامداردىڭ سۇرا­نىسى ارتپاسا, كەمىمەيدى دەگەن ءسوز. پەتروپاۆل­دىقتاردىڭ تالاپ-ءتى­لەك­تەرىنە وراي ءۇش جاڭا باعىت بويىنشا قاتىناس ۇيىمداستى­رى­لىپ, ءتورت باعىتتىڭ قوزعالىسى وزگەرتىلگەن. بەسكول كەنتىنە دەيىن “6ت” ترول­لەي­بۋس باعىتى اشىلعان. الايدا, تاسى­مال قىزمەتىنىڭ ساپاسى كوپشىلىكتى ءالى دە قاناعاتتاندىر­مايدى. سويتسە, بار گاپ جولاۋشى­لار تاسىمالداۋمەن اينالىساتىن كاسىپورىندار اراسىن­دا ادال باسەكەلەستىكتىڭ تومەندىگىندە جاتىر ەكەن. كەيبىرەۋلەر تەندەردى ۇتىپ العاننان كەيىن ماسەلەنى جىلى جاۋىپ قوياتىن ءتارىزدى. قىزمەت رىنوگىن قالىپتاستىرۋمەن شۇعىل­دانۋدىڭ ورنىنا, جەكە باس پايداسىن كوبىرەك كۇيتتەيتىن سەكىلدى. سوڭعى تەكسەرىس-رەيد قىزمەت كورسەتۋ ءما­دە­نيەتىنىڭ تومەندىگىن ايعاقتاپ بەرگەن. جيىندا سويلەۋشىلەر قالا اكىمىنىڭ جۇمىسىنا وڭ باعا بەردى. وبلىس اكىمى س.ءبىلالوۆ الدا اتقارىلاتىن مىندەتتەردى اتاپ كورسەتىپ, قالا باسشىلىعىنا ناقتى تاپسىرمالار جۇكتەدى. ءومىر ەسقالي. پەتروپاۆل. العان اسۋلار الاسارمايدى ءار ءتۇرلى دەڭگەيدەگى اكىمدەردىڭ حالىقتىڭ الدىندا ەسەپ بەرۋى بيلىك تىزگىنىن ۇستاعانداردىڭ ەلمەن ەتەنە جۇمىس ىستەۋىنىڭ ۇتىمدى ءۇردىسى بولعانىن ءومىردىڭ ءوزى كورسەتىپ وتىر. ال حالىقتىڭ الدىندا قىزارىپ-قىسىلماس ءۇشىن جىل بويى اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ قايتارىمدى بولۋىنا قول جەتكىزۋ كەرەك-اق. بۇل وسى كەزەڭدەگى تىندىرىلعان ىستەردى ساراپقا سالىپ, الداعى جىلعا مىندەتتەر بەلگىلەيتىن دە ءسات. اكىمدەردىڭ جىل سايىن وتكى­زىلە­تىن  وزدەرىنىڭ  ەسەبىنە تياناقتى دايىن­دالاتىنى دا سوندىقتان. قار­عالى اۋدانىنىڭ اكىمى مۇحتار جۇماعازيەۆ جەلتاۋ اۋىلدىق وكرۋ­گىندە وتكەن ەسەبىنە ءجۇزى جارقىن كەلدى. بۇل وكرۋگكە پەتروپاۆلوۆ جانە ءشامشى قالداياقوۆ اتىنداعى اۋىلدار قارايدى.بۇعان دەيىن دە بىرنەشە اۋىلدىق وكرۋگتەر ەسەپ بەرگەن ول اۋداننىڭ ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ باعىت­تا­رىن تاراتىپ باياندادى. جىل ىشىندە اتقارىلعان جۇمىستار كوڭىلگە سەنىم ۇيالاتادى. اۋدان ەكونوميكاسىنىڭ جەتەكشى سالاسى اۋىل شارۋاشى­لى­عى بولىپ تابىلادى. الەمدىك قار­جى داعدارىسىنا, اۋا رايىنىڭ قۋاڭ­شىلىقتى بولعانىنا قاراماس­تان, قارعالىلىقتار اگروونەركاسىپ كەشەنى بويىنشا ءوندىرىس كولەمىن 2 پايىزعا ارتتىرعان. اۋداندا اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارىن جا­ڭار­تۋعا 765,2 ملن.تەڭگە ينۆەستيتسيا سالىنىپتى. بۇل 2008 جىلعى كورسەتكىشتەن 2,3 ەسە ارتىق. اۋدان اكىمى قولدا بار تەحنيكانىڭ 80 پايىزى توزعانىن دا جاسىرمادى. – ءبىز اقتوبەنىڭ ازىق-ت ۇلىك بەلدەۋىن قامتاماسىز ەتەتىن اۋدان­داردىڭ قاتارىنا جاتامىز. سون­دىق­تان وبلىس “تابيعات+ ” جشس-ىنە تامشىلاتىپ سۋارۋ تەحنولوگيا­سىن ەنگىزۋگە قوماقتى قارجى ءبولدى. بۇل شارۋاشىلىق كارتوپ وسىرىلەتىن القاپتى 120-150 گەكتارعا دەيىن كەڭەيتۋى قاجەت. “پاتساەۆ” جشس-ءىن سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى دە شەشىمىن تاباتىن بولادى, – دەدى مۇحتار سابىر ۇلى. ەسەپتى كەزەڭدە اۋدان بويىنشا ونەركاسىپ ءوندىرىسىنىڭ كولەمى 869,2 ملن. تەڭگەنى قۇرادى. اعىمداعى جىلى “اقتوبە-تەمىر-ۆس” جشس وڭ­تۇستىك ۆەليحوۆ كەن ورنىندا گەو­لوگتىق-بارلاۋ جۇمىستارىنا كىرىس­پەك. ءساۋىر ايىنان باستاپ سولتۇستىك ۆەليحوۆ كەن ورنى كارەرىندە كەن ءوندىرۋ مەن باسقا ءوندىرىس جۇمىس­تا­رى جالعاسادى.  جالپى  قۇنى 200,0 ملن. دوللار تۇراتىن بۇل جوبا جۇزە­گە اسقاندا, جىلىنا 900,0 مىڭ توننا تەمىر كەنى وندىرىلەدى دەپ كۇتىلۋدە. وسى سەرىكتەستىك ۇستىمىزدەگى جىلعى  شىلدە ايىندا ۆەليحوۆ تەمىر كەن ورنىندا تاۋ-كەن بايىتۋ كومبيناتىنىڭ قۇرىلىسىنا كىرى­سەدى. بۇل جوبالار وبلىستىڭ 2010 جىلعا ارنالعان يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاما­سى­نا ەنگىزىلگەن. اۋىلدىق جەرلەردىڭ وزەكتى ماسە­لەلەرىنىڭ ءبىرى حالىقتى ساپالى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ەكەنى ءسوزسىز. اۋداندا بۇل باعىتتا دا ءجۇي­ەلى جۇ­مىستىڭ ءىزى قالانعانى اڭعا­رى­لادى. “اۋىز سۋ” باعدارلاماسى اياسىندا  قا­رابۇتاق, بادامشا, ءالىم­بەت, حەر­سون اۋىلدارىنداعى سۋ قۇبىرى كەشەنى قايتا جاراق­تان­دىرىلدى. 2010 جىلى  رەسپۋبلي­كا­لىق بيۋد­جەت­تەن بولىنگەن 685,2 ملن. تەڭگە مامىت, پەتروپاۆلوۆ, ش.قال­دايا­قوۆ, گريگورەۆ, ستەپنوي اۋىلدا­رىنداعى سۋ قۇبىرى كەشەن­دەرىن قايتا جاراقتاندىرۋعا جۇم­سالادى. 2009 جىلى اۋدان بويىنشا جالپى الاڭى 4560 شارشى مەتر 58 تۇرعىن ءۇي سالىنىپ, پايدالانۋعا بەرىلىپتى. 2010 جىلى  جالپى الاڭى 3350 شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي سالۋ جوس­پارلانۋدا. “جول كارتاسى” شەڭ­بەرىندە رەسپۋبليكالىق جانە وبلىستىق بيۋدجەتتەن بادامشا اۋىلىنىڭ كارىز جۇيەسىن قايتا جاراقتاندىرۋعا 111,4 ملن. تەڭگە, اكىمدىك عيماراتىنىڭ قۇرىلىسىنا وبلىستىق بيۋدجەتتەن 200,0 ملن. تەڭگە بولىنەدى. وسى ەسەپتى كەزدەسۋ وتكىزىلىپ وتىر­عان پەتروپاۆلوۆ اۋىلىنا جەت­كىزۋشى گاز قۇبىرى جانە ورام­ىشىلىك گاز ءبولۋشى جەلىلەردىڭ قۇرى­لى­سىنا وبلىستىق بيۋدجەتتەن 135,9 ملن. تەڭگە قارالعانىن ەستىگەن اۋىل­دىقتار ءبىر سەرپىلىپ قالدى. وتكەن جىلى كولىك جولدارىن كۇتىپ ۇستاۋعا, جىلۋ جۇيەلەرىن جوندەۋگە بولىنگەن قارجى ءوز ورنىمەن جۇم­سالعان. اۋداندا بايلانىس سالاسى­نىڭ قىزمەتىن جەتىلدىرۋدە دە ىلگەرى­لەۋشىلىك بار. بۇرىندارى اۋدان ورتالىعى – بادامشا كەنتىنىڭ باس اۋرۋىنا اينالىپ كەلگەن كوپ قا­بات­تى تۇرعىن ۇيلەر مەن مەكەمەلەردىڭ جىلۋمەن قامتىلۋى جاقسارىپ, پروبلەما وڭ شەشىمىن تاپقان. جەرگىلىكتى بيۋدجەتكە تۇسەتىن سالىقتار مەن تولەمدەر 113,8 پاي­ىز­عا ورىندالىپتى. اۋداندا ءۇستى­مىز­دەگى جىلدىڭ 1 قاڭتارىنا 633 شا­عىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەك­تى­لەرى بولعان. ولار 6 213,1 ملن. تەڭگەنىڭ ءونىمىن ءوندىرىپ, بيۋدجەتكە 415,9 ملن. تەڭگە تۇسىرگەن. ەسەپتى كەزەڭدە 10,6 مىڭ ادام ەڭبەكپەن قامتىلعان. بىلتىردىڭ وزىندە 582 جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلعان. سونىڭ ناتيجەسىندە اۋداندا جۇمىسسىزدار سانى ازايىپ كەلەدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا دا جاقسى ىستەر جال­عاسىن تاۋىپ وتىر. سوڭعى جىلدارى عانا بىرەۋلەردىڭ مەنشىگىنە ءوتىپ كەتكەن ءتورت مەكتەپكە دەيىنگى بالا­لار مەكەمەسى قايتارىلىپ الىنسا, بىلتىر التى ءبىلىم بەرۋ نىسانى كۇردەلى جوندەلىپتى. اۋداندا تۋبەر­كۋلەزبەن اۋىراتىنداردى انىقتاۋ جانە ەمدەۋدىڭ ارقاسىندا, ونداي سىرقاتقا شالدىققاندار ازايعان. مۇحتار سابىر ۇلى اۋدانداعى وزەكتى ماسەلەلەردى دە اينالىپ ءوت­پە­دى. ول كەيبىر شارۋاشىلىق قۇرى­لىمدارىنىڭ مال سانىن كەمىتۋگە جول بەرگەنىن, ەگىستىككە جارامدى جەرلەردىڭ اينالىمعا قوسىلماي وتىرعانىن باسا ايتتى. سونداي-اق, كوممۋنالدىق كاسىپورىندار قىز­مەت­تەرىنىڭ زامان تالابىنان كەيىن قالىپ كەلە جاتقانىن سىنادى. شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتى­لەرىنىڭ قايتارىمدىلىعىنا قول جەتكىزۋگە شاقىردى. كەيبىر ەلدى مە­كەندەردە جاستاردىڭ مادەني دەم­الى­سىن ۇيىمداستىرۋدىڭ ولقى سو­عىپ جاتقانىن دا جاسىرمادى. مال تۇقىمىن اسىلداندىرۋ, مالدى قول­دان ۇرىقتاندىرۋ ءوز دارە­جە­سىندە جۇرگىزىلمەي وتىرعانىن اتاپ كور­سەتتى. دەگەنمەن, اكىمنىڭ اڭگىمەسىنەن اڭعارعانىمىز, جالپى العاندا  قار­عالى اۋدانىندا ادامداردىڭ تۇرمىسى مەن دەنساۋلىعىن جاق­سارتۋ باعىتىندا ايتارلىق­تاي جۇمىستار اتقارىلۋدا. سوندىق­تان  كەزدەسۋگە كەلگەن اۋىل تۇرعىن­دارى جەكە باستىڭ ماسەلەلەرىنەن گورى جالپىعا ورتاق, كوپكە پايداسى تيەتىن پروبلەمالارعا نازار اۋدار­دى. كەزدەسۋدە شىعىپ سويلەۋشىلەر اۋدان اكىمىنىڭ ەسەبىن قاناعات­تا­نارلىق دەپ باعالادى. اۋىل تۇرعى­نى گالينا سلينچەنكو اۋداندىق اۋرۋحانانىڭ باس دارىگەرى ءادىلحان بوقانوۆقا ۇلىن اجال تىرناعىنان الىپ قالعاندارى ءۇشىن العىسىن جاۋدىرسا, پەتروپاۆلوۆ ورتا مەك­تەبىنە “ديپلوممەن – اۋىلعا” اك­تسياسى اياسىندا كەلىپ جۇمىسقا تۇر­عان تاسبولات مۇقاشەۆ تۇرعىن ءۇي بولگەن اۋدان اكىمىنە ريزاشىلىعىن  ءبىلدىردى. وسى مەكتەپتىڭ ۇستازى تامارا سانگايلو حالىقتىق قول­ونەر­دى دامىتۋ جايىندا وي قوزعادى. ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى مارس شىنتاسوۆ  باستالعان شارۋا­لاردىڭ جالعاسىن تاباتىنىنا سەنىم ارتتى. مۇحتار جۇماعازيەۆ  قويىلعان سۇراقتار جانە كوتەرىلگەن ماسەلەلەرمەن كۇندەلىكتى اينالى­سىپ وتىرعانىن ايتىپ, بارلىق ساۋ­ال­دارعا تولىققاندى جاۋاپ بەردى. اۋا رايى ايازدى بولعانىمەن, كوپ جينالعان اۋىلدىقتاردىڭ ەر­تەڭ­گى كۇنگە دەگەن سەنىمى بەكي ءتۇس­كە­نىن ەمەن-جارقىن اڭگىمەلەسۋ­لە­رىنەن, قۋانىشتى جۇزدەرىنەن اڭعاردىق. ساتىبالدى ءساۋىرباي. اقتوبە وبلىسى.
سوڭعى جاڭالىقتار