كەشەگى سەمەي اتوم پوليگونىنىڭ يەلىگىندە بولعان جەردى قاجەتكە جاراتىپ پايدالانۋ تۋرالى اڭگىمەگە ءالى نۇكتە قويىلىپ بولعان جوق. سىناق زارداپتارى پالەن ءجۇز جىلعا دەيىن سوزىلادى دەگەن ۇستانىمدى كولدەنەڭ تارتۋشىلار بۇل ايماقتاعى جەردى پايدالانۋعا ءۇزىلدى-كەسىلدى قارسىلىق تانىتىپ باقسا, بىلەمىن دەيتىن عالىمدار ەلدى سونشالىقتى ۇرەيلەندىرۋدىڭ ءجونى جوق دەپ ەسەپتەيدى. سوندا كىمگە سەنگەن ءجون؟
وسى ورايدا كۋرچاتوۆ قالاسىنداعى ۇلتتىق يادرولىق ورتالىققا قاراستى رادياتسيالىق قاۋىپسىزدىك جانە ەكولوگيا ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى سەرگەي لۋكاشەنكو بىلاي دەيدى.
– ورتالىق تاراپىنان بۇرىنعى سەمەي اتوم پوليگونىنا قاراستى جەردىڭ 97 پايىزى زەرتتەلىپ, تەكسەرىلگەن بولسا, سونىڭ 93 پايىزى پايدالانۋعا جارامدى. سوندىقتان بىردەن ايتايىن, ونسىز دا بەيبىت زاماندا قىرىق جىل قىرعىندى باسىنان كەشىرگەن جەرگىلىكتى حالىقتى بوسقا ۇرەيلەندىرە بەرۋ ادامشىلىققا جاتپايدى.
ەندى ناقتى مىسالعا سۇيەنە وتىرىپ ءسوز قوزعايىن. بيىلعى جىلى كەشەگى پوليگون ايماعىنداعى يادرولىق سىناقتار وتكىزىلگەن الاڭعا تاجىريبە رەتىندە قيار مەن قىزاناق, سونداي-اق اسقاباق پەن بۇرىش ەگىپ وسىردىك. «فەرمەرلىك اۋىل» دەگەن اتپەن وتكىزىلگەن تاجىريبە ءتىپتى ءبىز كۇتپەگەن ءناتيجە كورسەتتى. ياعني, قاۋىپتى رادياتسيا ءونىمنىڭ ساباعى مەن جاپىراعىندا قالىپ, جەمىسىنە بارماعان. ءسويتىپ, سىناق ايماعىندا ەگىلگەن كوكونىستە قاۋىپتى راديونۋكلەيدتەر جوق بولىپ شىقتى.
مۇنى ءبىر دەسەك, ەكىنشىدەن, وسىنداعى مال ونىمدەرىن دە ەشقانداي قاۋىپتەنبەستەن پايدالانا بەرۋگە بولادى. ايتالىق, ءوز باسىم پوليگوننىڭ ناق ىرگەسىندەگى سارجال اۋىلىندا ءوندىرىلىپ كەلە جاتقان ماقتاۋلى قىمىزدىڭ بەلسەندى ناسيحاتشىلارىنىڭ ءبىرىمىن. ءتىپتى, مەنىڭ ناسيحاتىمسىز-اق بۇل اۋىلدىڭ قىمىزىنىڭ داڭقى بۇگىندە بۇكىل ەل كولەمىندە بەلگىلى. سوندىقتان تاعى دا قايتالاپ ايتامىن, ەلدى بوسقا ۇرەيلەندىرە بەرمەي, كەرىسىنشە, ولاردىڭ ەرتەڭگە دەگەن سەنىمىن نىعايتۋعا اتسالىسا بىلەيىك, اعايىن!
جازىپ العان داۋلەت سەيسەن ۇلى.
سەمەي.