• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
04 قازان, 2011

ەل داۋلەتى ەسەلەنە تۇسەدى

342 رەت
كورسەتىلدى

اتىراۋ وبلىسىنىڭ اكىمى بەرگەي رىسقاليەۆ وبلىستىق ءماسليحات دەپۋتاتتارى الدىندا ەسەپ بەردى مۇنايلى اتىراۋدىڭ داۋلەتى جىل سايىن ارتىپ كەلەدى. ءما­سە­لەن, بيىلعى 8 ايدا 2 تريلليون 762 ميلليارد تەڭگەنىڭ ونەركاسىپ ءونىمى وندىرىلگەن. بۇل تۋرالى اتىراۋ وبلىسىنىڭ اكىمى بەرگەي رىسقاليەۆ وبلىستىق ءماسليحات دە­پۋتاتتارىنىڭ الدىندا ەسەپ بەرۋىندە ءمالىم ەتتى. ونىڭ اي­تۋىن­شا, تاۋەلسىزدىك تاڭى اتقالى بەرگى 20 جىلدا مۇنايلى وڭىردە وندىرىلگەن ءونىم كولەمى 2,8 تريلليون تەڭگەگە دەيىن, نەمەسە 600 ەسەگە وسكەن. بۇل – ەل داۋلەتى ەسەلەنگەنىنىڭ ايقىن دالەلى. ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىق مەرەيلى جىلىندا ءوڭىر ەكونو­مي­كاسى وركەن جايدى. ناقتى دەرەككە سۇيەنەر بولساق, جىل باسىنان بەرگى 8 ايدا ناقتى سەكتورعا 700 ميلليارد تەڭگە ينۆەستيتسيا سا­لى­نىپتى. بۇل قارجى ەكونومي­كا­نىڭ بارلىق دەرلىك سالاسىنداعى وركەندى ىستەردىڭ كەڭ قانات جايۋى­نا سەرپىن بەرگەنى داۋسىز. سونىڭ ناقتى مىسالى رەتىندە وسى كەزەڭدە 4 يندۋستريالىق ىرگەلى جوبا ىسكە اسىرىلىپ, ولاردا 233 جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلعان. «جىل اياعىنا دەيىن جالپى قۇنى 17 ميلليارد تەڭگەلىك 10 ينۆەس­تي­تسيالىق جوبانى ىسكە اسىرۋ اياق­تالادى. بۇل وڭىردە تاعى دا 1800 جاڭا جۇمىس ورنىن اشۋعا مول مۇمكىندىك بەرىپ قانا قوي­ماي, ەل داۋلەتىنىڭ ەسەلەنۋىنە دە وڭ ىقپال ەتەدى», دەدى ءوڭىر باس­شىسى بەرگەي رىسقاليەۆ. اتىراۋ بۇرىننان ينۆەس­تي­تسيا­لىق ايماققا اينالعانى جا­سى­رىن ەمەس. بۇرىن مۇندا شەتەلدىك جانە وتاندىق ينۆەس­تي­تسيا­نىڭ باسىم بولىگى الدىمەن مۇناي-گاز سەكتورىنا, كەن ءوندىرۋ, وڭدەۋ ونەركاسىبىنە باعىتتالسا, ەندى سوڭعى جىلدارى وزگە ماشينا جاساۋ ءوندىرىسى, مەديتسينا سەكىلدى سالالارعا قۇيىلا باستادى. ماسەلەن, بيىل اتىراۋدا «فلوۋ­سەرۆ-قازاقستان» سەرىكتەستىگىنىڭ سورعى جابدىقتارىن جوندەيتىن سەرۆيس ورتالىعى اشىلدى. جو­با­عا سالىنعان ينۆەستيتسيالىق قار­جى­نىڭ 2,5 ملرد. تەڭگەسى اعىم­دا­عى جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتى­جىل­دىعىندا يگەرىلگەن. ورتالىقتا ونەركاسىپتىڭ ءارتۇرلى سالالارى ءۇشىن ناسوستار مەن ارماتۋرالارعا جەدەل قىزمەت كورسەتۋگە جانە ءجون­دەۋ جۇمىستارىنا قاجەتتى جاب­دىقتار ورنالاسقان. مۇندا تىك جانە كولبەۋ تۇردەگى ناسوستار مەن تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شا­رۋا­شىلىعىنا قىزمەت كورسەتۋ ءۇشىن جاعداي جاسالىنعان. جوبا­نى قارجىلاندىرعان «فلوۋسەرۆ» كورپوراتسياسى الەمنىڭ 56 ەلىندە جۇمىس ىستەيدى. وتكەن جىلدان بەرى «براندو» سەرىكتەستىگىنىڭ زاۋىتىندا ءبىر رەت­تىك شپريتس شىعارىلىپ كەلەدى. بۇعان وتاندىق كاسىپكەر ينۆەستيتسيا سالدى. سول كاسىپكەر جىگىت ەندى اتىراۋدان مەديتسينادا كۇندە­لىك­تى قولدانىلاتىن ءبىر رەتتىك قول­عاپ, ناۋقاسقا سۇيىقتىق قۇيۋعا ارنالعان سيستەما شىعاراتىن زاۋ­ىت­تار اشۋدى قولعا الدى. بۇلارعا دا قوماقتى ينۆەستيتسيا سالىن­عا­لى وتىر. دەمەك, كاسىپكەرلەر ءبىر كۇندىك پايدادان گورى, قايتارىمى ۇزاق جىلدان سوڭ بىلىنە باستاي­تىن جوبالاردى قارجىلاندىرۋعا ىنتا تانىتۋدا. كاسىپكەرلىك دەمەكشى, بۇل كۇن­دە­رى اتالعان سالادا 25 مىڭنان استام شاعىن جانە بيزنەس نى­سان­دارى تىركەلىپتى. جىل باسىنان بەرى كاسىپكەرلەر 276,5 ميلليارد تەڭ­گەنىڭ ءونىمىن ءوندىرىپ, ءتۇرلى سەرۆيستىك قىزمەتتەرىن كورسەتە الدى. بۇل سالامەن بىرگە ءبىلىم بەرۋ, مەديتسينا, مادەنيەت پەن سپورت سەكىلدى ەلدىڭ باسەكەگە قابى­لەت­تى­لىگىن ارتتىرۋعا جول اشاتىن ما­ڭىز­دى سالالاردا دا سەرپىلىس باي­قا­لادى. – وڭىردە قولعا الىنعان جو­با­لاردىڭ بارلىعى مەرزىمىندە ىسكە اسىرىلادى. ال ساعىز – ميالى باعىتىنداعى جول, كوس قۇرى­لى­سى, سۋمەن جابدىقتاۋ باعىتىن­داعى جوبالاردى بەلگىلەنگەن مەرزىمىنەن بۇرىن اياقتاۋدى كوزدەپ وتىرمىز. ويتكەنى, بۇل حالىقتىڭ كۇندەلىكتى تۇرمىسى ءۇشىن اسا ماڭىزدى, – دەدى وبلىس اكىمى بەرگەي رىسقاليەۆ وبلىستىق ءماسلي­حات دەپۋتاتتارى الدىندا بەرگەن ەسەبىندە. جولداسبەك شوپەعۇل, اتىراۋ وبلىسى.
سوڭعى جاڭالىقتار