باكۋ تورىندە بوكستان ءوتىپ جاتقان ەرەسەكتەر اراسىنداعى الەم چەمپيوناتىندا جەكسەنبى كۇنگى جارىستار قازاقستان ۇلتتىق قۇراماسى ءۇشىن ءساتسىز باستالدى. ءبىرجان جاقىپتان كەيىن ولجاس ءساتتىباي جارىستان شىعىپ قالدى. العاشقىسىنىڭ جەڭىلگەنى تۋرالى باس باپكەر مىرزاعالي ايتجانوۆپەن اڭگىمەدە جازعان بولاتىنبىز. ەندى, وكىنىشكە قاراي, و.ءساتتىبايدىڭ ساتسىزدىككە ۇشىراۋى تۋرالى ايتۋعا تۋرا كەلىپ وتىر. بۇل جونىندە بىزگە تارازدىق بوكسشىنىڭ جەكە باپكەرى نۇرلان اقۇرپەكوۆ ايتىپ بەردى.
وسى كۇنى كەزدەسۋدەن سوڭ, و.ءساتتىباي مەن ونىڭ باپكەرىن بوكسشىلاردىڭ كيىم اۋىستىراتىن بولمەسىندە جولىقتىردىق. ءبىر قىزىعى, قازاق بوكسشىسىن بولمەدە كەلەسى جەكپە-جەكتەرىنە دايىندالىپ جاتقان وزگە ەلدەردىڭ سپورتشىلارى مەن باپكەرلەرى جەڭىسىمەن قۇتتىقتاپ جاتتى. رەسەي, انگليا جانە باسقا دا ەلدەردىڭ باپكەرلەرى: «وزىڭە مىعىم بول, سەن جەڭدىڭ. كەزدەسۋ ادىلەتسىز ءوتتى», دەپ بوكسشىمىزدى جۇباتۋدا. وسى كەزدە باپكەرى نۇرلان اقۇرپەكوۆپەن جەكە سويلەسۋدىڭ ءساتى ءتۇستى.
– نۇرەكە, ءوزى قالاي بولدى؟ جاڭا عانا جۋرناليستەرگە شەت جاعاسىن ايتىپ ەدىڭىز. قازىر وسىنى تاراتىپ ايتىپ بەرىڭىزشى.
– نە بولۋشى ەدى, تورەشىلەر كورپۋسىنىڭ توراعاسى يرلانديالىق تەرري سميت بولدى. كەزدەسۋدە تورەشىلەردىڭ بۇيرەگى يرلانديالىق بوكسشىعا بۇرىپ تۇرعانىن بىردەن بايقاپ ەدىم. ءاتتەڭ, ولجاستىڭ ۇپايىن قىسقارتىپ تاستادى. ايتپەسە, ول كەم دەگەندە ءۇش ۇپايعا جەڭدى عوي. ولجاس – ءوز سالماعىندا ەلىمىزدەگى ۇزدىك بوكسشى. بۇل جولى ادىلەتسىزدىكتىڭ قۇربانى بولدى. ەندى وليمپياداعا كەلەسى ءمۇمكىندىكتى جىبەرمەۋ كەرەك. ول ءۇشىن جاقسى دايىندالاتىن بولامىز. جالپى, بولاشاقتا ءبىزدىڭ بوكسشىلارعا كوزقاراس ءتۇزۋ بولادى دەپ ويلايمىن. ءادىل باعا ءالى الدا. ولجاستىڭ سالماعىندا استانادان ءىلياس سۇلەيمەنوۆ بار. ءسۇلەيمەنوۆ ءوتكەن ازيا چەمپيوناتىندا ەكىنشى ورىن العان بولاتىن. بىراق, ولجاستىڭ دەڭگەيى ودان جوعارىرىق ەكەنى كورىنىپ تۇر. ەگەر كۇمانداناتىن ادامدار بولسا, ەكەۋىن دە كەزدەستىرۋگە بولادى. سوندا ۇلتتىق قۇراماعا شىن مىقتىنى الامىز.
– ءوزىڭىزدىڭ تاعى ءبىر شاكىرتىڭىز – جايلاۋوۆ تۋرالى ايتىپ بەرسەڭىز.
– عانيعا چەمپيوناتتا جەرەبە جاقسى ءتۇستى. ول كەلەسى قارسىلاسى لاتۆيالىق بوكسشىنى فينليانديادا 9:0 ەسەبىمەن جەڭگەن بولاتىن. ەندى ودان ايلاسىن اسىرادى دەپ ويلايمىن. بىراق, وعان جاقسى دايىندىقپەن شىعۋ كەرەك. چەمپيوناتتا وسال بوكسشى جوق دەپ ايتتىم عوي, ءبارى دايىندىققا, سوسىن كوڭىل-كۇيگە بايلانىستى. عانيعا ەمەس, باسقا دا بوكسشىلارىمىزعا وسىنى ءجيى ايتامىز. نەگىزى, مۇنى بارلىق بوكسشىلار بىلەدى. ەندى ولارعا مەدال جاقىنداعان سايىن قيىن بولاتىنى ءسوزسىز. جارىستا تورەشىلەر جاعىنان ادىلەتسىزدىك ءجيىلەيدى. باسىمدىق تانىتپاسا, ساياساتتىڭ ارالاساتىنى بار. ءويتكەنى, قازىر بۇكىل الەمدە بوكستى دامىتۋ ءۇشىن دامۋشى ەلدەرگە تورەشىلەر كومەكتەسىپ تۇرادى. بۇل ەندى بارلىق ەلدەردە بوكستى كوتەرۋ ءۇشىن جاسالىپ جاتقان ساياسات. جايلاۋوۆتىڭ ءبىرىنشى كەزدەسۋىندە جاپون ناكايامانىڭ عانيعا شاماسى جەتپەي مە دەپ ويلاعانمىن. بىراق, قاراسام, مۇمكىندىگى بار, فۋنكتسيونالدى دايىندىعى جاقسى ەكەن.
– ءبىزدىڭ بوكسشىلار جارىسقا ءوزىن قالاي دايىنداۋ كەرەك دەپ ويلايسىز؟
– دايىندىق ادامنىڭ وزىنەن باستالادى عوي. سودان كەيىن باپكەرگە بايلانىستى بولادى. ءبىز ەندى بوكسشىلارعا ايتۋىن ايتامىز, ءبىراق رينگتە ءبىر نارسە قايتالانباي قالادى. ۇمىتىپ قالا ما بىلمەيمىن. بوكسشىلار وزدەرىنە تىم قاتتى سەنبەۋى كەرەك. ءبىزدىڭ جىگىتتەر قالاي, الدىمەن شارشى الاڭدا بولىپ جاتقان جەكپە-جەكتەن گورى, ەرتەڭگى كەزدەسۋىن ويلايدى. ولاي بولمايدى, اۋەلى بولىپ جاتقان كەزدەسۋدى ويلاپ, سول جەردەگى قارسىلاسىن جەڭىپ, كەلەسى ايقاسىن ويلاۋ كەرەك. ال بىزدە ولاي ەمەس, ءبىز قانشا رەت ايتىپ جاتىرمىز, ولاردىڭ ءالى وزگەرەتىن ءتۇرى جوق.
– نۇرەكە, بىزدە قازىر كوپ ادامدار بوكسشىلاردىڭ ءساتسىزدىككە ۇشىراۋىن جەرگىلىكتى جەردە مىقتى مامانداردىڭ بولماۋىمەن دە بايلانىستىرادى. وسىعان نە ايتار ەدىڭىز؟
– باپكەرلەر مەكتەبى دەيسىز عوي. باپكەردىڭ شاكىرتى, وقۋشىسى جاقسى بولۋ كەرەك. سودان كەيىن باپكەردىڭ ءوزى دە شاكىرتىنە يدەال بولۋ كەرەك دەپ ويلايمىن. وسى ەكى ءنارسە بولسا, بوكسشىنىڭ ءتاجىريبەسى دە, باپكەردىڭ بەدەلى دە ارتادى. ەڭ باستىسى, ەكەۋىنىڭ ءمىنەز-ق ۇلىقتارى ءسايكەس بولسا ءبارى بولادى. جۇمىس پسيحيكالىق جاعدايعا بايلانىستى بولىپ تۇر عوي. بوكسشىنىڭ وزىندە فانتازيالىق ارسەنالى ۇلكەن بولۋ كەرەك, قارسىلاسىنىڭ قاتەلىكتەرىن, سىرىن ءبىلىپ ءجۇرۋ كەرەك. شاكىرت دايىنداعان جاقسى, بىراق, سايىپ كەلگەندە, ول بوكسشىنىڭ وزىنە دە بايلانىستى. جاقسى شاكىرت ءبارىنە ءتۇسىنىستىكپەن قارايدى, بوكسشى بولامىن دەپ تالپىنىپ جۇرسە, باپكەرىن تىڭدايدى. ال كەيدە بوكسشىنىڭ دايىندىعىنا شىداي المايتىن, باپكەرى جاتتىعۋ كەزىندە ەسكەرتۋلەر جاساسا, سونى اكە-شەشەسىنە دۇرىس قارامايدى, ۇرىسا بەرەدى دەپ ايتىپ باراتىن ادامدار دا بولادى. سوندىقتان بالانىڭ پسيحيكالىق جاعىنان ساعىن سىندىرماۋ ءۇشىن مىنەزىمەن جۇمىس ىستەۋگە تۋرا كەلەدى. باپكەر مەن بوكسشى اراسىنداعى قارىم-قاتىناس ۋاقىت ءوتكەن سايىن جاقسارادى, ەكەۋى ءبىر-ءبىرىنە ۇيرەنىپ, اكەلى-بالالى بولىپ تا كەتەدى.
قازىر باپكەرلەردىڭ ايلىعى تومەن. مەن ءوزىم 8 جىل بويى ايلىقسىز جۇمىس ىستەدىم. تارازدا سپورت مەكتەبىندە ىستەپ ءجۇرىپ, ۋاقىتتىڭ قالاي وتكەنىن بىلمەي قالدىم. باقتيار ارتاەۆ افينا وليمپياداسىندا التىن جۇلدەگە يە بولدى. قازىر دە باپكەرلەردىڭ جاعدايى جاقسى دەپ ايتا المايمىن. بىراق ءبارى, ارينە, وتكىنشى نارسە عوي دەپ ويلايمىن. دەگەنمەن, قازىر ەكىنىڭ ءبىرى مۇنداي جۇمىسقا بارعىسى كەلمەيدى. كوبى جاقسى اقشا تاپقىسى كەلىپ, باسقا سالالارعا كەتىپ جاتادى. سونىڭ كەسىرىنەن جەرگىلىكتى جەرگە ورتاشا دەڭگەيدەگى باپكەرلەر كەلىپ ءجۇر. جالپى, بولاشاقتا ەلىمىزدەگى بوكس بۇدان دا جاقسى دەڭگەيگە كوتەرىلەتىنىنە سەنەمىن. ول ءۇشىن قازاقستان بوكس فەدەراتسياسى قولدان كەلگەن مۇمكىندىكتىڭ ءبارىن جاساپ جاتىر.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن داستان كەنجالين – باكۋدەن.