يۋنەسكو-نىڭ جەلىسىن تولىقتىرعان نىساندار قاتارىندا قازاقستانداعى «التىنەمەل» مەملەكەتتىك ۇلتتىق ساياباعى مەن قاراتاۋ بيوسفەرالىق قورىعى, رەسەي مەن قازاقستانداعى «ۇلكەن التاي» بيوسفەرالىق قورىعى, سونداي-اق رەسەيدىڭ «حاكاسسكي», «كيزليارسكي زاليۆ» جانە «مەتسولا» قورىقتارى بار.
ايتا كەتەيىك, «ۇلكەن التاي» بيوسفەرالىق قورىعىنا رەسەي فەدەراتسياسىنداعى كاتۋن بيوسفەرالىق قورىعى مەن قازاقستانداعى قاتونقاراعاي بيوسفەرالىق قورىعى جاتادى.
«ۇلكەن التاي» قورىعىنىڭ جالپى اۋماعى 1,5 ملن گەكتاردان اسادى. بيوسفەرالىق قورىقتار - بيوارتۇرلىلىكتى زەرتتەۋگە ارنالعان ء«تىرى زەرتحانالار» مەن تابيعي رەسۋرستاردى كەشەندى باسقارۋ ءۇشىن ءتۇرلى تاسىلدەمەلەردى سىناۋ الاڭى سانالاتىن ايماق. قازىرگى تاڭدا دۇنيەجۇزىلىك بيوسفەرالىق قورىقتار جەلىسىندە 120 ەلدە ورنالاسقان 700 نىسان بار.