ەسىمىن العاش ەستىگەندە, اراپشا «تەكتى» دەگەن ماعىنا بەرەتىن تەگىنە قاراپ, كاۆكازدان ياكي ەدىل بويىنان شىققان عالىم شىعار دەپ ويلاعانمىن. سويتسەم, ايگىلى عالىم – جەرلەسىمىز ەكەن. تۇركى تىلدەرىنىڭ اسا بىلگىرى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, تۇركولوگتاردىڭ كەڭەستىك كوميتەتىنىڭ مۇشەسى بولعان كورنەكتى عالىم 1899 جىلى قازىرگى سەمەي وبلىسى, ماقانشى اۋدانى, باقتى اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن. تامىرلاس حالىقتاردىڭ تىرشىلىگى تۇيىسكەن, تارلان تاريحتىڭ تالايىنا كۋا بولعان تارباعاتاي باۋرايىندا ومىرگە كەلگەن بولاشاق تۇركولوگ قارشاداي كەزىنەن قازاق, تاتار, ۇيعىر, وزبەك سياقتى باۋىرلاس ەلدەردىڭ تىلدەرىن ەركىن مەڭگەرەدى. اۋەلى اۋىل مولداسىنان, كەيىن شاۋەشەكتە رەسەي كونسۋلىنىڭ جانىنان اشىلعان گيمنازيادا, سوسىن سەمەيدە مۇعالىمدەر سەمينارياسىندا وقىعاندا الەم تىلدەرىنىڭ سىرىن تانۋعا ءساتتى قادام جاساپ, ورىس, اراب پارسى تىلدەرىن ۇيرەنەدى. ءامىر ءناجىپ سەمەي مۇعالىمدەر سەمينارياسىندا وزىمەن قۇرداس مۇحتار اۋەزوۆپەن بىرگە وقيدى, نامىس جىرتىپ العاشقى «يارىش» فۋتبول كومانداسىندا بىرگە وينايدى. تۇرك الەمىنىڭ جارىق جۇلدىزدارى وسىلايشا رۋحاني ساپارعا ءبىر ۇيادان تۇلەپ ۇشادى: ءبىرى الەمگە ايگىلى ءسوز زەرگەرى رەتىندە مويىندالسا, ەكىنشىسى اتاقتى شىعىستانۋشى عالىم بولىپ تانىلادى.
وقىمىستىنىڭ ءتىل ۇيرەنۋ ماشىعى ۋنيۆەرسيتەتتە ءوز جالعاسىن تاۋىپ, اعىلشىن, نەمىس تىلدەرىن دە مەڭگەرەدى. پوليگلوت عالىم 20-دان استام تۇركى حالىقتارىنىڭ تىلىندە ەركىن سويلەپ, جازا دا بىلەدى. ءىرى عۇلاما كوپتەگەن تىلدەردىڭ تەورياسىن, تاريحىن بىلۋمەن عانا شەكتەلىپ قالماي, سول تىلدەردە ەركىن سويلەپ, سول حالىقتاردىڭ وكىلدەرىمەن ەمەن-جارقىن ارالاسىپ, ولاردىڭ ماسكەۋدەگى رۋحاني ەلشىسىنە اينالادى. بۇل ادامعا انا سۇتىمەن, بەسىك الديىمەن دارىعان سيرەك بىتەتىن قابىلەت ءارى ۇلى باقىت ەدى.
الاشتىڭ استاناسىندا ءبىلىم الىپ, الاش قايراتكەرلەرىنىڭ سۇحباتىن تىڭداپ وسكەن عالىم تامىرلاس جۇرتتىڭ مۇراسىنا قامقور بولىپ, تۋىس حالىقتاردىڭ رۋحاني قاناتىنىڭ ۇشتالىپ جەتىلۋىنە دە نەگىز سالادى. ول 1924-1933 جىلدارى وزبەك, قاراقالپاقتاردىڭ تەرمينولوگياسىنىڭ, جاڭا ءالىپبيىنىڭ قالىپتاسۋىنا, ءباسپاسوز بەن باسپا ءىسىنىڭ دامۋىنا تەر توگەدى. الاش وقىمىستىلارى سەكىلدى وزبەك ورتا مەكتەپتەرىنە ارنالعان ماتەماتيكا, فيزيكا, حيميا, سونداي-اق جوعارى مەكتەپتەرىنە حيميا, فيزيكا, تەوريالىق مەحانيكا وقۋلىقتارىن اۋدارادى. قاراقالپاق تىلىنە قاجەتتى وقۋلىقتاردى ءتارجىمالايدى. ارينە, بۇل وقۋ اعارتۋ ىسىنە تۇبەگەيلى بەتبۇرىس جاسالعان, ەسكى پاتشالىق بيلىك قۇلاپ, جاڭا قوعامدىق-الەۋمەتتىك جۇيە قالىپتاسا باستاعان ءتوڭكەرىستىك زاماننىڭ سۇرانىسىنان تۋعان تاپسىرىس ەدى. سول كەزەڭدەگى ويانۋ ءداۋىرىن باستان كەشكەن ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ وقىمىستىلارى سياقتى جاس زيالى ءامىر ءناجىپ تە قالام قۋاتىن كەزەڭدىك تالاپتارعا ۇيلەستىرە ارنايدى.
عالىمنىڭ سانالى ءومىرى تۇركى حالىقتارىنىڭ ءتىلىن سالىستىرمالى تۇرعىدان كەشەندى زەرتتەۋ, ورتاق تۇركى جازبا ەسكەرتكىشتەرىن زەردەلەۋ, سوزدىكتەر جاساۋ, اۋدارما ىسىمەن اينالىسۋ, ارحيۆ قورلارىن اقتارىپ, قولجازبالاردى جۇيەلەۋ, ەسكى مۇرانى اۋدارۋ, تەكستولوگيامەن شۇعىلدانۋ, تۇركولوگيانىڭ تەوريالىق-مەتودولوگيالىق ارنالارىن جەتىلدىرۋ, جوعارى وقۋ ورىندارىنا ارناپ وقۋلىقتار جازۋ, تۇركى حالىقتارىنىڭ ەجەلگى تاريحىنىڭ دەرەكتانۋلىق نەگىزىن بايىتۋ, ورتاق تۇركى كلاسسيكالىق جازبا ادەبيەتىنىڭ جاۋھارلارىن سارالاۋ, عىلىم ءىسىن ۇيىمداستىرۋ, اعارتۋ-پەداگوگيكالىق باعىت سەكىلدى جان-جاقتى سالادا ءونىمدى تابىستارمەن وتەدى.
ءامىر ءناجىپ 1923 جىلى شىعىس تىلدەرى ينستيتۋتىن تۇرىك جانە پارسى ءتىلى ماماندىعى بويىنشا بىتىرگەن سوڭ بۇحار حالىق رەسپۋبليكاسىنا اتتانىپ, وندا باسپاگەرلىك-وقۋ اعارتۋ ىسىمەن شۇعىلدانادى, «ازات بۇحارا» گازەتىنىڭ جاۋاپتى حاتشىسى قىزمەتىن اتقارادى.
شىن مانىندە عالىمنىڭ كونە مۇرا قويمالارىن اقتارۋمەن عانا شەكتەلمەي, تۇركى حالىقتارى بەتپە-بەت كەلگەن سىندارلى ماسەلەلەرگە تاۋەكەل دەپ بەل بۋىپ كىرىسكەن, ناردىڭ جۇگىن كوتەرە بىلگەن قايراتكەر تۇلعا بولعانىن انىق بايقاۋعا بولادى. ول كسرو عىلىم اكادەمياسىنىڭ وزبەك فيليالى اشىلعان تۇستا عىلىمي-ۇيىمداستىرۋشىلىق ىستەرمەن تياناقتى شۇعىلدانادى: 1940 جىلدان وزبەك ءتىل, ادەبيەت, تاريح ينستيتۋتىنىڭ عالىم-حاتشىسى, 1942 جىلى قاڭتاردان باستاپ سول ينستيتۋتتىڭ ديرەكتورى, ال 1944 جىلى ءساۋىر ايىنان وزبەك سسر عىلىم اكادەمياسى باسپاسىنىڭ ديرەكتورى سەكىلدى جاۋاپتى لاۋازىمداردى ابىرويمەن اتقارادى. وسىنداي قاربالاس قىزمەتتە ءجۇرىپ ورىسشا-وزبەكشە, وزبەكشە-ورىسشا العاشقى سوزدىكتى دايىنداۋ ىسىنە ارالاسادى.
ودان كەيىنگى ءومىرىنىڭ كوپ جىلدارى تۇراقتى عىلىم ءىسىن باسقارۋ-ۇيىمداستىرۋ مەن عىلىمي-پەداگوگتىك قىزمەتتەرگە ارنالادى. ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيلولوگيا, تاريح فاكۋلتەتتەرىندە تۇرىك, ۇيعىر جانە قازاق تىلدەرىنەن ساباق بەرەدى.
عالىمنىڭ تۇركى حالىقتارىنىڭ الدىنداعى زور بورىشىن ادال اتقارۋىنىڭ ءبىر كورىنىسى – 1960 جىلى جاريالاعان «قازىرگى ۇيعىر ءتىلى» مونوگرافياسى. بۇل قۇندى ەڭبەك 1968 جىلى اعىلشىن تىلىنە اۋدارىلادى. ماسكەۋدە 1966 جىلى 33 مىڭ ءسوزدى قامتيتىن «ۇيعىرشا-ورىسشا سوزدىگى» وسى سالاداعى ەڭ ۇزدىك سوزدىكتەردىڭ ءبىرى رەتىندە تانىلىپ, تۇركولوگتار تاراپىنان جوعارى باعا الادى. ءبىرتۋار عالىم ءباحادۇر بابالار ورناتقان ايبىندى التىن وردا مەملەكەتى مەن بايىرعى وركەنيەت وشاعى مىسىر اراسىندا ەكونوميكالىق-ساۋدا قاتىناستارى عانا ەمەس, تەرەڭ مادەني الماسۋلار بولعانىن دايەكتى تۇجىرىمدايدى. ەدىل جاعاسىندا جايقالعان ەجەلگى ادەبيەتتىڭ التىن ءدانى ءنىل القابىنا جەتىپ, شەشەك اتىپ, گۇلدەنگەنىن تياناقتى دالەلدەيدى. وسىلايشا جاۋىنگەر قىپشاقتاردىڭ قايقى قىلىشتىڭ يەسى عانا ەمەس, قاۋىرسىن قالام ارقىلى سۇلۋلىق جىرشىسى بولعانىن سونى دەرەكتەرمەن ايعاقتادى.
وسى باعىتتا ءا.ءناجىپ كوپ ۋاقىتى مەن مول كۇش-قۋاتىن XI-XV عاسىرلار ارالىعىندا اراب الىپبيىمەن جازىلعان ادەبي ەسكەرتكىشتەردىڭ ءتىلىن زەرتتەۋگە جۇمسايدى. عالىمنىڭ, اسىرەسە, دەن قويا زەرتتەگەنى – XIV عاسىردا التىن وردا مەن ونىڭ وداقتاسى بولعان قىپشاق ماملۇكتەر بيلىگىندەگى مىسىر تەرريتورياسىندا جازىلعان ادەبي كوركەم تۋىندىلار. XIV عاسىردا سىر بويىندا جازىلعان «مۇحاببات-نامەنىڭ» ءماتىنىن 1961 جىلى ماسكەۋدە جاريالاپ, ەسكەرتكىشتىڭ تۇپنۇسقاسى, ترانسكريپتسياسى, ورىسشا اۋدارماسى جانە سوزدىگىن جاسايدى.
كورنەكتى عالىم دوكتورلىق ديسسەرتاتسياسىندا ءسايف ءسارايدىڭ «گۇلستانىن» تاريحي سالىستىرمالى تۇرعىدان زەرتتەپ شىعىپ, بۇل مۇرانىڭ قىپشاق-وعىز ادەبي تىلىندە جازىلعانىن انىقتايدى. ول ەڭبەك «تيۋركويازىچنىي پامياتنيك XIV ۆەكا گۋليستان سەيفا ساراي ي ەگو يازىك» دەگەن اتپەن 1975 جىلى الماتىدا جارىق كورەدى. بۇل باسىلىم ەكى كىتاپتان تۇرادى. ءبىرىنشى كىتاپتا تاريحي-مادەني شولۋ جانە گرامماتيكالىق وچەرك بەرىلگەن. ەكىنشى كىتاپتا «گۇلستاننىڭ» لەكسيكاسى ءسوز بولادى. اتالعان ەسكەرتكىشتە كەزدەسەتىن تۇركى سوزدەرىنىڭ ءبارى الفاۆيت تارتىبىمەن بەرىلىپ, ورىس تىلىنە اۋدارىلادى. ول سوزدەر كونە جانە قازىرگى تۇركى تىلدەرىنىڭ ماتەريالدارىمەن سالىستىرىلا تالدانعان. بۇل – سالا ماماندارى ءۇشىن قۇندى ەڭبەك ەكەنى ءسوزسىز.
قازاقستان اۋماعىندا تىرشىلىك ەتكەن بايىرعى كوگەنتۇپ ۇلىستاردىڭ بۇگىنگى ۇرپاقتارى تۇركى جازبا ادەبيەتىنە مۇراگەرلىك سالماعى باسىم ەكەنىن ءتۇيىندەگەن وتانسۇيگىش عالىم, وسى تاقىرىپقا ەندى جەرلەس تۇركىتانۋشى عالىمداردىڭ نازار اۋدارۋى اسا قاجەتتىگىن ايتىپ, 1972 جىلى «جالىن» الماناعىنىڭ 4-سانىندا «تەرەڭ تامىرلار» اتتى تۇجىرىمدامالىق ماقالا جاريالايدى. «تۇركى تىلىندە جازىلعان ەڭ العاشقى ادەبي مۇرالاردىڭ وتانى جەتىسۋ جەرى بولدى... ال سول كونە مۇرالاردىڭ قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتىنە تىكەلەي قاتىناسى قانشالىق دەگەن ماسەلەگە كەلسەك, قازىرگى قازاقتاردىڭ اتا-بابالارى التىن وردا حالقىنىڭ ەڭ قوماقتى, ەڭ نەگىزگى بولىگىن قۇراعانى بەلگىلى. كەيىنىرەك قازاق حالقىنىڭ قۇرامىنا كىرگەن رۋلار ءوز كەزىندە ەدىل بويىندا, سولتۇستىك حورەزمدە, ماملۇكتىك مىسىردا ەلەۋلى تاريحي ءرول اتقاردى. سول ولكەلەردە تۋعان مادەني ەسكەرتكىشتەردى جاساۋعا تىكەلەي اتسالىستى. مۇنىڭ ءبارىن زەرتتەمەسەك, بىلمەسەك – قازاق حالقىنىڭ مادەنيەتى مەن ادەبيەتىنىڭ, ءتىلىنىڭ تاريحى جايلى تۇسىنىگىمىز بىرجاقتى, ولقى بولعان بولار ەدى» دەپ باعدارلامالىق تۇجىرىم جاسايدى.
التىن وردا تەرريتورياسىندا جازىلعان اسا قۇندى ادەبي كوركەم شىعارمالاردىڭ ءبىرى – قۇتبتىڭ «حۇسراۋ مەن شىرىنى». ءامىر ءناجىپ وسى ەسكەرتكىشتەگى 2500 ءسوزدى قامتيتىن «يستوريكو-سراۆنيتەلنىي سلوۆار تيۋركسكيح يازىكوۆ XIV ۆەكا» دەپ اتالاتىن 4 تومدىق ەڭبەگىن ءبىتىرىپ, كوزى تىرىسىندە باسپاعا تاپسىرعان بولاتىن. وكىنىشكە قاراي, بۇل ەڭبەكتىڭ ءبىرىنشى تومى عانا 1979 جىلى ماسكەۋدە جارىققا شىقتى دا, قالعان تومدارى عالىمنىڭ كوزى تىرىسىندە باسىلماي, توقتاپ قالادى.
عۇلاما قازاقستان تاۋەلسىزدىگىن جاريالاعان تۇستا سىرلاس باۋىرى, اكادەميك ءابدۋالي قايداريمەن ءوز شاڭىراعىندا ديدارلاسىپ, قولجازبا مۇرالارىن اماناتتاپ: «مەن سانالى عۇمىرىمدى تۇركولوگياعا ارنادىم. دەنەم ماسكەۋدە قالادى, بىراق جۇرەگىم سەندەرمەن بىرگە... ورتاعاسىرلىق جازبا ەسكەرتكىشتەردىڭ كوبىسى بۇگىنگى قازاق جەرىندە دۇنيەگە كەلگەن, دەمەك ولاردىڭ مۇراگەرلەرى دە – سەندەرسىڭدەر. مەن ولاردىڭ ءبىرازىن جاريالادىم. بىراق جاريالانباعاندارى بار. ەكى-ءۇش توم ەتىپ قولجازباسىن دايىنداپ قويدىم. جاريالاپ, شىعارۋدى امانات ەتەم», دەگەن ەكەن. اماناتقا ادال اكادەميك ءا.قايداري كىتاپحانا قورىمەن بىرگە اعا-دوسىنىڭ اسا باعالى قولجازبالارىن حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنا تاپسىرعان ەدى. ساباقتى ينە ساتىمەن, اكادەميا عۇلاما عالىمنىڭ «يستوريكو-سراۆنيتەلنىي سلوۆار تيۋركسكيح يازىكوۆ XIV ۆەكا» دەگەن ەڭبەگىن تولىق دايىنداپ باسۋ ىسىنە كىرىسىپ كەتتى. مىنە, الەمدىك تۇركولوگيا عىلىمىنىڭ باعدارىنا جول ءسىلتەپ, ساپالىق دەڭگەيىن جاڭا بەلەسكە كوتەرەتىن عۇلامانىڭ كوزى تىرىسىندە جارىق كورمەگەن 4 تومدىق بىرەگەي ەڭبەگى مۇقيات جۇيەلەنىپ, «قازىرگى تۇركولوگيا» سەرياسىمەن وقىرمانعا جول تارتىپ وتىر. قازىنالى ەڭبەك جازىلعانىنان كەيىن 40 جىلدان سوڭ, اۆتورىنىڭ تۋعانىنا الدا بولاتىن 120 جىل تاياعان مەزگىلدە, عۇلامانىڭ وتانى قازاقستاندا, حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسى شاڭىراعىندا جارىق كورۋىنىڭ رامىزدىك ماعىناسى دا, تاريحي تاعىلىمى دا اسا تەرەڭ.
بۇل ىرگەلى ەڭبەكتە ەسكى ەسكەرتكىشتەگى 2500 ءسوز تۇركى تىلدەرىنىڭ تاريحي ءسوزدىكتەرىمەن جانە XI-XV عاسىرلار ارالىعىندا جازىلعان 20-دان استام كونە ادەبي جادىگەرلەرمەن, سونداي-اق 20-دان استام قازىرگى تۇركى تىلدەرىنىڭ باي ماتەريالىمەن سالىستىرىلا بەرىلگەن. اراب-پارسى, سونىمەن بىرگە موڭعول, بۋريات, قالماق تىلدەرىمەن دە قاجەتىنشە سالىستىرۋلار جاسالعان. تەگىندە ورتا عاسىرداعى كونە ەسكەرتكىشتەردىڭ ءتىلىن قازىرگى ءتىرى تۇركى تىلدەرىمەن تۇتاسقا دەرلىك سالىستىرۋ, سونىمەن بىرگە ءبىر عانا ناقتىلى ادەبي جادىگەردى ۇزاق ۋاقىت بويى ىندەتە كەشەندى زەرتتەۋ, تىلدىك قوردىڭ وزگەرىس ديناميكاسىن كورسەتۋ, سوزدەردىڭ شىعۋ تەگى مەن تاريحىنا ءۇڭىلۋ, ەسكى قولجازبالاردى اقتارىپ جۇيەلەۋ, كوز مايىن سارقىپ تەكستولوگيامەن شۇعىلدانۋ, ماتىندەردى جاريالاۋ – ينتەللەكتۋالدىق ورەسى اسا جوعارى بىلىكتى دە كاسىبي ماماننىڭ عانا قولىنان كەلەتىن ء ىس. وسىنداي ىرگەلى دە كۇردەلى ەڭبەكتەردى ارتىنا قالدىرعان عۇلاما جەرلەسىمىز ءامىر ءناجىپ تۇركولوگيا الەمىندە جارىق جۇلدىز بولىپ قالارى ءسوزسىز. ويتكەنى, سوزدىك جاساۋ – كەن قازۋمەن بىردەي ميحناتتى جۇمىس, كوپىرمە سوزدەن ىرگەسى الىس, دالدىك پەن دايەكتى عانا تالاپ ەتەتىن, قۇم ساناعانمەن تەڭ ازاپتى شارۋا, ىزگىلىكتى ءىس.
سوزدىك ءتورت توم بولىپ, العاش رەت تولىق جاريالانىپ وتىر. بۇل باسىلىمدا اتاۋ سوزدەر اراب ءالفاۆيتى بويىنشا ازىرلەنىپ, ءار تومنىڭ سوڭىندا يندەكس بەرىلگەن. ەڭبەكتىڭ عىلىمي قۇندىلىعى تۋرالى ايتار بولساق, اۆتور ەسكەرتكىش تىلىندە قولدانىلعان ءاربىر ءسوزدى الدىمەن, ورحون ەسكەرتكىشتەرى مەن ورتا عاسىرلىق «قۇتادعۋ بىلىك», ماحمۇد قاشقاري سوزدىگىندەگى ماتەريالدارمەن, قازىرگى تۇركى تىلدەرىمەن جۇيەلى تۇردە سالىستىرىپ وتىرعان. ناتيجەسىندە ول سوزدەردىڭ دامۋ, وزگەرۋ جولىن ايقىنداپ كورسەتىپ, ءتۇبىرىن انىقتاعان. ءسوزدىڭ ەتيمولوگياسى, ءتۇبىر ماسەلەسى ءتىل بىلىمىندە وتە كۇردەلى جانە ونى انىقتاۋ قيىن دا قىزىقتى ماسەلە. اتالعان سوزدىكتە سالىستىرۋدىڭ ءناتيجەسىندە كوپتەگەن سوزدەردىڭ ءتۇبىر تۇلعاسى انىقتالعان. ءتىل تاريحىن زەرتتەگەن زەردەلى عالىم ورحون ەسكەرتكىشتەرىندە, ماحمۇد قاشقاري ءسوزدىگىندە قولدانىلاتىن سوزدەر مەن ءسوز ءتىركەستەرى قازىرگى تۇركى تىلدەرىندە كەزدەسە مە, الدە قولدانىستان مۇلدەم شىعىپ قالدى ما, ءتىپتى باسقا ماعىنادا قولدانىلا ما دەگەن كۇردەلى ماسەلەگە ءبىلىمپازدىقپەن نازار اۋدارعان. ءناتيجەسىندە ءتىلىمىزدىڭ ۇزاق جىلعى تاريحى, دامۋى, وزگەرىسكە ۇشىراۋ, وركەندەۋ تابيعاتى ايقىندالىپ, «حۇسراۋ مەن شىرىن» ەسكەرتكىشى تياناقتى دا تىڭعىلىقتى زەرتتەلگەن.
بارشامىز ءۇشىن ءا.ءناجىپتىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىق عۇمىربايانى شىنايى ءپاتريوتيزمنىڭ, باۋىرمالدىق پەن دوستىقتىڭ, عىلىمعا شەكسىز ادالدىق پەن تولاعاي ەڭبەكقۇمارلىقتىڭ, قاراپايىمدىلىق پەن قايسار كۇرەسكەرلىكتىڭ جارقىن ونەگەسى مەن ۇلگىسى. كورنەكتى تۇلعا تۋرالى زەرتتەۋلەر جازعان عالىمدار ءى.كەڭەسباەۆ, ءا.قۇرىشجانوۆ, ءا.قايداري, گ.ف.بلاگوۆا, ءا.كەرىم ۇلىنىڭ ەڭبەكتەرى ءبىر توبە.
ءبىرتۋار عالىمنىڭ بىرەگەي ەڭبەكتەرى تۇركى حالىقتارىنىڭ رۋحىن اسقاقتاتاتىن التىن زەرگە اينالىپ وتىر. ۇلى مۇحتار اۋەزوۆپەن ق ۇلىن-تايداي تەبىسىپ بىرگە وسكەن, اقپان توڭكەرىسى كەزىندە سەمەيدە ع.مۋسينمەن بىرگە «حالىق ءسوزى» گازەتىن شىعارعان, ماسكەۋدە ءاليحان بوكەيحانوۆ باستاعان الاش زيالىلارىنان تاعىلىم تۇيگەن, تۇركى حالىقتارىنىڭ ءتىلى مەن تاريحى ءۇشىن قارا نارداي قازىنا ارقالاعان, ورتا عاسىرداعى ادەبي ءتىلىمىزدىڭ قالىپتاسۋىنىڭ كوركەمدىك زاڭدىلىعىن تالداپ, رۋحاني كوكجيەگىمىزدى كەڭەيتكەن عۇلامانىڭ, ەلىم دەپ وتكەن ەرەن تۇلعانىڭ ەسىمىن ماڭگى ەستە قالدىرۋ جونىندە لايىقتى شارالار جاساۋ – رۋحاني جاڭعىرۋ ىسىندە جاس ۇرپاققا ءتالىم بەرەتىن سارقىلماس قايناركوز بولارى انىق. وسى ورايدا كەمەڭگەر عالىمنىڭ ەسىمى ونىڭ تۋعان جەرى شىعىس قازاقستان وبلىسى ماقانشى اۋدانىندا ءبىر مەكتەپكە ۇسىنىلسا, كەزىندە ءوزى وقىعان, قازىرگى م.اۋەزوۆ اتىنداعى سەمەي پەداگوگيكالىق كوللەدجىندە عالىم اتىندا كابينەت اشىلسا, تۇركولوگيا سالاسىندا ستيپەنديالار مەن ءا.ءناجىپ اتىنداعى جاس عالىمدار جۇلدەسى تاعايىندالسا دەگەن تىلەگىمىز بار.
جارىققا شىققان كوپ تومدىق تولىمدى ەڭبەكتەرى ارقىلى ايگىلى عالىمنىڭ وتانىنداعى ەكىنشى عۇمىرى باستالدى. ۇزاعىنان بولسىن.
دارحان قىدىرالى