كەمەل كەلەشەك كىلتى

ۇكىمەت "ەگەمەن قازاقستاننىڭ" اپتالىق قوسىمشاسى ___________________________ ەلىمىزدەگى جۇمىسسىز ادام­دار­دىڭ سانى ازاياتىن كۇن دە الىس ەمەس. مەملەكەت باسشىسى ءوز جولداۋىندا قازاقستان حال­قى­نىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارت­تىرۋ جونىندە ۇكىمەتكە بىرقاتار ناقتى تاپسىرمالار بەرە كەلە حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋدىڭ تۇبەگەيلى جاڭا ستراتەگياسىن ءازىر­لەۋ مىندەتىن جۇكتەگەن بولاتىن. كەمەل كەلەشەكتىڭ كىلتىنە اينالار «جۇمىسپەن قامتۋ-2020» باعدارلاماسى بويىنشا ەلىمىزدە 1,5 ملن. قازاقستاندىق جۇمىس­پەن قامتىلىپ, كەدەيلىك كورسەت­كىشى 6 پايىزعا دەيىن ازايادى. «جۇمىسپەن قامتۋ-2020» باع­دارلاماسى – حالىقتىڭ الەۋ­مەتتىك جاعدايىن جاقسارتۋعا با­عىتتالعان باستاما. ستراتە­گيا­لىق باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ بويىنشا رەسپۋبليكالىق بيۋد­جەتتەن باعدارلامانىڭ 3 باعى­تىن قارجىلاندىرۋ ماقساتىندا بيىل بارلىعى 2898,7 ملن. تەڭگە قارالدى. باعدارلامانىڭ ءبىرىنشى «وقى­تۋ جانە جۇمىسقا ورنالاسۋعا جاردەمدەسۋ» باعىتى بويىنشا اعىمداعى جىلى ايماقتا 6909 ادامدى وقىتۋ جوسپارلانعان. بۇل ماقساتقا 1521,3 ملن. تەڭگە ءبولىندى. ال «اۋىلدا كاسىپكەر­لىكتى دامىتۋعا جاردەمدەسۋ» باعىتىن جۇزەگە اسىرۋعا 476,5 ملن. تەڭگە قاراستىرىلدى. ءۇشىن­شى باعىت – «ەڭبەك رەسۋرس­تا­رىنىڭ ۇتقىرلىلىعىن ارت­تىرۋ». بۇل رەتتە دە 772,4 ملن. تەڭگە قارجى ءبولىنىپ, ءوز ماقساتىنا جۇمسالۋدا. جەرگىلىكتى بيلىك تاراپىنان باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ باعى­تىندا قولداۋ كورسەتىلىپ وتىر. ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ شىلدە ايى­نان وبلىستىڭ بارلىق اۋدان­دارى مەن قىزىلوردا قالاسىندا 8 جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعى اشىلدى. مۇنىڭ ءوزى شالعاي ەلدى مەكەن تۇرعىندارىنىڭ جۇ­مىس­پەن قامتىلۋىنا, الەۋمەت­تىك جاعدايىنىڭ جاقسارۋىنا وڭ اسەرىن تيگىزەرى ءسوزسىز. بۇل ورتا­لىقتار 67 ادامدى ەڭبەكپەن قام­تىپ وتىر. ايتا كەتكەن ءجون, 6 ورتالىقتىڭ ديرەكتورى الەۋ­مەتتىك سالادا تاجىريبەسى بار قىزمەتكەرلەر. «جۇمىسپەن قامتۋ-2020» باع­دارلاماسىن تابىستى جۇزەگە اسى­رۋ ماقساتىندا جۇمىسپەن قامتۋ جونىندەگى اۋماقتىق جانە اۋداندىق كوميسسيالار قۇرىل­دى. ءىس-شارالار جوسپارى بەكىتىلىپ, مەديا-جوسپار ازىرلەندى. ورتالىق قىزمەتكەرلەرى بىلىكتىلىك ارتتىرۋ كۋرستارىنان ءوتتى. بۇگىنگە دەيىن باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ ماسەلەلەرى جونىندە ءوڭىر­لىك كوميسسيانىڭ 7 وتىرىسى ۇيىمداستىرىلدى. باعدارلامانىڭ باستى باعى­تى – اۋىلداعى كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا جاردەمدەسۋ. جالپى, ءوز بەتىنشە جۇمىسپەن اينا­لىساتىنداردىڭ, جۇمىسسىزدار مەن تابىسى تومەن وتباسى­لار­دىڭ كوپشىلىگى اۋىلدى جەرلەردە تۇراتىنىن, ونىڭ ۇستىنە ەلدى مەكەندەردە جالدامالى جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ وڭايعا تۇسپەي­تىنىن ەسەپكە الساق, اۋىل كاسىپكەر­لىگىن دامىتۋدىڭ ماڭىزى زور بولماق. باعدارلامانىڭ ءبىرىنشى باعى­تى 6909 ادامدى قامتىدى. ونىڭ ىشىندە كاسىپتىك وقۋعا – 2935, قايتا دايارلاۋعا – 1644, بىلىكتىلىك ارتتىرۋعا 2330 ادام تارتىلدى. الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارىن ۇيىمداستىرۋعا 118,5 ملن. تەڭگە قارالىپ, 829 ادام جۇمىسقا ورنالاستى. «وقىتۋ جانە جۇمىسقا ورنا­لاسۋعا جاردەمدەسۋ» باعىتى بويىنشا 31 ءبىلىم ۇيىمى بەلگىلەنىپ, جۇمىس بەرۋشىلەرگە قاجەت­تى ماماندىقتاردىڭ 56 ءتۇرى اي­قىن­دالدى. سونىمەن قاتار كاسىپ­تىك دايارلاۋعا 2935 ادامدى وقىتۋ جوسپارلانسا, ەسەپتى كەزەڭگە 2904 ادام جولداندى. ولاردىڭ 1185-ءى كاسىپتىك ليتسەيلەرگە, 1719-ى كوللەدجدەرگە جىبەرىلدى. قايتا دايارلاۋ كۋرستارىنا 696 ادام جول­داندى. ەكىنشى باعىت بويىنشا بۇگىن­گى كۇنگە وڭىرلىك كوميسسيا اۋىل­دىق جەرلەردە كاسىپكەرلىكتى قول­داۋ ماقساتىندا كاسىپكەرلىكتىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ 47 ءتۇرىن بەكىتتى. وبلىستىق وكىلەتتى نەسيە بەرۋ ۇيىمى «قازپوشتا» اق قىزىلوردا وبلىستىق فيليالى مەن وبلىستىق اۋىل شارۋاشى­لىعى باسقارماسى ءوزارا كرەديتتىك كەلىسىم-شارتقا وتىردى. شاعىن نەسيەلەندىرۋ ۇيىمدارىن انىق­تاۋ جونىندە راسىمدەر وتكىزىلىپ, ءتىزىمى ازىرلەندى. قازىرگى كەزدە «قازپوشتا» اق فيليالى شاعىن نەسيە ۇيىمدارى مەن نەسيە سەرىكتەستىكتەرىنىڭ اراسىندا كونكۋرس جاريالاۋدى ۇيىمداستىرۋدا. كاسىپكەرلىكپەن اينالىسۋ ءۇشىن ءاربىر كاسىپكەر ميكروكرەديتتىك ۇيىمعا بيزنەس-جوباسىن ۇسىنۋعا بولادى. وڭ قورىتىندى العان جاعدايدا جوبانى ىسكە اسىرۋعا جەتىسپەيتىن ينجەنەرلىك-كوممۋ­نيكاتسيالىق ينفراقۇرىلىمدى ءجۇر­گىزۋگە قوسىمشا قارجى ءبولى­نەدى. ول جوبانىڭ نەسيە كولەمى­نەن اسپاۋى ءتيىس. اۋىلدا كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ باعىتىندا اۋىل تۇرعىندارىمەن ناسيحات جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, بۇگىنگى كۇنگە نەسيە الۋعا ءۇمىت­كەرلەر سانى 632 ادامدى قۇراپ وتىر. ماسەلەن, ارال اۋدانىنىڭ تۇرعىنى س.سايانوۆ تەمىر جول جانىندا ورنالاسقان بۇرىنعى سۋ ساقتايتىن قويمانى الىپ, ءجون­دەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ كوك­ونىس ساقتايتىن قويما جاساۋدى قولعا الدى. كاسىپكەر جوباسى تولىقتاي جۇزەگە اسقاندا 11 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلماق. سونىمەن قاتار بيزنەس وكىلى اۋدان حالقىن قىس ايلارىندا ساپالى كوكونىس­پەن قامتاماسىز ەتە الادى. ال قازالى اۋدانى قۇمجيەك اۋىل­دىق وكرۋگىندەگى جۇمىسسىز ج.ەر­نازار ەسىمدى ازامات ناۋبايحانا اشىپ, 3 جاڭا جۇمىس ورنىن قۇ­رۋدى جوسپارلاپ وتىر. جالاعاش, جاڭاقورعان اۋداندارىنداعى جۇ­مىسسىز ازاماتتار دا باعدارلا­مانىڭ يگىلىگىن سەزىنىپ وتىر. وبلىستىق كاسىپكەرلىك جانە ونەركاسىپ باسقارماسى تاراپىنان ازاماتتاردى كاسىپكەرلىك نەگىزدەرىنە وقىتۋ ماقساتىندا كونكۋرس جاريالانىپ, جەڭىمپاز رەتىندە «PROF-كونسالتينگ» جشس انىق­تالدى. وقۋ كەستەسىنە سايكەس 7 اۋدان مەن قىزىلوردا قالاسىندا 40 اكا­دەميالىق ساعاتتىق كاسىپ­كەر­لىك نەگىزدەرىنە وقىتۋ كۋرستارى 2011 جىلعى 27 قىركۇيەك پەن 1 قاراشا ارالىعىندا وتكىزىلەدى. وقۋ جوسپارىنا سايكەس شاعىن جانە ورتا بيزنەستى مەملەكەتتىك قولداۋ باعدارلامالارىمەن تا­نىس­تىرۋ, كاسىپكەرلىك جانە ماركەتينگ نەگىزدەرىنە وقىتۋ, شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرىنە سالىق سالۋ ەرەكشەلىكتەرى ءجونىن­دە وقىتۋ, بيزنەس-جوسپار جاساۋ ءجا­نە ميكروكرەديتتىك ۇيىمدار­مەن جۇمىس جۇرگىزۋگە ۇيرەتۋ سەكىلدى كۋرستار قامتىلدى. وقىتۋ­شى­لار قۇرامىندا ماسكەۋدەگى حالىق شارۋاشىلىعى جانە مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادەمياسىنىڭ بيزنەس جۇرگىزۋ جانە ەۋرومە­نەدج­مەنت ماماندىقتارى بويىن­شا وقۋ بىتىرگەن تۇلەكتەرى بولدى. سونىمەن قاتار, گەرمانيا جانە ۇلىبريتانيا ەلدەرىندە ءتاجىري­بەدەن وتكەن وقىتۋشىلار دا قاتىستى. بۇگىنگى كۇنى قىزىلوردا قالاسىنان 25 ادامعا جولداما بەرىلىپ, 1-توپ وقۋدى باستادى. ال ءۇشىنشى باعىت بويىنشا اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترلى­گى­نىڭ ۇسىنىسىمەن 4 اۋداندا, ياعني ارال, قازالى, قارماقشى, جالا­عاشتا 20 ەكونوميكالىق الەۋەتى تومەن ەلدى مەكەن بەكىتىلدى. بۇگىن­دە ەكونوميكالىق الەۋەتى تومەن ەلدى مەكەندەردەن قونىس اۋدارۋعا نيەت بىلدىرگەن وتباسىلار سانى ناقتىلانىپ, قىزمەتتىك ۇيلەر سانى بەلگىلەندى. ارال اۋدانىندا – 1, قازالىدا – 8, جالاعاشتا 10 ءۇي سالۋ جوسپارلانۋدا. سونىمەن قاتار قارماقشى اۋدانىندا – 30, وبلىس ورتالىعىندا 60 پاتەرلى 1 ءۇي سالىنباق. قازىرگى تاڭدا جەكە كاسىبىن اشىپ, ءىسىن دوڭگەلەتەمىن دەگەن اۋىل كاسىپكەرلەرىنە جان-جاقتى قولداۋ كورسەتىلۋدە. اسىرەسە بيىل­دان باستاپ قولعا الىنىپ جاتقان «جۇمىسپەن قامتۋ-2020» باع­دار­لاماسى جاڭا مۇمكىندىكتەرگە جول اشتى دەۋگە بولادى. قورىتا ايتساق, جاڭا ستراتە­گيالىق باعدارلاما – ەلىمىزدە جۇمىسسىزدىقتى ازايتۋدىڭ ءتيىمدى تەتىگىنە اينالعالى وتىر. جازيرا جىلقىشيەۆا, قىزىلوردا وبلىسىنىڭ جۇمىسپەن قامتۋدى ۇيلەستىرۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسىنىڭ باستىعى.