• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
30 قىركۇيەك, 2011

ءدىن – قوعامنىڭ اجىراماس بولىگى

440 رەت
كورسەتىلدى

سەناتتا ءدىني قىزمەت پەن سوعان ىلەسپە زاڭ جوبالارى قابىلداندى كەشە پارلامەنت سەناتىنىڭ توراعاسى قايرات ءماميدىڭ توراعالىق ەتۋىمەن پالاتانىڭ كەزەكتى جالپى وتىرىسى بولىپ ءوتتى. كۇن تارتىبىنە سايكەس دەپۋتاتتار بىرقاتار زاڭ جوبالارىن تالقىلاپ, ولاردىڭ كەيبىرىن ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلدادى. ءبىرىنشى كەزەكتە «نەكە (ەرلى-زايىپتىلىق) جانە وتباسى تۋرا­لى» كودەكستىڭ جوباسى تالقىعا ءتۇس­سە, ول بويىنشا قوسىمشا بايان­دامانى سەناتور ا.باشماكوۆ جاسادى. ول ءوز سوزىندە زاڭ جوبا­سى­نىڭ نەكە-وتباسىلىق قاتىناس­تار­دى رەتتەپ, ولاردىڭ ءومىر ءسۇ­رۋىنە كەپىلدىكتى قامتاماسىز ەتىپ قانا قويماي, سونىمەن قاتار, قا­زاقستاندىق وتباسىن نىعايتۋداعى جاڭا قۇقىقتىق قاعيدالاردىڭ ءمۇم­­كىندىكتەرىن بەلگىلەيتىنىن اتاپ ءوتتى. ەنگىزىلگەن وزگەرىستەر نەگىزىنەن نەكە-وتباسى قاتىناستارىن رەتتەۋگە, ولاردىڭ جۇزەگە اسىرى­لۋى­نىڭ كەپىلدىكتەرىن بەلگىلەۋگە, سونداي-اق وتباسىنىڭ قۇقىقتارى مەن مۇددەلەرىن قورعاۋدى قامتا­ما­سىز ەتۋگە باعىتتالعان. سون­داي-اق جوبادا نەكەنى قيۋدىڭ, توق­تاتۋدىڭ, ونى جارامسىز دەپ تانۋدىڭ شارتتارى مەن ءتارتىبى ايقىندالعان, ەرلى-زايىپ­تىلار­دىڭ, بالانىڭ (بالالاردىڭ), اتا-انالاردىڭ, بالا اسىراپ الۋ­شى­لاردىڭ قۇقىقتارى مەن مىندەتتەرى ناقتىلانعان. بالانى اسىراپ الۋ­دىڭ ءتارتىبى, قورعانشىلىق پەن قامقورشىلىقتى رەتتەۋ ماسەلە­لەرى, وتباسى مۇشەلەرىنىڭ, ەرلى-زايىپتىلاردىڭ, بۇرىنعى ەرلى-زايىپتىلاردىڭ جانە وتباسىنىڭ باسقا دا مۇشەلەرىنىڭ اليمەنتتىك مىندەتتەمەلەرى بەكىتىلگەن. كو­دەكس­تە سۋرروگات انا, بالانى ءتار­بيە­لەۋگە بەرۋ تۋرالى كەلىسىم جاساۋ جانە ونى بۇزۋ, ازاماتتىق احۋال اكتىلەرىن مەملەكەتتىك ورگاندار­دىڭ تىركەۋى ماسەلەلەرىن رەتتەيتىن جاڭا ەرەجەلەر بار. بۇدان باسقا كەشەگى وتىرىستا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەي­بىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە ۇيىم­داسقان قىلمىسقا قارسى ءىس-قيمىل ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسى­نىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە ەكولوگيالىق ماسەلەلەر بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوبالارىن تال­قىلاۋ ناتيجەسىندە دەپۋتاتتار وسى سالاداعى قولدانىستاعى زاڭ­دارعا تۇزەتۋلەر ەنگىزۋگە قولداۋ ءبىلدىردى. قىزۋ تالقىعا تۇسكەن «ءدىني قىزمەت پەن ءدىني بىرلەستىكتەر تۋ­را­لى» جانە «قازاقستان رەسپۋبلي­كا­سىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە ءدىني قىزمەت جانە ءدىني بىرلەستىكتەر ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوبالارى بويىن­شا ءدىن ىستەرى اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى قايرات لاما ءشارىپ بايانداما جاسادى. سەنات دەپۋتاتى ب.مۇحامەدجانوۆ بۇرىن ءدىني سەنىمگە قاتىستى زاڭ بولعانىن ايتا كەلىپ, قازىرگى جوبانىڭ اتى نەگە ءدىني بىرلەستىكتەر تۋرالى بولىپ وزگەرتىلگەنى جانە شەتتەن كەلەتىن ءدىني كىتاپتاردى تەكسەرۋ مۇمكىن­دىگى تۋرالى سۇراعىن العا تارتتى. اگەنت­تىك توراعاسى ءدىني سەنىمگە قاتىستى زاڭ ەلىمىزدە توقسانىنشى جىلدار­دىڭ باسىندا قابىلدانعا­نىن, ال 1995 جىلى قابىلدانعان كونستيتۋتسيادا ءدىني سەنىم جانە ار-وجدان بوستاندىعى تۋرالى جازىلعانىن ايتا كەلىپ, بۇل جوبادا كونستيتۋتسيا­داعى ەرەجەلەردى قايتالاماۋ ەسكەرىلگەنىن جەتكىزدى. كەز كەلگەن ازامات كىتاپتى شەكارادان جەكە پايدالانۋ ءۇشىن الىپ وتە الادى, ال ودان كوپ بولسا, تاراتۋ ماقساتىندا اكەلە جاتقان­دىق­تان, ەلگە كىرگىزۋگە تىيىم سالىنادى. سونداي-اق ءدىن ىستەرى اگەنتتىگىنىڭ جەرگىلىكتى جەرلەردەگى قۇرىلىمدارى ارقىلى ەلگە اكەلىن­گەن ءدىني كىتاپتارعا ساراپتاما جاسا­لاتىنى بەلگىلى بولدى. سەناتور س.ەڭسەگەنوۆ قازىرگى ۋاقىتتا ءارتۇرلى پىكىر قايشىلىق­تارى دا تۋىنداپ وتىرعانىن, دەگەنمەن, ول جۇرتشىلىق اراسىنا جىك تۋعىزۋعا ءتيىس ەمەس ەكەنىن ايتا كەلىپ, زاڭ جوباسىن قولداۋعا شا­قىر­دى. وسى رەتتە سەناتور زاڭ جو­باسىنىڭ اتىنا قاراپ ۇرەيلەنبەي, ونىڭ ءمان-ماعىناسىنا تەرەڭ ءۇڭى­لۋ قاجەت ەكەنىن ەسكە سالدى. «ءدىني قىزمەت پەن ءدىني بىرلەستىكتەر تۋ­رالى» جانە «قازاقستان رەسپۋبلي­كا­سىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە ءدىني قىزمەت جانە ءدىني بىرلەستىكتەر ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىس­تەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوبالارى تالقىدان وتكەننەن كەيىن قابىلداندى. اسقار تۇراپباي ۇلى.
سوڭعى جاڭالىقتار