جۋىردا ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىنا وراي استانا قالاسى اكىمدىگى مەن «قاھارمان ۇرپاق» قوعامدىق قورى بەلگىلى الاشتانۋشىلارمەن بىرىگىپ «تاۋەلسىز قازاقستان جانە مۇستافا شوقاي مۇراسى» اتتى عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا وتكىزدى.
ماقسات الاشتىڭ ايرىقشا تۇلعاسى مۇستافا شوقايدىڭ تاريحي ورنىن جانە ونىڭ ەل دامۋىنا قوسقان ۇلەسىن بايىپتاۋ. تۇركىستان اۆتونومياسى مەن الاش وردانىڭ ۇلت تاريحىنداعى, ءتاۋەلسىزدىك باستاۋىنداعى ميسسياسىن الاش قايراتكەرى, قالامگەر م.شوقاي مۇراسى ارقىلى زەردەلەۋ, ونىڭ ادامزات وركەنيەتىنە ءسىڭىرگەن ەڭبەگىن جان-جاقتى قىرىنان قاراستىرۋ.
جيىنعا تاريحشىلار قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور م. قويگەلديەۆ, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى ج.سۇلەيمەنوۆ, شوقايتانۋشى ا.كاكەن, ل.ن. گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ «الاش» ءمادەنيەت ءجانە رۋحاني دامۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور د.قامزابەك ۇلى, «قاھارمان ۇرپاق» قوعامدىق قورىنىڭ پرەزيدەنتى ق.ەلۋباەۆ, بايلانىس جانە اقپارات مينيسترلىگى اقپارات جانە مۇراعات كوميتەتىنىڭ باس ساراپشىسى, ەپيستوليارلىق مۇراتانۋشى ع.يساحان, تاعى باسقا مادەنيەتتانۋشى عالىمدار مەن جازۋشىلار قاتىسىپ, بايانداما جاسادى.
شارا بارىسىندا «مۇستافاتانۋ» – عىلىمنىڭ ءبىر سالاسىنا اينالۋى ءتيىس. وسى ۋاقىتقا دەيىن ەل قىرۋار كىتاپتار شىعاردى. وندا م.شوقايدىڭ قايشىلىققا تولى ءومىرى تام-تۇمداپ بولسا دا ايتىلىپ جاتىر. بىراق ءبىز وعان قاناعاتتانباۋىمىز كەرەك. حالقىن, ەلىن وسىنداي بەيبىت ءومىرگە جەتكىزۋ جولىندا جانىن پيدا ەتكەن الاش ارداقتىسىنا ءالى كۇنگە تولىققاندى باعا بەرىلگەن جوق», – دەگەن پىكىرلەر ايتىلدى. جيىن سوڭىندا حالىقارالىق «الاش» سىيلىعىنىڭ يەگەرى, اقىن ق.بەگمانوۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن ءازىرلەنگەن «مۇستافا شوقايدىڭ ىزىمەن» اتتى دەرەكتى فيلمنىڭ تۇساۋى كەسىلىپ, كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنىلدى. فيلم جەلىسىندە مۇستافا شوقايدىڭ جانازاسى شىعارىلعان مەشىت, فرانتسياداعى قىرقىندا اسى بەرىلگەن مەشىت, پاريجدىڭ شەل قالاسىنداعى ءماريام شوقايدىڭ بەيىتى ءتۇگەلدەي قامتىلعان. «ءبىزدىڭ وسى تۋىندىمىزعا ءماريام شوقايدىڭ كۇندەلىگى باستى قۇجات بولدى», – دەيدى اۆتور.
... الاش ارداقتىسى ءۇشىن مۇنداي ەلەۋلى, مادەني شارا جىلىنا ءبىر مارتە بولسا دا وتكىزىلىپ تۇرسا, نۇر ۇستىنە نۇر بولار ەدى.
راۋشان تاۋىرحانقىزى, جۋرناليست.