• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
16 مامىر, 2017

جەڭىستى بەرليندە قارسى العان

200 رەت
كورسەتىلدى

بۇگىندە استانا قالاسىندا تۇراتىن اننا پاۆلوۆا تاياۋ كۇندەرى توقسان ءتور­تىنشى تۋعان كۇنىن تويلايدى. كىندىك قانى ۆورو­نەج­دە تامعان ول سوعىس باس­­تالعان جىلى ون توعىز جاس­قا تولىپ, ءوزى سۇرانىپ قان مايدانعا اتتانعان ەكەن.

ول العاشقى كەزدەرى نوۆو-پسكوۆسك جەرىندەگى اەرودروم قىز­مەتىنىڭ 466-باتالونى قۇرا­مىندا ءتۇرلى مىندەتتەر اتقارادى. ياعني, ۇشاقتارعا جانارماي قۇيۋ, كولەمى ۇلكەن  جىلجىمالى شام مەن فاشيستەرگە قارسى ستراتەگيالىق قا­­­رۋلاردى كۇتىپ ۇستاۋ قىزمەتىن ۇي­­ىم­داستىرۋ ىسىنە دە اننا ۆا­سي­لەۆنا ەر ازاماتتارشا اتسالىسادى. 

كەيىننەن, 1943 جىلعا قاراي ا.پاۆلوۆا 16-شى اۋە ارمياسىنا اەرودرومدىق قىزمەت كورسەتۋشى 319-باتالونعا اۋىسادى. بۇل جەر­دە دە ول اسكەري تاپسىرمادان ورال­عان ۇشاقتاردىڭ پۋلەمەتىن شەشىپ الىپ, تازالاپ, اۋىستىرىپ, ونىڭ لەن­تاسىن وق-دارىمەن تولتىرۋ ىسى­مەن تىنىمسىز اينالىسادى. ءتىپ­تى, ۇشاق اككۋمۋلياتورلارىن توق كوزىمەن قۋاتتاندىرۋ جۇمىستارى دە وسى ا.پاۆلوۆانىڭ مىندەتىنە كىرگەن ەكەن. قان مايدان­داعى قارا جۇمىستى ۇل­كەن جاۋاپكەرشىلىكپەن  اتقارا ءجۇ­رىپ, اننا ۆاسيلەۆنا «مورزە» ءالىپ­بيىنىڭ نەگىزىن وقىپ, ۇيرەنەدى دە كوپ كەشىكپەي بايلانىسشى مىندەتىن اتقارۋعا كىرىسەدى. 

دون, ستالينگراد, بەلارۋس ماي­­داندارىنىڭ بەل ورتاسىندا بول­عان اننا ۆاسيلەۆنا پول­شا­­نى ازات ەتىپ, بەرليندى الۋ كە­زىندەگى قان قاساپقا دا قا­تى­سا­دى. جاستىق عۇمىرىنىڭ ءبىراز بو­لىگىن وق پەن وتتىڭ ورتاسىندا وت­كىز­گەن. اننا ۆاسيلەۆنا, ءتىپتى, رەي­حستاگ قا­بىرعاسىنا ەسىمىن ءوز قو­لىمەن قىرناپ جازعان قىز­دار­دىڭ ءبىرى ەكەن. ول مايدان­دا كورسەتكەن باتىلدىعى مەن  ەر­لىگى ءۇشىن ءىى دارەجەلى «وتان سوعىسى» وردەن­ى­مەن, «بەر­ليندى العانى ءۇشىن», «ستال­ين­گرادتى قورعاعانى ءۇشىن», ت.ب. مەدالدارمەن  ماراپاتتالعان.

جانى جايساڭ بويجەتكەن قانداي قيىن كەزەڭدەر بولسا دا ۇنەمى جايدارى جۇرەتىن. ونىڭ مۇنداي مىنەزىنىڭ ۇشقىنىن قارۋلاستارى ونىڭ ولەڭ جازۋعا قۇشتارلىعىمەن بايلانىستىراتىن. ويتكەنى, سۇراپىل سوعىس جىلدارىنداعى ءبىر ساتتىك دەمالىس كەزىندە ساربازدار سىرناي تارتىپ, ءان سالىپ, بي بيلەيتىن. وسىندايدا اننا ۆاسيلەۆنا قاراپ قالماي, جۇرەك قىلىن شەرتەتىن نازىك يىرىمدەرگە تولى ولەڭدەرى مەن قوسا, وتتى ولەڭدەرىن دە  وقىپ, جاۋىنگەرلەردىڭ جىگەرىن جانيتىن. وتانعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىن وسىلايشا ولەڭ جولدارىنا سيعىزعان قىز, ۇلى جەڭىستىڭ جاقىنداۋىنا وزىندىك ۇلەسىن قوسقانى ءسوزسىز.

بەيبىت زامان ورناعان كەيىنگى جىل­داردا اننا ۆاسيلەۆنا كوممۋ­نيستىك پارتيا قاتارىنا قا­بىل­­دانىپ, ەلى ءۇشىن ايانباي ەڭبەك ەتتى. سولاي دەسەك تە, ونىڭ ءومىرى «ۆ بوي يدۋت ودني ستاريكي» دەپ اتالاتىن كور­كەم فيلممەن استاسىپ كەتكەن­دەي اسەر قالدىرادى. سەبەبى, سو­عىس جىلدارىنداعى ۇش­قىش­تار­دىڭ ءومىرى مەن ەرلىگىن باياندايتىن بۇل كينوداعى وقيعا جەلىسى كەي­ىپ­كەرىمىزدىڭ كوزبەن كورىپ, باستان وتكەرگەن وقيعالارى ەدى. 

«مەنىڭ ءومىر جولىم وسى كينومەن ورىلگەندەي. ونى ءار كورگەن سايىن كوزگە جاس الماۋ مۇمكىن ەمەس. سول جىلداردا مەنىڭ جاستىق جالىنىم مەن بال-بۇل جايناعان بالعىن كۇندەرىم قالدى. بۇل كينوتۋىندى ماعان سونىسىمەن دە قىمبات», – دەيدى ا.پاۆلوۆا. 

اننا ۆاسيلەۆنا تىڭ يگەرۋ جىلدارىندا ءبىزدىڭ ەلىمىزگە كەلىپ, تۇراقتاپ قالدى. پوشتا بايلانىس بولىمىندە زەينەتكەرلىك جاسقا دەيىن جۇمىس ىستەگەن ول بۇگىندە ءسوزى نىق, قيمىلى شيراق قارت مايدانگەرلەر قاتارىندا.

نۇرلىبەك دوسىباي, «ەگەمەن قازاقستان»

استانا  

سوڭعى جاڭالىقتار