• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
مەديتسينا 16 مامىر, 2017

كىندىك كەسكەن جەر قىمبات

514 رەت
كورسەتىلدى

اتام قا­زاق­تان قالعان ۇلگى دە, ونە­گە دە از ەمەس. سو­نىڭ ەڭ باستىسى – كىن­دىك قانىڭ تام­عان جەردى قۇر­مەتتەۋ. بۇل – اتا-با­با­­لا­رىمىزدان قال­عان ادەمى سالت. وسى ءبىر ۇلتتىق ءداس­تۇردى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «ەگەمەن قازاق­ستان» گازەتىندە جاريالانعان «بولا­شاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ما­قالاسىندا ادەمى ايتقان ەكەن. سۇيسىنە وقىپ شىقتىم. بۇكىل جۇرتىمىزدىڭ ارعى-بەرگى تاريحى كوز الدىمنان ءوتتى. مەن بارلىق سانالى ءومىرىمدى ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا ارناپ كەلە جاتىرمىن. ۇلتتى كوركەيتەتىن سانالى ۇرپاق قوي. سول ۇرپاقتىڭ, اسىرەسە, قازاق حالقىنىڭ بۇگىنگى تولقىن كوپ ازاماتتارى اۋىلدان شىققانى بەلگىلى. 

اۋىل انا ءبىر جىلدارداعى قيىن­دىق­تاردان بىرتە-بىرتە قۇتىلىپ كەلەدى. دەگەنمەن, كەيبىر جاستاردىڭ ءالى دە تۋعان جەرىنە تۇراقتاي الماي, قالا جاعالاپ كەتىپ جاتقاندارى ويلانتپاي قويمايدى. ەلباسىنىڭ جوعارىدا ايتقان ماقالاسىنىڭ ءبىر تارماعىندا «تۋعان جەر» باعدارلاماسىن قولعا الۋدى ۇسىنىپتى. بۇل – قۇپتارلىق ءىس. قازاقتىڭ بايتاق دالاسىن وسى باعدارلاما اياسىندا كوركەيتپەسەك بولمايدى. پرەزيدەنت بۇدان بۇرىنعى ءبىر سوزىندە ەلىمىزدى اسىرايتىن اۋىل ەكەنىن دە ايتقان. ال مىنا ماقالانى اۋىل حالقى وقي وتىرىپ, سىرتتا جۇرگەن ازاماتتارىنىڭ ەلگە ورالسا, ولاي بولماعان جاعدايدا كومەك قولدارىن سوزسا دەگەن ويلارىن ايتۋدا. 

ەلدى مەكەندەردە شاعىن شارۋا­شىلىقتار مەن قوجالىقتار, وزگە دە ۇجىمدار بار. ولار شامالارىنا قاراي كومەكتەرىن بەرىپ, دەمەۋشىلىك كورسەتىپ جاتىر. ماقالادا تۋعان جەر – اركىمنىڭ شىر ەتىپ جەرگە تۇسكەن, باۋىرىندا ەڭبەكتەپ, قاز باسقان قاسيەتتى مەكەنى, تالاي جاننىڭ ءومىر-باقي تۇراتىن ولكەسى. ونى قايدا جۇرسە دە جۇرەگىنىڭ تۇبىندە الديلەپ وتپەيتىن جان بالاسى بولمايدى, دەپتى. بۇل – اقيقات ءسوز.  سىرتتا جۇرگەندەر اۋىلعا ساعى­نىش­پەن كەلەدى. اتا-بابالارىنىڭ, اكە­لەرىنىڭ ءىزى قالعان جەرلەردى ارالاپ قايتادى. ەندىگى جەردە مىنا دۇنيەدەگى رۋحىڭدى وياتىپ, ساناڭدى سەرگىتەتىن ۇلتتىق يدەيالارعا اۋىلداعى ءبىز دە ءوز ۇلەسىمىزدى قالاي قوسامىز دەگەن ماسەلەمەن اينالىسىپ جاتىرمىز. جاقسى ىسىمىزبەن وزگەلەرگە, اسىرەسە, جاستارعا ۇلگى بول­ساق دەيمىز. سويتە وتىرىپ, «...باسقا ايماق­تارعا كوشىپ كەتسە دە تۋعان جەرلەرىن ۇمىتپاي, وعان قامقورلىق جاساعىسى كەلگەن كاسىپكەرلەردى, شەنەۋنىكتەردى, زيالى قاۋىم وكىلدەرى مەن جاستاردى ۇيىمداستىرىپ قولداۋ كەرەك. بۇل – قالىپتى جانە شىنايى پاتريوتتىق سەزىم, ول اركىمدە بولۋى مۇمكىن. وعان تىيىم سالماي, كەرىسىنشە, ىنتالاندىرۋ كەرەك», دەگەن مەملەكەت باسشىنىڭ سوزىندە ۇلكەن شىندىق جاتىر. وسىنى ءار اۋىلدان شىققان ازاماتتار, اسىرەسە, قارجىسى بار كاسىپكەرلەر تەرەڭ زەردەلەپ, كىندىك قانى تامعان جەرىنە كومەك كورسەتىپ, ونىڭ ىشىندە ءبىلىم ۇيالارىنىڭ, رۋحاني مادەني ورتالىقتارىنىڭ تۇلەۋىنە تۇرتكى بولىپ جاتسا, نۇر ۇستىنە نۇر بولار ەدى. 

اۋىل جۇرتى ونداي ەرەن جاندارعا ەرەكشە قۇرمەت كورسەتىپ, ءىلتيپات تانىتار ەدى. ءيا, اۋىلىن كوركەيتۋگە رۋحاني دا, قارجىلىق جاعىنان دا دەمەۋشىلىك جاساپ جۇرگەن جايساڭ جاندار جوق ەمەس, بار. قازىرشە ولار ساناۋ­لى عانا بولىپ تۇر. ءتىپتى, اۋىلداعى اۋقاتتىلار مەن قالادا تۇرىپ جاتقان كاسىپكەرلەر بىرىگىپ قيمىل جاساسا, ولاردىڭ كىندىك قانى تامعان اۋىلدىڭ اجارى كىرىپ, ۇلكەندەر اعىنان جارىلىپ باتاسىن بەرسە, جاستار ولاردىڭ مۇنداي قامقورلىعىنا ءتانتى بولۋىمەن قاتار, «بولماسا دا ۇقساپ باعارى» انىق. 

ءسوزىمنىڭ قورىتىندىسىندا ايتارىم, ۇلتتىق رۋحىڭدى وياتاتىن بۇل ماقالانى تامسانىپ وقىپ قويۋ جەتكىلىكسىز. وسىندا كورسەتىلگەن ناقتى ىستەردى جۇزەگە اسىرۋعا ءتيىستىمىز. بۇل ەل بولىپ ۇيىسىپ, جۇرت بولىپ جۇدىرىقتاي جۇمىلىپ اتقاراتىن مىندەت قانا ەمەس, قارىز دا پارىز. 

كارىباي قوجاعۇل, ءماسليحات دەپۋتاتى,  ەڭبەك ارداگەرى

الماتى وبلىسى,  ۇيعىر اۋدانى

سوڭعى جاڭالىقتار