«بۋراباي» مەملەكەتتىك ۇلتتىق تابيعي ساياباعىنداعى ۇلكەن شاباقتى كولىنىڭ جاعاسىندا حالىقارالىق بيزنەس اكادەمياسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن « ۇلىتاۋ – قازاق ءتىلىن وقىتۋدىڭ يننوۆاتسيالىق ادىستەمەسى» اتتى جۋرناليستەرگە ارنالعان باسقوسۋ ءوتتى. وعان ەل استاناسىنان 20-عا جۋىق باق وكىلدەرى قاتىسىپ, مەملەكەتتىك ءتىلدى ۇيرەنۋگە بارعان 30-عا تارتا ىسكەر ادامدارمەن جۇزدەستى.
« ۇلىتاۋ – قازاق ءتىلىن وقىتۋدىڭ يننوۆاتسيالىق ادىستەمەسى» جوباسى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ: «بۇگىنگى تاڭدا يننوۆاتسيالىق ءبىلىم بەرۋدىڭ ءىرى جەتىستىكتەرىن بارىنشا ءتيىمدى ءتۇردە پايدالانۋىمىز قاجەت. قازاقستان ازاماتتارى قازاق ءتىلىن ءۇيرەنۋمەن عانا شەكتەلمەي, قازاق ەلىنىڭ كەشەگىسى مەن بۇگىنگىسىن, اتا-بابالارىمىزدىڭ ءجۇرىپ ءوتكەن جولىن, تاريحىن ءبىلۋى ءتيىس. مادەنيەتىمىز بەن ءداستۇرىمىزدى تەرەڭ مەڭگەرىپ, ونى زامانمەن قاتار الىپ ءجۇرۋ – ءاربىر ادامنىڭ بورىشىنا اينالۋى كەرەك. بۇل – بارشا قازاقستاندىقتاردىڭ بىرىگۋى جولىندا تاپتىرماس جول», – دەگەن ءسوزىن ورىنداۋ ماقساتىندا جاسالعان. يدەيانى ۇسىنعان بەلگىلى ازامات دارحان كالەتاەۆ پەن حالىقارالىق بيزنەس اكادەمياسىنىڭ رەكتورى اسىلبەك قوجاحمەتوۆ ەكەن. قۇرىلعانىنا كوپ بولا قويماعان جوبا وسىمەن ەكىنشى رەت بيزنەس وكىلدەرى اراسىندا مەملەكەتتىك ءتىلدى ۇيرەتۋگە ارنالعان لاگەر ۇيىمداستىرعان.
يننوۆاتسيالىق ادىستەمەنىڭ باستى ماقساتى – بيزنەس سالاسىندا جۇرگەن ىسكەرلەردى قازاق ءتىلىن مەڭگەرىپ قانا قويماي, ونى كۇندەلىكتى قولدانىسقا ەنگىزۋگە شاقىرۋ. جاسىراتىنى جوق, بۇل سالانىڭ قىزمەتكەرلەرى كوپ جاعدايدا ءورىستىلدى بولىپ كەلەدى. سوندىقتان, باسىم بولىگى ىسكەرلەر قاۋىمىن قۇراعان لاگەردىڭ قاتىسۋشىلارى 10 كۇن بويىنا قالا دۋىنان الىسىراق, ناعىز قازاقى اۋىلدا قازاق ءتىلىن, ونىڭ مادەنيەتى مەن سالت-ءداستۇرىن, ۇلتتىق تاعامدارى مەن ۇلتتىق ويىندارىمەن تانىسۋعا مۇمكىندىك الادى.
حالىقارالىق بيزنەس اكادەمياسىنىڭ رەكتورى اسىلبەك قوجاحمەتوۆتىڭ ايتۋىنشا, لاگەردىڭ العاشقى جىلىندا 83 ادام قاتىسقان. ونىڭ 22 پايىزى وزگە ۇلت وكىلدەرىنەن قۇرالعان. ال بيىلعى جىلى تەك ەكى اۋىسىم بويىنشا 45 ادام ءتىل ۇيرەنىپ جاتقان بولسا, ونىڭ 12-ءسى وزگە ۇلت وكىلدەرىنىڭ ەنشىسىندە. ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك, قازاق ءتىلىن وقىتۋدىڭ العاشقى باستاماسى وتكەن جىلى ۇلىتاۋ جەرىندە باستاۋ العان بولاتىن. سوعان سايكەس, يننوۆاتسيالىق ءبىلىم بەرۋ ورتالىعىنىڭ اتاۋى دا ۇلىتاۋ اتالدى. ولاي اتالۋىنىڭ باستى سەبەبى, ۇلىتاۋ – تاريحي ورىن. ەكىنشىدەن, جاقسى اتاۋ. ورتالىقتىڭ باسقالاردان ەرەكشەلىگى – ءتورت قابىرعالى كەڭسەلەردە ەمەس, دارىستەردىڭ تاريحي مەكەندەردەن ورىن العان قازاقتىڭ كيىز ۇيلەرىندە وتۋىندە. سەبەبى, قازاق ءتىلىن تولىق مەڭگەرۋ ءۇشىن, ونىڭ سالت-ءداستۇرىن, ىرىم-جورالعىلارىن ءبىلۋ ماڭىزدى. ال 10 كۇن بويىنا سول كيىز ۇيدە جاتىپ, ونى وزدەرى تىگىپ, قولمەن ۇستاپ, كوزبەن كورۋى, اتاۋلارىنا ءمان بەرىپ, وعان ءتىل جاتتىقتىرۋ, تاريحي ورىندارمەن تابيعات اياسىندا بولۋ, قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋگە دەگەن تالاپكەرلەردىڭ قۇلشىنىسىن ارتتىراتىنى ءسوزسىز. جالپى, 35 كۇنگە جوسپارلانعان جوبا ءۇش اۋىسىمدا وتەدى. ءاربىر اۋىسىمدا 25-27 قاتىسۋشى ءتىلدى ءبىلۋ دەڭگەيىنە قاراي باستاۋىش, ورتاشا, جالعاستىرۋشى توپتاردا ءبىلىم الادى. ولارعا مەملەكەتتىك ءتىلدى ءتۇسىنۋ قابىلەتىنە قاراي, 3 وقۋ-ءادىستەمەلىك قۇرال دايىندالعان. الداعى ۋاقىتتا تاعى 3 وقۋلىق جارىق كورەتىن كورىنەدى.
قولعا الىنعان يننوۆاتسيالىق جوبانىڭ پايداسى مول ەكەندىگىن, بۋراباي جەرىنە اياعىمىز تيگەن ساتتەن-اق سەزىندىك. وندا قۇرىلعان 12 كيىز ءۇي, التىباقان سولاردىڭ دالەلى. تاڭەرتەڭ «قاراجورعا» ءبيىن بيلەپ, تۇسكە دەيىن 4 ساعات كيىز ۇيلەردە وتكىزىلەتىن ساباققا قاتىسىپ, تۇستەن كەيىنگى ۋاقىتتا سول ءوڭىردەگى ابىلاي حاننىڭ تاعى سياقتى تاريحي ورىنداردا بولىپ, كەشكىسىن اقسۇيەك, التىباقان ويىندارىن وينايتىندارىنا كۋا بولدىق. تازا اۋاداعى ءتىل ۇيرەنۋشىلەردىڭ جەيتىن تاعامدارى – قازى-قارتا, جال-جايا, بالقايماق, سۋسىنى – قىمىز ەكەن. كۇندەلىكتى ومىردە تەك ورىس تىلىمەن عانا شەكتەلەتىن ىسكەرلەر مەملەكەتتىك تىلدە ەمىن-ەركىن سويلەپ جۇرگەندەرىن كوزبەن كوردىك. ولار تەك ءتىل ۇيرەنىپ قانا قويماي, تاماشا دەمالىس بولعاندىعىن دا جاسىرمادى.
ۇلىتاۋ, بۋرابايدا ورنىعا باستاعان لاگەر كەلەسى جىلى باياناۋىل وڭىرىندە جالعاسىن تاپپاق .
جۇلدىز ءبايدىلدا.