مەن 1974-1976 ج.ج. الماتى جوعارعى پارتيا مەكتەبىندە جۋرناليستيكا بولىمشەسىندە وقىدىم. وسى جىلدارى, وسى وقۋ ورنىندا قاراعاندى مەتاللۋرگيا كومبيناتىنىڭ پارتيا كوميتەتىنىڭ حاتشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن قارقارالى اۋداندىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى ماحمەت بەكشين سىرتتاي وقىدى. ماقاڭمەن مەن قارقارالىدا بىرگە جۇمىس ىستەگەنمىن – ول اۋداندىق اتقارۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى, ال مەن اۋداندىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ۇيىمداستىرۋ ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى.
ماحمەت ساكەن ۇلى ارقىلى مەكتەپ قابىرعاسىندا ەكى جىل بويى كوكتەمگى جانە كۇزگى سەسسيالارعا كەلگەندە نۇرەكەڭمەن كەزدەسىپ ءجۇردىم. ونشا كوپ سويلەمەيتىن, جاعدايدى سۇراسقاننان كەيىن, سەسسياعا قاتتى دايىندالۋ ءۇشىن كىتاپحانالارعا بارىپ دايىندالاتىن. مەكتەپتە تەمىرتاۋدان وقيتىن تىڭداۋشىلار كوپ بولاتىن. بىرنەشە رەت سولارمەن اڭگىمەلەسىپ تۇرعان كەزدەرىندە, مەن دە بارىپ, ول كىسىنى تىڭدايتىنمىن. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى قالادا ىستەلىپ جاتقان جۇمىستار ءجايلى كوپ اڭگىمەلەيتىن. سايات بەيسەنوۆپەن دوستىق قارىم-قاتىناستا بولدىم. جاقىندا عانا 70 جىلدىعىن اتاپ وتكەن ساكەڭ تەمىرتاۋ قالاسىندا كەڭەس اتقارۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى, كەيىن كوشى-قون ءمينيسترى بولىپ, العاشقى ورالمانداردى قازاق ەلىنە كوپتەپ تارتۋعا ۇلەس قوستى, بەلگىلى قوعام قايراتكەرى بولدى.
ول كىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆپەن ازىلدەرى جاراسىپ, دوستارشا ەركىن سويلەسەتىن. مەن وقۋ بىتىرگەننەن كەيىن ءۇش اي وبلىستىق پارتيا كوميتەتىندە نۇسقاۋشى بولىپ جۇمىس ىستەپ, 1976 جىلى قىركۇيەك ايىندا نۇرا اۋداندىق پارتيا كوميتەتىنىڭ حاتشىلىعىنا سايلاندىم. تەمىرتاۋ مەتاللۋرگيا كومبيناتى نۇرا اۋدانىنىڭ «امانتاۋ», «نۇرا», «ششەرباكوۆ», «بالىقتىكول» سوۆحوزدارىنا شەفتىك كومەك كورسەتەتىن. وسى سوۆحوزدارعا نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى جىلىنا ەكى رەت كەلىپ, مالشى-جۇمىسشىلارمەن, اۋىل ادامدارىمەن كەزدەسىپ, ولارداعى تىنىس-تىرشىلىكپەن تانىساتىن. ءبىر-ەكى رەت ول كىسىمەن وسى سوۆحوزدا جۇرگەندە كەزدەستىم. يدەولوگيا جۇمىسىنىڭ جاعدايىن سۇراپ, اقىل-كەڭەس بەرەتىن. مەملەكەتتەن العان ءبىلىمىڭدى ءىس جۇزىنە اسىراتىن كەزەڭ كەلدى, دەپ ارقامنان قاعاتىن.
سونان ول كىسى كوپ ۇزاماي قاراعاندى وبكومىنىڭ اۋەلى ونەركاسىپ جونىندەگى حاتشىسى, سونان كەيىن ەكىنشى حاتشىسى بولىپ سايلاندى. ءۇشىنشى كەزدەسۋىم وتە ەستە قالارلىقتاي بولدى. ءبىزدىڭ اۋداندى وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ بيۋروسىندا تىڭداۋ جوسپارلانىپتى. كۇن ءتارتىبى: نۇرا اۋداندىق پارتيا كوميتەتىنىڭ كوكپ-نىڭ ءححىV سەزىنىڭ شەشىمدەرىن جۇزەگە اسىرۋداعى ۇيىمداستىرۋشىلىق جانە ساياسي بۇقارالىق جۇمىستارى تۋرالى اۋدانعا بيۋروعا ماتەريال دايىنداۋعا كوميسسيا كەلدى. كوميسسيانى وبكومنىڭ ساياسي-اعارتۋ ءبولىمى مەڭگەرۋشىسىنىڭ ورىنباسارى ز.جانعازين باسقارىپ كەلدى. قۇرامىندا ونشاقتى ادام بار. ەستە قالعانى, ۋليانوۆ اۋداندىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ۇگىت جانە ناسيحات ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, قازىر اۋداندىق ارداگەرلەر ۇيىمىنىڭ توراعاسى توكەن ارباباەۆ بولدى.
كوپ ۇزاماي بيۋروعا شاقىرىلدىق. ەسەپتى بەرۋ ءبىرىنشى حاتشىعا تاپسىرىلعان. وبكومنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى ۆاسيلي كۋزميچ اكۋلينتسەۆ قىزمەت بابىمەن سەۆ-كە اۋىسىپ كەتكەن. كوپ ۋاقىت وبلىستىق پارتيا كوميتەتىن نۇرسۇلتان نازارباەۆ باسقاردى. قالىپتاسقان جاعداي بويىنشا وبكوم بيۋروسىندا اۋدان باسشىسىنىڭ ەسەپ بەرۋى داعدىعا اينالعان. بيۋرو باستالۋعا بەس مينۋت قالدى دا ءبولىم مەڭگەرۋشىسى سايرىكين مەنى شاقىرتىپ, بيۋرودا سەن ەسەپ بەرەسىڭ, دەدى. بۇل ءسوز ماعان ءجايدىڭ وعىنداي ءتيدى. بارلىق ماتەريال ءبىرىنشى حاتشىدا.
بيۋرونىڭ ەكىنشى ەرەكشەلىگى, وبلىستىڭ قالالىق, اۋداندىق پارتيا كوميتەتتەرىنىڭ يدەولوگيا جونىندەگى حاتشىلارى تۇگەل شاقىرىلعان. بيۋرو باستالىپ, مەن ءوزىمنىڭ ويىمداعى ماسەلەلەردى جەتكىزۋگە تىرىستىم. سۇراقتار قويىلىپ, وعان جاۋاپ بەردىم. يدەولوگيا جۇمىسىندا مىنانى ىستەپ تاستادىم دەۋ قيىن, ونىڭ ولشەمى جوق دۇنيە. ءبىر جاعى ىستەلىپ جاتسا, ەكىنشى جاعى قالىپ جاتادى. ءوزىمنىڭ ويىمشا, ءبىزدىڭ اۋداندى بيۋرودا قاراۋ, وعان بارلىق حاتشىلاردى قاتىستىرىپ, بيۋرو ءماجىلىسىن اكتيۆ جينالىسى سياقتى وتكىزۋ ءبىزدىڭ اۋدانعا بەرىلگەن باعا عوي دەپ ويلايمىن. بيۋرو مۇشەلەرى دينا ءابدىراحيموۆا, ۆ.سالاماتوۆ, ياكار پازەنكو, قالي ءالىبەكوۆ جۇمىسقا وڭ باعا بەردى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى يدەولوگيا جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگى نەمەن ولشەنەدى دەپ سۇراق قويدى. قويعان سۇراق يدەولوگيا جۇمىسىن گرامداپ, كيلوگرامداپ, ت.ب. ولشەۋگە بولمايدى. سوسىن استىق, ەت, ءسۇتتى كوپ بەرسەڭ, سول ۇيىمدا جۇمىس جاقسى جۇرەدى دەدىم. وعان قاناعاتتانبادى. مەن ەندى يدەولوگيا جۇمىسىندا ەكى-ءۇش كۇن جۇمىس ىستەيتىندىگىمدى, تاجىريبەم از ەكەنىن ايتتىم. ول كىسى جولداس اسانوۆ, ءسىز قارقارالى پارتيا كوميتەتىندە 10 جىل, جوعارعى پارتيا مەكتەبىندە ەكى جىل, ءۇش جىلداي يدەولوگيا جۇمىسىندا قىزمەت جاساپسىز, جۇمىسىڭىزدى ءالى دە بولسا شيراتا ءتۇسىڭىز, استىقتى اۋداندا تىڭ يگەرۋ كەزىندە سالىنعان شارۋاشىلىقتار عوي, وتانعا كوپ استىق بەرۋ ءۇشىن, ۇگىت-ناسيحات جۇمىسىن ادامدار اراسىندا ءححىV سەزد شەشىمدەرىنە ساي جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋ كەرەك دەپ بيۋرو وسى ماسەلە بويىنشا قاۋلى قابىلدايدى دەدى. بيۋرودان قارا تەرگە مالشىنىپ شىقتىم. كەيىن سۇراستىرىپ قاراسام, ءبىرىنشى حاتشىسىز وتكەن بيۋرو ەكەن. بيۋرو وتە تەز ىسكەرلىك جاعدايدا ءوتتى دەدى قاتىسۋشىلار.
مەن جۇمىس ىستەگەن جەتى جىلعا جۋىق ۋاقىتتا نۇرا اۋدانى ءۇش رەت وتان قويماسىنا 12, 14, 17 ملن. پۇت استىق قۇيدى. بىرنەشە رەت وداقتىڭ, رەسپۋبليكانىڭ اۋىسپالى قىزىل تۋىن جەڭىپ الدى. ونى تاپسىرۋعا اكۋلينتسەۆ, كوركين, نازارباەۆ, دوسماعانبەتوۆ, اۋباكىروۆ كەلدى. وندا دا اكتيۆ جينالىسىندا وبلىس باسشىلارىمەن كەزدەسىپ ءجۇردىم.
ساعىندىق اسانوۆ, قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ مۇشەسى.
قاراعاندى وبلىسى,
بۇقار جىراۋ اۋدانى,
كوكپەكتى اۋىلى.