بيىل تاۋەلسىزدىكتىڭ كوگىلدىر تۋى ازات قازاقستان اسپانىندا جەلبىرەگەنىنە 20 جىل تولماق. وتانىمىزدىڭ وسىناۋ ەڭ باستى مەرەكەسىنە ەل تەمىرجولشىلارى تولايىم تابىستارمەن قاتار, باعا جەتپەس تارتۋلارمەن كەلە جاتىر. «قازاقستان تەمىر جولى» ۇك» اق استانا مەن تاعى باسقا قالالاردا تەمىر جولعا قاتىستى زاۋىتتار سالىپ, وتاندىق ءونىم وندىرۋشىلەردى ايرىقشا قولداۋمەن بىرگە, ەلارالىق «جەتىگەن–قورعاس» جانە «وزەن – تۇركىمەنستانمەن مەملەكەتتىك شەكارا» تەمىر جولىنىڭ قۇرىلىسىن تاۋەلسىزدىك مەرەكەسىنە پايدالانۋعا بەرمەك. وسىناۋ باعا جەتپەس تارتۋلارمەن قاتار تەمىرجولشىلاردا تاعى ءبىر ايپارا قۋانىش بار. ول – بيىل رەسەيدەن قازاق ەلىنە قايتارىلاتىن 575 شاقىرىم تەمىر جولدىڭ بار مۇلكىمەن ۇلتتىق كومپانيانىڭ قاراماعىنا تۇپكىلىكتى وتەتىندىگى. بۇل ىزگىلىكتى ءىس تاۋەلسىزدىكتىڭ مەرەيلى تويىنا تاماشا تارتۋ بولۋمەن بىرگە مەملەكەتىمىزدىڭ ىرگەتاسىن بۇگىنگىدەن دە نىعايتا تۇسەرى انىق.
الداعى ءۇشىنشى توقساندا تەمىر جول بويىنشا قازاقستان مەن رەسەي اراسىنداعى الىس-بەرىس ءىسى تولىعىمەن اياقتالماق. ءجۇز جىلدان بەرى ەكى ەلدى بايلانىستىرىپ جاتقان تەمىر جولداردى جانە وعان قاراستى م ۇلىكتەر مەن نىسانداردى داۋ-دامايسىز تەڭ ءبولىسۋ وڭاي بولماعانى انىق. تاۋەلسىزدىك العان 20 جىل ىشىندە ەل-جەر قازاقتىكى بولسا دا, ەل ەكونوميكاسىنىڭ كۇرەتامىرى سانالاتىن تەمىر جولدىڭ 600 شاقىرىمعا جۋىق بولىگى كورشى ەلدىڭ – «رتج» ااق قۇزىرىندا بولعاندىقتان ەل ەكونوميكاسىنىڭ ەركىن كوسىلىپ دامۋىنا كوپتەگەن كەلەڭسىز كەدەرگىلەر كەلگەنى راس. مىسالى, رەسەي تەمىر جولىنىڭ ءتاريفى وسىعان دەيىن قتج تاريفىنەن بىرنەشە ەسە قىمبات بولىپ كەلگەن. مۇنداي جاعدايدا, ەلىمىزدىڭ شەتەلدەرگە تاۋار ەكسپورتتاۋشىلارى مەن ەل ىشىنە سول اۋماقتان ءونىم تاسىمالداۋشىلارعا كوپتەگەن قيىندىقتار كەزدەسەتىن. ءوز ەلى بولعانىمەن رەسەي قۇزىرىنداعى تەمىر جول بويىندا تۇراتىن جانە پويىز ماگيسترالىنا جاقىن ورنالاسقان اۋىل-اۋداننىڭ حالقى دا 20 جىل بويى تالاي ىڭعايسىزدىقتى باستان كەشىرگەنى جاسىرىن ەمەس.
بۇيىرتسا, 2-3 ايدىڭ كولەمىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنا ترانزيتتىك تەمىر جول ۋچاسكەلەرىنىڭ جالپى ۇزىندىعى 261 شاقىرىم بولاتىن جانە ترانزيتتىك ەمەس تەمىر جول تەلىمدەرىنىڭ ۇزىندىعى 314 شاقىرىم بولاتىن, ال ەكەۋىن قوسقاندا 575 شاقىرىمدى قۇرايتىن ماگيسترالدار بارلىق مۇلكىمەن بەرىلۋى ءتيىس. ەسەسىنە, «الاعان قولىم بەرەگەن» دەمەكشى, رەسەيگە ولاردىڭ اۋماعىنداعى قازاقستان يەلىك ەتىپ كەلگەن 566 شاقىرىم تەمىر جول بەرىلەدى. بۇل تەمىر جولدار مەن م ۇلىكتەردى رەتتەپ الماسۋ شاراسى ءوتكەن عاسىردىڭ 1996 جىلى باستالعان ەدى. سول جىلدىڭ 18 قازانىندا تەمىر جول كاسىپورىندارىنىڭ, مەكەمەلەرىنىڭ جانە ۇيىمدارىنىڭ قىزمەتىن قۇقىقتىق رەتتەۋ ەرەكشەلىكتەرى تۋرالى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى كەلىسىمنىڭ اياسىندا اتالعان ەكى ەل اراسىنداعى تەمىر جول نىساندارى مەنشىگىن قۇقىقتىق رەتتەۋ ءىسى قولعا الىندى. ايتكەنمەن, سول وتكەن عاسىر جىلدارىنان بەرى بۇل يگى باستاماداعى كوپتەگەن ىستەر ءارتۇرلى سەبەپتەرمەن ءتيىمدى شەشىمدەرى تابىلماي ىركىلىپ قالعان ەدى. تەك سوڭعى 2-3 جىل كولەمىندە عانا بۇل باعىتتاعى ىستەر ىلگەرىلەي باستادى.
ەل تاۋەلسىزدىگىن قازىرگىدەن دە نىعايتىپ, ەكونوميكاسىنىڭ قارىشتاپ ەركىن دامۋىنا ۇلكەن سەرپىن بەرەتىن يگى ءىستىڭ ەل پايداسىنا شەشىلۋى ءۇشىن «قازاقستان تەمىر جولى» ۇك» اق-نىڭ بۇگىنگى باسشىلىعى مەملەكەتتىك دەڭگەيدەگى وراسان زور ءىس تىندىردى. كولدەنەڭ كەزىگىپ, توسقاۋىل بولعان ءتۇيىنى كوپ ماسەلەلەردىڭ شەشىلۋ جولدارىن دۇرىس تاۋىپ, ەل ءمۇددەسىن قاشاندا ءبىرىنشى كەزەككە قويىپ وتىردى. سان رەت كورشى ەل ماماندارىمەن كەزدەسىپ, ەكى جاققا دا ءتيىمدى بولارلىق سان ءتۇرلى قۇجاتتار دايىنداپ ۇسىندى. ءتىپتى ءبىر ۋاقىتتارى دۇرىس دەپ سانالعان قۇجاتتاردى وڭتايلاندىرىپ قايتا دايىنداپ شىققان كەزدەرى دە بولدى. ونىڭ ءبارىن ەكى ەلدىڭ ءبىراز مينيسترلىكتەرىندە دالەلدەپ, ەكى ەلگە دە ءتيىمدى بولارىنا كوزدەرىن جەتكىزىپ وتىرۋ وڭايعا سوقپادى. ويتكەنى, تەمىر جولدان بەيحابار باسشىلارعا تەمىر جولدىڭ ءتيىمدى نەمەسە ءتيىمسىز تۇستارىن دالەلدەۋدەن قيىن ماشاقات جوق. سوندىقتان ۇلتتىق كومپانيا باسشىلىعى قاجەتتى جەرىندە شەبەر ءيىلىپ, ەل مۇددەسى ءۇشىن كەرەك بولسا ءتۇيىلىپ, ەكى جىل كولەمىندە «وگىزدى دە ولتىرمەي, اربانى دا سىندىرماي» بەرىك ۇستانعان ساليقالى ەركىن ساياساتىنىڭ ارقاسىندا تەمىر جول بويىنشا رەسەي مەملەكەتىمەن الىس-بەرىس ءىسىن جوعارى دەڭگەيدە اياقتاعالى تۇر.
نۇرباي ەلمۇراتوۆ, جۋرناليست.