ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى بيىلعى 19 تامىزعا تاعايىندالعان قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى سەناتى دەپۋتاتتارىنىڭ سايلاۋىن ازىرلەۋ جانە وتكىزۋ بويىنشا نەگىزگى ءىس-شارالاردىڭ كۇنتىزبەلىك جوسپارىن بەكىتتى.
كەشە وسك مۇشەلەرى وسى ءماسەلەگە بايلانىستى مالىمەتتەرىمەن ءبولىستى. وسك توراعاسى قۋاندىق تۇرعانقۇلوۆ اتا زاڭعا ءسايكەس سەنات سايلاۋ تۋرالى كونستيتۋتسيالىق زاڭدا بەلگىلەنگەن ءتارتىپپەن ءار وبلىستان, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالادان جانە ەلىمىز استاناسىنان ەكى ادامنان وكىلدىك ەتەتىن دەپۋتاتتاردان قۇرالاتىنىن, ولاردى ازاماتتاردىڭ تىكەلەي داۋىس بەرۋى ارقىلى سايلانعان ءماسليحاتتار دەپۋتاتتارى سايلايتىنىن اتاپ ءوتتى.
«سەنات دەپۋتاتتارىنىڭ وكىلەتتىك مەرزىمى – 6 جىل. ولاردىڭ جارتىسى ءاربىر ءۇش جىل سايىن قايتا سايلانىپ وتىرادى. 2005 جىلعى 19 تامىزدا سايلانعان سەنات دەپۋتاتتارىنىڭ كونستيتۋتسيالىق وكىلەتتىك مەرزىمى وسى جىلدىڭ 30 قاراشاسى كۇنى اياقتالادى, – دەدى ول. – سوندىقتان بيىلعى جىلدىڭ 19 تامىزى كۇنى ەلىمىزدىڭ 16 وڭىرىندە پارلامەنت سەناتىنا ءبىر دەپۋتاتتان سايلاۋ وتكىزىلەدى. وسى سايلاۋدا 15 سەناتوردى پرەزيدەنتتىڭ ءوزى تاعايىنداسا, 32 دەپۋتات جاناما سايلاۋ قۇقى نەگىزىندە جاسىرىن داۋىس بەرۋ ارقىلى سايلانادى».
وسى جەردە وسك حاتشىسى باقىت مەلدەشەۆ سەنات دەپۋتاتتىعىنان ۇمىتكەرلەردى ءماسليحاتتار ۇسىناتىنىن, سونىمەن بىرگە, ءماسليحاتتار وزدەرى شەشكەن ورتاق ءبىر كانديداتتى ۇسىنا الاتىنىن ايتتى. ودان ءارى ول سايلاۋ زاڭناماسىنا سايكەس سەنات دەپۋتاتتارىن سايلاۋ بالاما نەگىزدە بولاتىنىن, ياعني داۋىس بەرۋ بيۋللەتەنىنە كەمىندە ەكى كانديدات ەنگىزىلۋى ءتيىس ەكەنىن ەسكەرتتى. «سەنات دەپۋتاتتىعىنا كانديدات بولىپ تىركەلۋ ءۇشىن ۇمىتكەر وبلىس ءماسليحاتتارىنىڭ, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالا نەمەسە استانا قالاسىنىڭ ءماسليحاتى دەپۋتاتتارىنىڭ جالپى سانىنىڭ كەمىندە 10 پايىزىنىڭ قولداۋىنا يە بولۋعا ءتيىس. ياعني, كانديدات ءاربىر ءماسليحات دەپۋتاتتارىنىڭ 25 پايىزىنان كەم ەمەس داۋىسىن الۋى كەرەك», دەدى ول.
كەزدەسۋدە ب.مەلدەشەۆ بۇدان باسقا تاعى مىناداي مالىمەتتەر كەلتىردى. مۇندا ول جينالعان قولداردىڭ 1 پايىزدان استامى راستالماسا, سەنات دەپۋتاتتىعىنا كانديداتتىڭ تىركەلمەيتىنىن, ءۇمىتكەرگە دەپۋتات بولىپ تىركەلگەنگە دەيىن جانە ونىڭ زاڭ تالاپتارىنا ءسايكەستىگى, ونى قولداپ جينالعان داۋىستار تەكسەرىلگەننەن كەيىن عانا سايلاۋ جارناسى ەنگىزىلەتىنىن ايتتى.
ودان ءارى وسك مۇشەلەرى سايلاۋعا قاتىستى مىناداي مالىمەتتەرمەن ءبولىستى. ماسەلەن, سايلاۋ جارناسىنىڭ بيىلعى سوماسى 239 985 تەڭگە بولادى ەكەن. سەنات دەپۋتاتتىعىنا كانديدات پەن ونىڭ جۇبايى نەمەسە زايىبى تىركەۋگە دەيىن تۇرعىلىقتى جەرىندەگى سالىق ورگاندارىنا 2011 جىلعى 1 ماۋسىمداعى جاعداي بويىنشا تابىسى مەن مۇلكى تۋرالى دەكلاراتسيا تاپسىرۋعا مىندەتتى كورىنەدى. ال سايلاۋدى ازىرلەۋ جانە وتكىزۋ بويىنشا جوسپارعا سايكەس, كانديداتتاردى ۇسىنۋ 15 ماۋسىمنان 19 شىلدەگە دەيىن جۇرەتىنى, ۇمىتكەرلەردى تىركەۋ 29 شىلدەگە دەيىن, ال سايلاۋالدى ۇگىت جۇمىستارى 30 شىلدەدەن باستالىپ, 17 تامىز كۇنگى ساعات 00.00-دە اياقتالاتىنى بەلگىلى بولدى.
كەزدەسۋدە وسىدان باسقا مىناداي مالىمەتتەر كەلتىرىلدى. بيىل پارلامەنت سەناتى دەپۋتاتتارىنىڭ كەزەكتى سايلاۋىن وتكىزۋگە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 142 ملن. تەڭگە ءبولىنىپ وتىر. بۇل سوماعا سايلاۋ زاڭناماسىنا سايكەس, سەنات دەپۋتاتتىعىنا كانديداتتاردىڭ ءارقايسىسىنا سايلاۋالدى ۇگىت جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە, كولىك شىعىندارىنا, كانديداتتاردىڭ سايلاۋ قورىن قۇرۋعا جۇمسالاتىن قارجى كىرەدى. سايلاۋ كەزىندە سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى وسك-مەن بىرلەسىپ, حالىقارالىق بايقاۋ ينستيتۋتىن اشاتىن بولادى. وسك سايلاۋدىڭ قورىتىندىسىن 25 تامىزدان كەشىكتىرمەي انىقتاۋعا ءتيىس. سايلاۋشىلاردىڭ 50 پايىزدان استام داۋىسىن العان نەمەسە قايتا داۋىس بەرۋ كەزىندە باسقا كانديداتقا قاراعاندا كوپ داۋىس العان ۇمىتكەر سەنات دەپۋتاتى بولىپ سايلانادى. ول ءۇشىن سايلاۋشىلاردىڭ 50 پايىزدان استامى سايلاۋعا قاتىسۋى ءتيىس.
داستان كەنجالين.