– راۋشان نۇرحانقىزى, ءداستۇرلى سۇراق قويايىن. پاتريوتيزم دەگەنىمىز نە؟
– ءپاتريوتيزمدى ءسوز ەمەس, ناقتى ءىس دەپ تۇسىنەمىن. ەگەمەندىكتىڭ, تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ءوزىن كوپ ايتقانمەن, كوبىنە ايقايعا سالىپ ايتامىز. ال بالالارعا ونىڭ تۇپكى ماقسات, ىشكى ءمانىن جەتە ءتۇسىندىرۋىمىز كەرەك. وتانسۇيگىشتىگىڭدى دە, پاتريوت ەكەندىگىڭدى دە ناقتى ىسپەن كورسەت. قۇر مەن پاتريوتپىن دەگەندى ايتا سالۋعا بولادى.
– ءسىزدىڭ ويىڭىزشا, فورۋم قالاي ءوتتى؟
– جاقسى ءوتتى. دەگەنمەن, جاستاردىڭ ءوزارا ارالاسۋىن ويلاستىرعان ءجون ەدى. قانداي ءىس بولسىن الدىمەن ادامي قالىپقا, ادامگەرشىلىككە نەگىزدەلۋى كەرەك. قازاق ەلى دەگەن ۇعىمنىڭ ءوزى وسىدان بەكي تۇسەدى. مەيلى, قازاقستاندا كىم تۇرسىن, ول ءبىرتۇتاس قازاق ەلى بولۋى كەرەك دەپ بىلەمىن. استانادا «قازاق ەلى» مونۋمەنتى تۇر. قازاق ەلىنىڭ بالاماسى وتان, اتامەكەن ۇعىمىنا سايادى. ۇلىستاردىڭ, ۇلتتاردىڭ سەزىمىن سىيلاۋ كەرەك, بىراق ەلىمىز تۋرالى ءتۇسىنىكتى قازاقستاندىق ەمەس, قازاق ەلى دەپ قالىپتاستىرعان دۇرىس. ويتكەنى دامىعان ەلدەردە سولاي. مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ بارىنشا قانات جايۋى ول ءمۇمكىندىكتى جاقىنداتا تۇسەدى. وسىنداي فورۋم سياقتى شارالار جاستاردىڭ وتانسۇيگىشتىك سەزىمىن ءتاربيەلەۋگە قىزمەت ەتەدى.
– ءسىز پاتريوتيزم – ناقتى ءىس دەگەن ەدىڭىز جاڭا. وسى سۇراقتى وزىڭىزگە قاراتىپ قويساق؟
– ابدەن بولادى. پاتريوت ەكەنىڭدى دالەلدە دەمەكسىز عوي (كۇلەدى). پاتريوت ادام ءوزىنىڭ ەلى, حالقىنىڭ, ۇلتىنىڭ مۇددەسى ءۇشىن جاساعان ءىسىن مىندەتسىنبەيدى. احمەت بايتۇرسىنوۆتار قالاي ەڭبەك ەتتى ۇلتى ءۇشىن؟ مەن كوكشەتاۋ ۋنيۆەرسيتەتىندەگى نەگىزگى قىزمەتىمنىڭ سىرتىندا قازاق راديوسىندا «القا» دەگەن حابار ءجۇرگىزەمىن. حابار ورىس تىلىندە بەرىلەدى. وندا قازاق ادەبيەتىنىڭ, قازاق اقىن-جازۋشىلارىنىڭ شىعارمالارىن ورىس تىلىندە تىڭدايتىن تىڭدارماندارعا تانىستىرامىن, مامان رەتىندە تالدايمىن. ەكى جىل تەگىن جۇرگىزدىم. سەبەبى, راديونىڭ جاعدايى قيىن بولدى دا, قارجى جەتپەدى. ويتكەنى, مەن – ءوز حالقىمنىڭ پاتريوتىمىن. «تانىماسىن سىيلاماس» دەيدى قازاق. ءبىزدىڭ تالانتتى اقىندارىمىزدى, جازۋشىلارىمىزدى ورىس ءتىلدى جۇرت ءبىلسىن, تانىسىن, سول ارقىلى قازاقتىڭ ءتىلىنىڭ, ادەبيەتىنىڭ قانداي باي ەكەنىن ءبىلسىن دەگەن وي بولدى مەندە.
«شوقان جولدارى» دەگەن بىرلەستىك قۇرعانمىن. ونداعى ماقساتىم – جاستاردى عىلىم جولىنا تارتۋ. ءبىر ۋاقىتتا اقشا, بيزنەس ءبىرىنشى ورىنعا شىعىپ كەتىپ, عىلىمنىڭ تومەندەپ, نازارسىز قالىپ قويعانىن جۇرت بىلەدى. مەن جاستارعا ناعىز عىلىمنىڭ نە ەكەنىن تۇسىندىرسەم دەيمىن. ءبىز رەسەيدىڭ ومبى وبلىسىمەن قارىم-قاتىناستامىز. وندا ءبىر ورىستىڭ جاس قىزى ءوز قارجىسىنا قازاق ءتىلى ورتالىعىن اشىپتى. سونى ەستي سالا ومبىعا باردىم. سونداعى جاستاردى كوكشەتاۋعا الىپ كەلىپ, سىرىمبەتتى, تابيعي, تاريحي ورىنداردى كورسەتتىم. قازاق تىلىنە ودان بەتەر قىزىعۋشىلىعى ويانسىن دەدىم.
– جاستاردى پاتريوتتىق, وتانشىلدىق سەزىمگە تاربيەلەۋدە وزگە جۇرتتان ۇيرەنەتىن تۇستار بار ما؟
– بار. وزگە جۇرت بىرەۋدىڭ اقىلىن, جوعارىدان نۇسقاۋىن كۇتىپ وتىرمايدى. مىسال ايتايىن, ومبىنىڭ تەاترى ونشاقتى جىلدان بەرى تەاتر ماۋسىمىن رەسەي حالىق ءارتىسى ۆلاديمير كوتوۆتىڭ شوقان تۋرالى «ليۋبينا روششا» سپەكتاكلىمەن اشادى. شوقان گەنەرال-گۋبەرناتوردىڭ ايەلىنە عاشىق بولادى عوي. ول ءوزىنىڭ ماحابباتى ليۋبامەن كەزدەسەتىن توعايدى «ليۋبينا روششا» دەپ اتاعان. قازىر توعاي جوق, ونىڭ ورنىنا ورىستار كوشە سالىپ, «ليۋبا داڭعىلى» دەپ اتايدى. سول كوشەدە ليۋباعا ەسكەرتكىش قويعان. شوقان اتىنداعى كوشە مەن ليۋبا داڭعىلى قيىلىسادى. سول قيىلىستا شوقان ەسكەرتكىشى تۇر. ورىس جۇرتى شوقانداي ۇلى عالىمعا عاشىق بولعان ورىس قىزىنىڭ ماحابباتىن قالاي قادىرلەيدى دەسەڭشى. ءوزىن باعالاۋ دا پاتريوتيزم. بىزدەر, كوكشەتاۋلىقتار ومبىعا بارىپ, سپەكتاكلدە شوقان ءرولىن ويناعان ارتىسكە شاپان جاپتىق, ليۋبانى ويناعان اكتريساعا قامزول كيگىزدىك. ال كەلەسى بارعاندا «ليۋباعا» كيمەشەك كيگىزىپ: «سەن ءبىزدىڭ كەلىنسىڭ», دەپ سالەم سالدىردىق. ورىس زيالىلارى شوقانعا وسىنداي قۇرمەت كورسەتىپ, باعالاپ جاتقاندا, قازاقتار جولىمىزدان جىعىلىپ قالمايىق دەپ بارىپ, سونداي ىزەت كورسەتىپ قايتۋدى ۇيىمداستىردىم.
– سوزىڭىزگە ءىسىڭىز ساي ەكەن. راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن ءنازيرا جارىمبەتوۆا. قوستاناي.