ۇرپاق ماسەلەسى ۇرىمتال ەكەنىن ۋاقىت كورسەتىپ وتىر. ءبىر ءسات كوزدەن تاسا, كوڭىلدەن ۇمىت قالدىرساڭ, جاس شىبىقتاي تەڭسەلىپ تۇرعان ۇل مەن قىز ءبىر جاعىنا تارتىپ كەتەرى انىق. ونداي جاعدايلار ەلىمىزدەگى مەكتەپتەردەن, وزگە دە ءبىلىم ورىندارىنان از كەزدەسىپ جاتقان جوق. وسى ءماسەلەنى قالاي جونگە كەلتىرەمىز, ءتيىمدى جولى قايسى, ءتيىستى ادامدار نەندەي جۇمىستاردى جۇرگىزۋ كەرەك دەگەن ماسەلەلەر ۇكىمەت جانىنداعى كامەلەتكە تولماعانداردىڭ ءىسى جانە ولاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ ءجونىندەگى ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيانىڭ كەزەكتى توعىزىنشى وتىرىسىندا قارالدى.
باس پروكۋراتۋرانىڭ, ىشكى ىستەر, ادىلەت, ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىكتەرىنىڭ, ستاتيستيكا اگەنتتىگىنىڭ, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى, وبلىستىق, استانا جانە الماتى قالالارى اكىمدەرىنىڭ ورىنباسارلارى قاتىسقان القالى جيىن ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى باقىتجان جۇماعۇلوۆتىڭ توراعالىعىمەن ءوتتى. كامەلەتكە تولماعانداردى داعدارىس جاعدايىنان شىعارۋ جولىندا تەك شۇعىل كومەك كورسەتىپ, ولاردى ورنالاستىرىپ, وتباسىن الەۋمەتتىك جاعىنان قولداۋدى قامتاماسىز ەتىپ قانا قويماي, پاناسىزدىقتىڭ الدىن الۋ جۇيەسىندەگى بارلىق سۋبەكتىلەردىڭ قىزمەتىن جۇيەلى ۇيلەستىرۋ, جات قىلىق ورىن العاننان كەيىن ەندى نە ىستەۋگە بولادى دەمەي, ونى بولدىرماۋ جايى جان-جاقتى ءسوز بولدى. سول سەكىلدى ورتالىقتاردىڭ قىزمەتىن ءتيىمدى ءۇيلەستىرۋ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا جۇكتەلگەنى بەلگىلى. اسىرەسە, كامەلەتكە تولماعانداردى بەيىمدەۋ ورتالىقتارىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن نىعايتۋ, وندا جۇمىسقا قابىلدانسام دەگەندەردىڭ ءوزى تاربيەلى بولۋ جاعىن پسيحولوگيالىق دياگنوستيكادان وتكىزۋ ارقىلى انىقتاپ, كونكۋرستىق نەگىزدە جۇمىسقا الۋ قاجەتتىگى دە جان-جاقتى ايتىلدى. سونداي-اق بىلىكتىلىكتى جەتىلدىرۋ ينستيتۋتتارىنىڭ بازاسىندا قىزمەتكەرلەردى وقىتۋ, پراكتيكالىق سەمينار-ترەنينگتەر جۇرگىزۋ ۇسىنىلدى.
جاسىراتىنى جوق, قازىر ەلىمىز بويىنشا بالالار مەن ءجاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى سۋيتسيدتىك مىنەز-ق ۇلىقتىڭ بەلەڭ الىپ وتىرعانى ءمالىم. ونى بولدىرماۋ جايى كوميسسيا جۇمىسىندا كەڭىنەن تالقىلاندى. پسيحيكالىق اۋىتقۋشىلىقتان سۋيتسيدتىك مىنەز-ق ۇلىقتىڭ قالىپتاسۋىنىڭ استارىندا الەۋمەتتىك كوڭىل-كۇيدىڭ اسەر ەتەتىن فاكتورلارى تىلگە تيەك بولىپ, بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ اراسىنداعى بۇل قاسىرەتتى شەشۋگە بارلىق مەكەمەلەر مەن ازاماتتار تىزە قوسىپ ارەكەت ەتۋ جايى دا نازاردان تىس قالمادى. بۇل ماسەلە بويىنشا وتىرىسقا قاتىسۋشىلار كامەلەتكە تولماعاندارعا پسيحولوگيالىق ءجانە مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋدى جاقسارتۋ, جاستارعا ارنالعان دەنساۋلىق ساقتاۋ ورتالىقتارىن قۇرۋ جانە وتباسىلىق پسيحوتەراپيا جۇمىستارىن جانداندىرۋ جولدارى تالقىعا ۇسىنىلدى.
بىلىكتى كەڭەسكە نەمەسە مەديكامەنتوزدى ەمگە مۇقتاج ادامدارعا مەديتسينالىق جانە الەۋمەتتىك-پسيحولوگيالىق كومەكتى ۇيىمداستىرۋدىڭ جاڭا نىساندارىن پايدالانۋ تۋرالى ۇسىنىستار دا ەنگىزىلدى. سونىمەن قاتار, پراكتيكالىق ءىس-شارالاردىڭ ءتيىمدى جۇيەسى, سۋيتسيدتىك مىنەز-ق ۇلىقتىڭ سەبەپتەرىن اشۋ جانە ونى ادام ولىمىنە جەتكىزبەي انىقتاۋدى عىلىمي تۇرعىدان زەرتتەپ, زەردەلەۋ قاجەتتىگى تۋرالى وي-بايلامدار ورتاعا سالىندى. بۇعان قوسا تاعى ءبىر قاداپ ايتار ماڭىزدى ماسەلەنىڭ ءبىرى – بالا قۇقىقتارى تۋرالى كونۆەنتسياعا ساي, وتاندىق زاڭدار كەپىلدىك بەرەتىن بالالاردى جۇمىسپەن قامتۋ, ولاردىڭ بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى پايدالانۋ, قۇقىقتارىنىڭ بۇزىلماۋىن قامتاماسىز ەتۋ جايى اڭگىمە ۇستىندە الۋان ءتۇرلى پىكىرلەرگە ارقاۋ بولدى. وتانىمىزدا قوسىمشا ءبىلىم بەرەتىن 620 ۇيىم بار دەسەك, وسىنىڭ 21,6% پايىزىنداعى بالالار عانا بوس ۋاقىتىن ءپان ۇيىرمەلەرىندە, سپورت سەكتسيالارىندا وتكىزەدى ەكەن.
ۋاقىتىن ءتيىمدى پايدالانعان بالالاردىڭ بويىندا رۋحاني ءمادەنيەتتىڭ, جوعارى بولاتىنىن, مورالدىق جانە ازاماتتىق ساپانىڭ بيىك تۇراتىنىن تاربيەسى ءتالىمدى مەكتەپتەردەن كورىپ ءجۇرمىز.
سۇلەيمەن مامەت.