دۇنيەجۇزىلىك قاۋىمداستىقتىڭ قازىرگى كەزەڭدەگى دامۋىندا ادام مەن تابيعات اراسىنداعى تەپە-تەڭدىكتىڭ بۇزىلۋى ەكولوگيالىق ماسەلەلەردى شەشۋ جولىن ىزدەستىرۋدى تالاپ ەتەدى. ادامزاتتىڭ جاھاندىق داعدارىسى جەر شارىنىڭ ەكولوگيالىق ۇيلەسىمدىلىگىنىڭ جەكە بولىكتەرى بولىپ تابىلاتىن ايماقتىق دەڭگەيدەگى ماسەلەلەردەن تۋىپ وتىر. بۇل جاعدايدا انتروپوگەندى وركەنيەتتىڭ قورشاعان تابيعي ورتامەن ءتيىمدى اراقاتىناسىن ۇيىمداستىرۋعا باعىتتالعان بارلىق كۇشتى جۇمىلدىرۋ قاجەت.
قازاق حالقىنىڭ ءبىرتۋار دانىشپاندارى ا.قۇنانباەۆ, ى.التىنسارين, ش.ءۋاليحانوۆ, ش.قۇدايبەردى ۇلى, ا.بايتۇرسىنوۆ, ت.ب ەڭبەكتەرىندە تابيعات پەن ادام ءومىرىنىڭ تىرشىلىگىن اجىرامايتىن, ءبولىپ الۋعا كەلمەيتىن ءبىرتۇتاس دۇنيە رەتىندە قاراستىرعان.
ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ ءوزىنىڭ «قازاقستاننىڭ بولاشاعى – قوعامنىڭ يدەيالىق بىرلىگىندە» اتتى ەڭبەگىندە ەلدىڭ تۋىن, ەلتاڭباسىن, ءانۇرانىن قاستەرلەۋدەن, زاڭدى, تۋعان جەرىن, وتانىن قۇرمەتتەۋگە تاربيەلەۋدەن باستاۋ كەرەك, ءاربىر ادام بالا كەزىنەن قازاقستانىم – مەنىڭ وتانىم, ول مەن ءۇشىن جاۋاپتى, مەن دە ول ءۇشىن جاۋاپتىمىن, دەگەن قاراپايىم ويدى بويىنا ءسىڭىرىپ وسەتىندەي بولۋى ءتيىس» – دەپ كورسەتتى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇراقتى دامۋدىڭ جاڭا جولىنا تۇسكەن كەزەڭدە جاس ۇرپاقتى ىزگىلىككە, ەستەتيكاعا, وتانسۇيگىشتىككە باۋليتىن ەكولوگيالىق ءبىلىم مەن تاربيە بەرۋدىڭ ماڭىزى ارتا تۇسۋدە. سەبەبى, «تابيعات – قوعام – ادام» جۇيەسىندەگى قارىم-قاتىناستاردىڭ شيەلەنىسۋى جىلدان-جىلعا كۇشەيىپ, ەكولوگيالىق زارداپتار تىرشىلىككە قاۋىپ ءتوندىرىپ وتىر.
بىراق, قوعام دامۋىنىڭ قازىرگى ساتىسىندا ادامزات تابيعاتقا دەگەن كوزقاراسىن وزگەرتىپ, ونىمەن ءوزارا ۇيلەسىمدىلىكتە ءومىر ءسۇرۋ كەرەك ەكەندىگىن الدەقاشان انىقتاپ العان. بۇل جاعدايدا وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ ەكولوگيالىق ءبىلىمى, تاربيە ماسەلەسى ماڭىزدى رولگە يە بولادى.
قورشاعان ورتاداعى ادامنىڭ ورنىن تۇسىنۋگە نەگىزدەلگەن تابيعاتقا دەگەن ادامگەرشىلىكتى قارىم-قاتىناسىن, تابيعاتتى قورعاۋعا دەگەن ۇمتىلىستارىن جانە الەمنىڭ بىرتۇتاستىعى مەن ونداعى ادامنىڭ ورنى تۋرالى تۇسىنىگىن, ءوزىن تابيعاتتىڭ ءبىر ءبولشەگى دەپ تانۋى جايلى بىلىمدەرىن سونىمەن بىرگە تابيعاتتاعى تىرشىلىك يەلەرىنە دەگەن جاناشىرلىق سەزىمدەرىن وياتۋ مەن قالىپتاستىرۋ, جاس ۇرپاقتىڭ قورشاعان ورتاعا سانالى كوزقاراسىن قالىپتاستىرۋ ارقىلى جان-جاقتى ءتالىم-تاربيە بەرۋ, تابيعاتپەن تانىستىرۋ – بالالاردىڭ تانىمىن دامىتۋدىڭ باستى قۇرالداردىڭ ءبىرى.
ەلباسىمىز ءوز جولداۋىندا اتاپ وتكەندەي, بۇل جىل تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزگەن, كوك بايراعى جەلبىرەگەن, قارقىندى قاداممەن العا باسىپ كەلە جاتقان قازاق حالقى ءۇشىن ەرەكشە جىل. وسى 20 جىلدىقتىڭ تاۋەلسىزدىككە قورشاعان ورتانى قورعاۋ جۇيەسى بويىنشا دا قوسارى كوپ بولماق. ءبىزدىڭ مىندەت ەكولوگيالىق ماسەلەلەردىڭ ماڭىزدىلىعىن كورسەتۋ عانا ەمەس, سونىمەن قاتار وسكەلەڭ ۇرپاققا ەكولوگيالىق سانانى ادامزاتتىڭ جالپى مادەني-تابيعي دامۋىنىڭ بولىگى رەتىندە كورسەتۋ. سونداي-اق, تابيعاتتى ساقتاۋ مەن قورعاۋعا, تابيعات-اناعا كومەكتەسۋگە ىقپال ەتۋدى ويلاۋدىڭ ەرەكشە ءتۇرىن قالىپتاستىرۋ. ونى قالىپتاستىراتىن, دامىتاتىن, جەتىلدىرەتىن – ءوسىپ كەلە جاتقان ۇرپاق. ياعني, ءاربىر ازامات قورشاعان ورتانى قورعاۋعا جانە تابيعي رەسۋرستارعا ۇقىپتى قاراۋعا, ءوزىنىڭ ەكولوگيالىق ءبىلىم دەڭگەيىن ارتتىرۋعا جانە جەتكىنشەك ۇرپاققا ەكولوگيالىق تاربيە بەرۋگە جاردەمدەسۋگە مىندەتتى.
وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ تابيعاتقا دەگەن ۇقىپتى كوزقاراسىن, قورشاعان ورتا جاعدايىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگىنە نەگىزدەلگەن قۇندىلىقتى, مىنەز-ق ۇلىقتى, ءىس-ارەكەت بەيىمدىلىگىن قالىپتاستىرۋ, بالالاردىڭ شىعارماشىلىق جانە ينتەللەكتۋالدىق الەۋەتىن قولداۋدى ايقىنداۋ ماقساتىندا قورشاعان ورتانى قورعاۋ مينيسترلىگى ءبىلىم وردالارىندا, ونىڭ ىشىندە دارىندى بالالارعا ارنالعان مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ اراسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ديپلومىنا «تازا بولسا تابيعات, امان بولار ادامزات» تاقىرىبىنا كونكۋرس وتكىزۋدى ۇسىنىپ وتىر.
بۇل كونكۋرس ءبىزدىڭ جەتكىنشەك ۇرپاقتارىمىزدىڭ, مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ قورشاعان ورتانى ساقتاۋداعى جاۋاپكەرشىلىك يدەياسىن ۇيالاتاتىن جانە دە عىلىمي تۇرعىدان قاراۋعا, پانارالىق بايلانىستى دامىتاتىن, ءىس-تاجىريبەلىك جۇمىستار جۇرگىزۋگە جەتەلەرى حاق جانە الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق, رۋحاني-ادامگەرشىلىك, ينتەللەكتۋالدىق, ساياسي, قۇقىقتىق, ەكولوگيالىق جانە رۋحاني مادەنيەتتىلىكتى كوتەرۋ بولىپ تابىلادى.
كونكۋرس كەلەسى شىعارماشىلىق تۋىندىلار بويىنشا وتكىزىلەدى: ماقالا, زەرتتەۋ جۇمىستارى, سۋرەت, فوتو, بەينەكليپ, بەينەفيلم, ولەڭ, اڭگىمە, ساۋلەت جۇمىستارى, سونداي-اق مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىندا اتقارعان ىستەرى.
بۇگىنگى تاڭدا سايىستى ۇيىمداستىرۋ تۋرالى ءتيىستى ۇكىمەت قاۋلىسى بەكىتىلىپ, كونكۋرستى ۇيىمداستىرۋ, كونكۋرس ديپلومانتتارىن ىرىكتەۋ ءۇشىن كوميسسيا قۇرىلىپ, بۇقارالىق اقپاراتتىق قۇرالدارىندا كونكۋرستى وتكىزۋدى اقپاراتتىق سۇيەمەلدەۋدى ۇيىمداستىرۋ سەكىلدى بىرقاتار جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە.
كونكۋرس قورىتىندىسى قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىنا وراي ۇزدىك شىعارماشىلىق تۋىندىلار جيناعىن شىعارۋ تۋرالى ۇلكەن ءۇمىت پەن ساۋلە وتىن تۇتاندىرادى.
بۇل, پرەزيدەنتىمىز ءوز جولداۋىندا اتاپ ايتقانداي, تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا قازاقستان جولىنىڭ – بوستاندىق, بىرلىك, تۇراقتىلىق, وركەندەۋ سەكىلدى ارقاۋلى قۇندىلىقتارىن قالىپتاستىرادى.
«ءبىزدىڭ زامانىمىز – وتكەن زاماننىڭ بالاسى, كەلەر زاماننىڭ اتاسى!» دەپ كەتكەن احمەت بايتۇرسىن ۇلى بابامىزدىڭ ءسوزىن باستى قاعيدا ەتىپ, كەشەگىنىڭ داستۇرلەرىن بويىنا سىڭىرگەن, ەرتەڭگى كۇنى ۇلتىنىڭ دامۋىنا ۇلەس قوساتىن, ەلىمنىڭ وتكەنىن بۇگىنىمەن بايلانىستىرام دەيتىن, قازاق حالقىنىڭ ۇلى حالىق ەكەندىگىن ۇعىنعان ۇرپاقتارىمىز كوپ بولسىن!
عاليا كارىبجانوۆا, قورشاعان ورتانى قورعاۋ مينيسترلىگى ەكولوگيالىق ساياسات جانە ورنىقتى دامۋ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى.