ەۋروپا كەڭەسى پارلامەنتتىك اسسامبلەياسى دەلەگاتسياسىنىڭ مالىمدەمەسىندە پا دەلەگاتسياسى (ەكپا) 2011 جىلدىڭ 3 ساۋىرىندە بولىپ وتكەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋى جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلعانىن قۋانا قۇتتىقتايتىنى ايتىلعان. سايلاۋعا جاۋاپتى لاۋازىمدى ادامدار ءوز جۇمىستارىن ءتيىمدى ۇيىمداستىرىپ, وزدەرىنىڭ كاسىبي شەبەرلىكتەرىن كورسەتتى. ءبىز بايقاعان سايلاۋ ۋچاسكەلەرى سايلاۋدى ءوز دەڭگەيىندە وتكىزۋ ءۇشىن بارلىق جاعداي جاسالعاندىعىمەن ەرەكشەلەندى. جالپى, سايلاۋ اۋانى ىسكەرلىك جاعدايىن بايقاتتى. ادامداردىڭ سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنە كەلۋى جوعارى دەڭگەيدە بولدى, بۇل جۇرتشىلىقتىڭ ۇدەرىسكە سەنىمدىلىگىن كورسەتتى.
دەلەگاتسيا باق-تاردا سايلاۋالدى ناۋقانى تەڭدەستىرىلگەن جاعدايدا ءوتكەندىگىن ايعاقتايتىن تاۋەلسىز بايقاۋشىلاردىڭ اقپاراتتاندىرىلۋىنان دا ايقىن كورىندى. سايلاۋ ۇدەرىستەرى جۇرتشىلىقتىڭ اتالعان ناۋقانعا كەڭ كولەمدە دايىندالعاندىعىن انىق كورسەتىپ بەردى, دەلىنگەن مالىمدەمەدە.
وسى ۋاقىتتا ەكپا دەلەگاتسياسى تەڭدەي ەمەس سايلاۋ جاعدايىنا, كەيبىر ساياسي كۇشتەردىڭ سايلاۋعا بويكوت جاريالاۋ تۋرالى شاقىرۋلارىنا الاڭداۋشىلىق ءبىلدىرىپ, ەلەكتورات ءۇشىن سايلاۋ قىسقارعان تۇرعىدا ءوتتى. سوعان قاراماستان, وسى جاي قازاقستاندا كۇشتى وپپوزيتسيا قۇرۋ قاجەتتىگىن اتاپ كورسەتتى. سوندىقتان ەكپا قازاقستانداعى ساياسي مادەنيەتتىڭ ودان ءارى دامۋىنا سەپتەسۋگە اركەز دايىن. بۇل ءوز كەزەگىندە ساياسي تۇعىرنامالاردىڭ كەڭ مۇمكىندىگىن تاڭداۋعا كومەكتەسەدى. سونىمەن بىرگە, بۇرىنعى سايلاۋلارمەن سالىستىرعاندا ۇدەرىستىڭ ءوز دەڭگەيىندە وتكەنىمەن, شىنايى دەموكراتيا مارتەبەسىن يەلەنۋ ءۇشىن قازاقستانعا ءالى دە بولسا كەيبىر نارسەلەردى جاقسارتقان ارتىقتىق ەتپەيدى.
ەكپا قازاقستانداعى سايلاۋلاردى بۇعان دەيىن-اق بايقاعان بولاتىن. سوعان وراي سايلاۋدان سايلاۋعا دەيىنگى احۋالدىڭ جاقسى جاعىنا قاراي وزگەرگەنىن قاناعات سەزىمىمەن اتاپ كورسەتەدى. دەلەگاتسيا كەز كەلگەن ەلدەگى سايلاۋلاردا كورىنىس بەرەتىن كەيبىر كەمشىلىكتەرگە قاراماستان, بۇل سايلاۋدىڭ ناتيجەلەرى قازاقستاندىق سايلاۋشىلاردىڭ ەركىن شىن مانىندە انىق كورسەتەتىنىن اتاپ وتەدى.
* * *
«اق جول» دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ توراعا ءاليحان بايمەنوۆ قول قويعان مالىمدەمەسىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ ايقىن جەڭىسىمەن اياقتالعانى ايتىلعان.
ءبىز ەلباسىن قوعامدىق قولداۋدىڭ جوعارى دەڭگەيى قازاقستاننىڭ باسەكەلەستىككە قابىلەتتىگىن ارتتىرۋ جولىندا ەلدى جۇمىلدىرۋدىڭ نەگىزى بولاتىنىنا سەنىمدىمىز. سايلاۋ ناتيجەسى ەكونوميكالىق رەفورمالار مەن الەۋمەتتىك-ساياسي مودەرنيزاتسيالاۋدىڭ كەلەسى كەزەڭىن ءجۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالعان باعدارلامانى قولداۋدىڭ كەڭ كولەمدى الەۋمەتتىك تىرەگى بار ەكەنىن كورسەتتى.
نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىن جەڭىسىمەن قۇتتىقتاي وتىرىپ, ەلدى وركەندەتۋ, حالىق احۋالىن كوتەرۋ, مەملەكەتتىلىكتى نىعايتۋ جانە قازاقستاننىڭ دەموكراتيالىق دامۋى باعىتىنداعى قىزمەتىنە تابىس تىلەيمىز, دەلىنگەن مالىمدەمەدە.
* * *
پرەزيدەنتتىك سايلاۋدا كانديدات بولىپ تۇسكەن مەلس ەلەۋسىزوۆ سايلاۋ قورىتىندىسىنا وراي مالىمدەمە جاسادى. مەنى قولداپ, ماعان داۋىس بەرگەن ازاماتتاردىڭ بارلىعىنا ريزاشىلىعىمدى بىلدىرەمىن. سونداي-اق مەن سايلاۋ ناۋقانىندا مەن ءۇشىن تەر توككەن قولداۋشىلارىما دا ريزامىن, دەيدى ءوز مالىمدەمەسىندە م.ەلەۋسىزوۆ.
كوپتەگەن قازاقستاندىقتاردىڭ مەنىڭ تۇعىرنامامدى قولداۋى مەنىڭ العان باعىتىمنىڭ دۇرىس ەكەنىن كورسەتەدى. مەن الداعى ۋاقىتتا دا باياعىسىنشا قازاقستاننىڭ دەموكراتيا جولىمەن دامىپ, مەملەكەتتىلىگىمىزدىڭ نىعايىپ, ازاماتتىق قوعامنىڭ دامۋى جولىندا تەر توگە بەرمەكپىن. ارينە, بۇل رەتتە مەنىڭ ەكولوگيالىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەسىن دە نازاردان تىس قالدىرمايتىنىم بەلگىلى.
قازاقستانداعى پرەزيدەنتتىك سايلاۋدىڭ ەركىن ءارى ءادىل جانە قولدانىستاعى زاڭ تالاپتارىنا ساي وتكەندىگىن مويىنداۋ كەرەك.
مەن ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى جاريا ەتكەن داۋىس بەرۋ قورىتىندىسى بەرىلگەن داۋىستاردىڭ شىن مانىندەگى ناتيجەسى بولادى دەپ ۇمىتتەنەمىن. قازاقستان حالقىنىڭ باسىم بولىگى دامىعان مەملەكەت پەن دەموكراتيالىق قوعام قالىپتاستىرۋداعى جەتىستىكتەردى نۇرسۇلتان نازارباەۆپەن بايلانىستىرادى. ناقتى ءارى ءادىل باسەكەلەستىك مەنىڭ ءبۇگىنگى مەملەكەتكە تاپ وسىنداي كوشباسشى قاجەت ەكەندىگىنە كوزىمدى جەتكىزدى.
سوندىقتان دا مەن نۇرسۇلتان نازارباەۆتى سايلاۋداعى سەنىمدى تۇردەگى جەڭىسىمەن قۇتتىقتايمىن جانە وعان قازاقستان حالقىنا قىزمەت ەتۋ جولىنداعى ەڭبەكتەرىنە تابىس تىلەيمىن.
* * *
پرەزيدەنتتىككە كانديدات ع.قاسىموۆ كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋدىڭ قورىتىندىلارى بويىنشا مالىمدەمە جاسادى.
وتكەن پرەزيدەنتتىك سايلاۋ قازاقستاندى دەموكراتيالىق جانە قۇقىقتىق مەملەكەت قۇرۋ باعىتىنا قاراي ىلگەرىلەتۋ جونىندە تاڭداعان ءبىزدىڭ جولىمىزدىڭ دۇرىستىعىن تاعى ءبىر رەت ايقىندادى. مەن قازاقستاندىقتاردىڭ ەداۋىر بولىگىنىڭ ءبىزدىڭ سايلاۋالدى تۇعىرنامامىزدى كەڭىنەن قولدايتىنىنا جانە قازاقستاننىڭ بارلىق وڭىرىندە جاقتاستارىمىز بەن پىكىرلەستەرىمىزدىڭ سانى ارتىپ وتىرعانىنا كوزىم جەتتى. سوندىقتان دا ماعان داۋىس بەرگەندەرگە, سونداي-اق سايلاۋ ناۋقانى بارىسىندا مەنى قولداپ قاجىماس كۇش-جىگەر تانىتقان ارىپتەستەرىمە ءوزىمنىڭ ريزاشىلىعىم مەن العىسىمدى بىلدىرەمىن, دەگەن ع.قاسىموۆ.
سايلاۋ ناۋقانى اشىق, ءادىل ءارى مەيلىنشە دەموكراتيالىق نەگىزگە قۇرىلدى.
ءبىز ومىرگە شىنايى كوزقاراسپەن قاراپ, العا كوز جىبەرۋىمىز كەرەك. ال, ءومىردىڭ شىندىعىنا كەلسەك, قازاقستاندىقتاردىڭ باسىم بولىگى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ مەملەكەت باسشىسى بولىپ قالۋىنا داۋىس بەردى. بۇل ايقىن جەڭىس بۇكىل حالىقتىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز جۇرگىزىپ وتىرعان دانا ساياساتىنا دەگەن جوعارى سەنىمىن ايعاقتاپ بەردى. جاڭا سايلانعان پرەزيدەنتتى جارقىن جەڭىسىمەن قۇتتىقتاي وتىرىپ, ەلباسىنا قازاقستاننىڭ الداعى وركەندەۋ جولىنداعى ەڭبەگىنە جەمىس تىلەيمىن, دەلىنگەن ع.قاسىموۆ مالىمدەمەسىندە.