قانداي ءبىر يندۋستريالىق جوبانى جۇزەگە اسىرعاندا دا ەڭ الدىمەن قورشاعان ورتاعا زالالىن تيگىزبەۋ ماقساتىمىز بولۋى ءتيىس دەيتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتتىگىنە كانديدات, «تابيعات» ەكولوگيالىق وداعىنىڭ توراعاسى مەلس ەلەۋسىزوۆ استانادا وتكەن حالىقارالىق ونەركاسىپتىك يننوۆاتسيالىق فورۋمىندا بولىپ, وتاندىق اتوم ەنەرگەتيكاسى توڭىرەگىندەگى ويلارىمەن ءبولىستى. سونىمەن قاتار, ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى اسەل نۇرپەيىسوۆامەن كەزدەسىپ, مۇگەدەكتەرگە ارنالعان جۇمىس ورىندارىن قالپىنا كەلتىرۋ ماسەلەسىن كوتەردى.
جاپونياداعى تابيعات اپاتىنان كەيىنگى «فۋكۋسيما» اەس-ىندەگى جاعداي اتوم ەنەرگەتيكاسىن پايدالانۋدا قانداي ساقتىق قاجەتتىگىن كورسەتكەندەي. فورۋمداعى باستى تاقىرىپتىڭ ءبىرى وتاندىق اتوم ەنەرگەتيكاسىن پايدالانۋعا ارنالعاندىقتان, پرەزيدەنتتىكتەن ۇمىتكەر: «مەن, ارينە, بارلىق اتوم ستانسالارىن جابۋ كەرەك دەمەيمىن, الايدا, وسى ماسەلەنى جەتە زەرتتەي ءتۇسۋ قاجەتتىگىن انىق بىلەمىن. ۋران ءوندىرۋ ماسەلەسىندەگى جاعداي كۇردەلى, مەن ونى ءۇيىپ, جيناپ, ءسىلتىسىزدەندىرۋدىڭ بارلىق ايماقتار ءۇشىن ءتيىمدى ەمەستىگىن بىلەمىن. ونى ءوندىرۋدىڭ سول ماڭايدىڭ حالقىنا قانداي اسەر ەتەتىندىگى جايىندا دا ءبىرىزدى زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ قاجەت. ءبىزدىڭ قولىمىزدا قازىر ەكولوگيالىق تازا ادىستەرمەن ەنەرگيا الاتىن جولدار بار. ولار – كۇن, جەراستى ىستىق سۋلارى جانە جەلدى پايدالانۋ. ءبىزدىڭ عالىمدارىمىز جوڭعار قاقپاسىنان ەسكەن جەلدىڭ قۋاتىمەن بۇكىل قازاقستاندى ەنەرگيامەن قامتاماسىز ەتۋگە بولادى دەيدى. ارينە, وسىنداي تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ ءۇشىن وعان قارجىلىق قولداۋ قاجەتتىگى ءتۇسىنىكتى, ال سوڭىنان ءبىز قاۋىپسىز ءارى ارزان ەلەكتر قۋاتىن يەلەنەمىز», – دەگەن ۇمىتكەر الداعى ۋاقىتتا الەم بويىنشا اتوم ەنەرگەتيكاسىن پايدالانۋعا قارسى ويلار كوبەيە تۇسەتىنىن, مۇنى قازاقستاندىق قوعام دا ءتۇسىنۋى ءتيىس ەكەنىن اتاپ كورسەتتى.
– ءبىز سونداي-اق جاھاندىق جىلىنۋ پروبلەماسىن دا ەستەن شىعارماۋعا ءتيىسپىز. قورشاعان ورتاعا نەمكەتتىلىكپەن قاراۋ, ونەركاسىپتىڭ اۋاعا, سۋعا تيگىزەتىن كەرى اسەرلەرى تابيعات وزگەرۋىنە الىپ كەلۋدە. مىنە, وسىلاردان كەلىپ, اۋىز سۋ, ازىق-ت ۇلىك تاپشىلىعى تۋىندايدى. سوندىقتان دا, قايتالاپ ايتامىن, ءبىزدىڭ رەسپۋبليكانىڭ قورشاعان ورتانى قورعاۋ ماسەلەلەرىندە جۇرتشىلىق بەلسەندىلىك تانىتۋى قاجەت, – دەدى مەلس ەلەۋسىزوۆ.
پرەزيدەنتتىكتەن ۇمىتكەر حالىقتىڭ قورعاۋدى قاجەت ەتەتىن توپتارىنا دەگەن ەرەكشە كوزقاراس جايىن ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى اسەل نۇرپەيىسوۆامەن كەزدەسۋى بارىسىندا قوزعادى. ءبىر كەزدەرى زاعيپ جاندارعا ناپاقالارىن تاۋىپ, ەڭبەك ەتۋلەرىنە جاعدايلار جاسالعان جۇمىس ورىندارىن قايتادان اشۋ قاجەتتىگىنە توقتالىپ, ءوزىنىڭ سوقىرلار مەن ساڭىراۋلار قوعامىندا وتكەن كەزدەسۋىندە ايتىلعان تىلەكتەردى ورتاعا سالدى.
– زاعيپ جاندار قازىرگى كۇنى قوعامنان تىس قالىپ وتىر. ولاردىڭ وزدەرىن قوعامنان تىس قالعان ادام ەتىپ سەزىندىرمەۋ ءۇشىن بۇرىنعى مامانداندىرىلعان كاسىپورىنداردى قايتادان اشۋعا كومەكتەسۋ قاجەت. ال بۇل ماسەلەنىڭ وڭتايلى شەشىلۋى ۇكىمەت, پارلامەنت, سالالىق مينيسترلىك بىرىگە جۇمىلعاندا عانا جۇزەگە اسادى. سوندىقتان مەن ۇسىنىستارىم جازىلعان ارنايى حات ازىرلەيمىن, – دەدى ۇمىتكەر.
مەلس ەلەۋسىزوۆتىڭ سايلاۋالدى ناسيحات اياسىندا تاعى دا ءبىر اتباسىن تىرەگەن ورنى – جاپونيا ەلشىلىگى بولدى. ۇمىتكەر ەلشىلىككە كەلىپ, جاپوندىقتاردىڭ باسىنا تۇسكەن تاۋقىمەتكە, مىڭداعان ادامداردىڭ ءىز-ءتۇزسىز جوعالىپ جانە قازا بولۋلارىنا بايلانىستى كوڭىل ايتتى.
انار تولەۋحانقىزى.
استانا.