كەزەكتى ەڭبەك دەمالىسى كەزىندە №8 ماسكەۋ – الماتى جۇردەك پويىزىنا وتىرىپ, شىمكەنت تەمىر جول ستانساسىنا دەيىن بارعان ەدىم. وسى كەزدە ماسكەۋدەن شىعىپ, الماتىعا باعىت ۇستاعان ۇلتى ورىس ماسكەۋلىك ازاماتتىڭ پويىز باستىعىنا: «ءالى كۇنگە دەيىن كەڭەستىك كەزەڭدەگى ەسكى ۆاگوندارمەن جۇرگەندەرىڭىز قالاي؟ جوق, الدە قازاقستاندا قازىرگى زامانعا سايكەس جاڭا پويىزدار مەن ۆاگوندار شىعارىلماي ما؟» – دەپ ساۋال قويعانىن قۇلاعىم شالىپ قالعانى بار. تاياۋ شەتەلدە تۇراتىن ازاماتقا قازاقستاندىق پويىز باستىعىنىڭ قايتارعان جاۋابى دا ۇتىمدى شىقتى: «ءسىزدىڭ وتىرىپ كەلە جاتقانىڭىز – حالىقارالىق سيپاتى بار پويىز. ءسىرا, ونى بۇگىنگى زامان تالابىنا سايكەس جاڭعىرتۋ ماسەلەلەرى بۇگىن بە, ەرتەڭ بە, ايتەۋىر ەكىجاقتى كەلىسىم شەڭبەرىندە شەشىمىن تاباتىن شىعار. ال رەسپۋبليكانىڭ ءوز ىشىندە, سونىڭ ىشىندە ەلورداسى استانانى وڭىرلەرمەن بايلانىستىراتىن «تالگو» جۇردەك پويىزى قاتىنايدى. ونىڭ ۆاگوندارى قازاقستاندا قۇراستىرىلعان», – دەدى ول. ماسكەۋلىك ازامات بۇل ساۋالعا «ءا, سولاي ما ەدى؟» دەپ تاڭعالعان ەدى.
بۇل ارادا ايتايىن دەگەنىم, وزگە وڭىرلەردى استانامەن بايلانىستىراتىن وسى «تالگو» پويىزى وسى كەزگە دەيىن ورال ستانساسىنا كەلىپ جەتپەي-اق قويعانى. نەگە؟ باسە, نەگە؟ ونىڭ باستى سەبەبى – ورال مەن اقتوبە ستانسالارى اراسىنداعى شەكارالىق باقىلاۋلاردىڭ ۇزاق ۋاقىت الاتىندىعى دەۋگە بولادى. مىسالى, ورالدان استاناعا جانە الماتىعا نەمەسە كەرى باعىت ۇستاعان پويىزدارعا وتىرعان جولاۋشىلار شىڭعىرلاۋ جانە جايساڭ تەمىر جول بەكەتتەرىندە شەكارالىق باقىلاۋلاردان وتكىزىلەدى. ونىڭ ارقايسىسى ءبىر ساعاتتان اسا ۋاقىت الادى. ونىڭ ۇستىنە رەسەي فەدەراتسياسى اۋماعىنداعى قازاقستاننىڭ تەمىر جول ۋچاسكەلەرىنىڭ ءبىرى – سول-يلەتسكىدە بۇل پويىزدار تاعى دا ءبىر ساعات كىدىرەدى. مۇنداي ۇدەرىس, ءسوز جوق, جۇردەك پويىزدىڭ جۇرۋىنە, ونىڭ بەلگىلەنگەن كەستە بويىنشا مەجەلى جەرگە جەتۋىنە ۇلكەن كەدەرگى جاساپ كەلدى. سوندىقتان, ەكى اراعا «تالگو» جۇردەك پويىزىن جۇرگىزۋدىڭ ەشقانداي ءمانى جوق بولاتىن.
دەگەنمەن, بۇعان دەيىن ورىن الىپ كەلگەن وسى كوڭىلسىز كورىنىس الداعى ۋاقىتتا كەلمەسكە كەتەتىنى باتىسقازاقستاندىق جولاۋشىلاردىڭ قۋانىشى مەن ريزاشىلىق سەزىمىن تۋعىزىپ وتىر. ماسەلەنىڭ ءمانىسى مىنادا. تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزگەننەن كەيىن ارادا ءۇش جىل وتكەن سوڭ, ياعني وسىدان تۇپ-تۋرا جيىرما جىل بۇرىن 1996 جىلدىڭ 18 قازانىندا رەسەي مەن قازاقستان ۇكىمەتتەرى اراسىندا ءتيىستى حاتتاماعا قول قويىلعان ەدى. مۇندا نەگىزىنەن ەكى ەل اراسىنداعى تەمىر جول كولىگى كاسىپورىندارىنىڭ قىزمەتىن قۇقىقتىق-زاڭدىق تۇرعىدان رەتتەۋ تۋرالى ماسەلەلەرى كورسەتىلگەن بولاتىن.
سونىڭ ەڭ باستى تۇتقاسى رەتىندە شەكارالىق باقىلاۋلار جۇرگىزۋ ءتارتىبى ەنگىزىلدى. وسى ءتارتىپ ءالى كۇنگە دەيىن جۇرگىزىلىپ كەلەدى. ال مۇنىڭ ءوزى جوعارىدا ايتىپ وتكەنىمىزدەي كورشىلەس ەلدەردەگى قاراپايىم ادامدار مەن جولاۋشىلاردىڭ پويىزبەن قاتىناۋىنا كوپتەگەن كەدەرگىلەر مەن قولايسىزدىقتار اكەلدى. قوعامدىق ءومىر ءبىر ورىندا تۇرمايدى. جاڭا كەزەڭ مەن جاڭا تالاپتار وعان ءوزىنىڭ تۇزەتۋىن ەنگىزىپ وتىرادى. جوعارىدا ايتىلعان رەسەي مەن قازاقستان ۇكىمەتتەرى اراسىندا تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىندا جاسالعان مەملەكەتارالىق حاتتاماعا ءتيىستى تۇزەتۋلەر ەنگىزىلۋى الدىڭعى پىكىرىمىزدىڭ باستى ءبىر دالەلى بولماق. ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگىنىڭ رەسمي ينتەرنەت رەسۋرسى (www.mid.gov.kz) وسىلاي دەپ حابارلادى.
الداعى ۋاقىتتا وسى قۇجاتقا سايكەس تاراپتار رەسەي اۋماعىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تەمىر جول ۋچاسكەلەرىندە نەمەسە قازاقستان اۋماعىنداعى رەسەي فەدەراتسياسى تەمىر جول ۋچاسكەلەرىندە شەكارالىق باقىلاۋ راسىمدەرىن جۇرگىزبەيتىن بولادى. بۇل ءتارتىپتىڭ جولاۋشىلار پويىزدارىنا تىكەلەي قاتىسى بار دەمەكپىز. اسىرەسە, بۇل جاعىمدى جايت رەسپۋبليكانىڭ شەكارالاس وڭىرلەرى تۇرعىندارى مەن جولاۋشىلارى ءۇشىن وتە قولايلى ەكەندىگى انىق. تاعى دا ناقتىلاپ ايتقاندا حالىقارالىق حاتتاماعا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەر رەسپۋبليكانىڭ باتىس, ورتالىق, وڭتۇستىك جانە شىعىس وڭىرلەرى اراسىنداعى جولاۋشىلار تاسىمالداۋ ۋاقىتىن ون ساعاتتان اسا مەرزىمگە قىسقارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى ەكەن.
ءسويتىپ, استانادا وتكىزىلگەن قازاقستان مەن رەسەي ىنتىماقتاستىعىنىڭ وڭىرارالىق فورۋمى اياسىندا 1996 جىلى 18 قازاندا قول قويىلعان مەملەكەتارالىق حاتتاماعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ جونىندەگى كەلىسىمگە قول قويىلدى. ارينە, بۇل قول قويىلعان كۇننەن باستاپ-اق شەكارالىق باقىلاۋلار الىنىپ تاستالادى دەگەن ۇعىمدى بىلدىرمەيدى. ياعني, ءتيىستى نورماتيۆتىك تالاپتارعا سايكەس بۇدان كەيىن حاتتاماعا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەر راتيفيكاتسيالانۋى قاجەت. سودان كەيىن عانا ورال مەن استانا جانە ورال مەن الماتى قالالارى اراسىنداعى ەكى باعىتتاعى «تالگو» جۇردەك پويىزىنىڭ قاتىناۋىنا جول اشىلاتىنى انىق.
تەمىر قۇسايىن,
«ەگەمەن قازاقستان»
باتىس قازاقستان وبلىسى