وتكەن جىلعى پرەزيدەنت جانىنداعى شەتەل ينۆەستورلارى كەڭەسىنىڭ XXVIII پلەنارلىق وتىرىسىندا مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «قازاقستان شەتەلدىك ينۆەستيتسيالار ارقىلى قاجەتتى بىلىمگە, تەحنولوگيالارعا جانە تاجىريبەگە يە بولادى», دەپ مالىمدەگەنى ەسىمىزدە. ەلباسى ينۆەستورلارسىز ەلىمىزدىڭ ساپالى ارتاراپتاندىرىلعان ەكونوميكالىق ءوسىمىن قامتاماسىز ەتۋ مۇمكىن ەمەستىگىن دە باسا ايتقان. س.سەيفۋللين اتىنداعى قازاق اگروتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ۇجىمى پرەزيدەنت باستاماسىن قولداپ, العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ ىسكە كوشتى. كەشە وقۋ ورنىنىڭ تەحنيكالىق فاكۋلتەتى بازاسىندا قازاقستان-گەرمانيا ءدال ەگىنشىلىك ورتالىعى اشىلدى.
«ءدال ەگىنشىلىك» ءسوزىن تۇسىندىرە كەتسەك, مامانداردىڭ ايتۋىنشا, بۇل – وسىمدىكتەردىڭ تىرشىلىك ورتاسىنداعى نەمەسە القاپ ىشىندەگى تۇرلەنگىشتىگىن ەسكەرىپ, ەگىننىڭ ءتۇسىمىن باسقارۋ. ياعني, ەگىن القابىنىڭ ءار شارشى مەترىن وڭتايلى كۇتىپ-باپتاۋ. ديقاندىقتىڭ اتالعان ءتۇرى اۋىل شارۋاشىلىعىن سونى تەحنولوگيامەن جابدىقتاپ, شارۋاشىلىق جانە تابيعات قورلارىن ۇنەمدەۋدى, ماكسيمالدى ءونىم الۋدى كوزدەيدى.
قازاقستان-گەرمانيا ءدال ەگىنشىلىك ورتالىعىنىڭ سالتاناتتى اشىلۋ ءراسىمىندە الدىمەن ۋنيۆەرسيتەت رەكتورى, پروفەسسور اقىلبەك كۇرىشباەۆ ءسوز سويلەدى.
«ءبىز مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىن العاشقىلاردىڭ قاتارىندا ورىنداعانىمىزدى ماقتان تۇتامىز. نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەلىمىزدىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن ىلگەرىلەتۋدى, ونى بىرەگەي زاماناۋي تەحنيكامەن قامتاماسىز ەتىپ, ءونىم كورسەتكىشتەرىن ارتتىرۋدى اركەز ايتىپ كەلەدى. اگرارلىق ءبىلىم ورداسىنىڭ بازاسىنان اشىلعان ءدال ەگىنشىلىك ورتالىعى – سونداي يگى باستامانىڭ جەمىسى. گەرمانيانىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسى الدەقاشان جەتىلىپ, دامۋعا بەت بۇرعان وزگە ەلدەرگە ۇلگى بولۋعا اينالعانىن مويىنداۋعا ءتيىسپىز. سوندىقتان دا وسى ءىستى نەمىس عالىمدارىمەن بىرلەسە قولعا الىپ, جۇزەگە اسىرۋدامىز. ءدال ەگىنشىلىك جۇيەسى, ونىڭ تەحنولوگياسىن دۇرىس پايدالانۋ ارقىلى, ءبىرىنشىدەن, تىڭايتقىشتاردى ۇنەمدەسەك, ەكىنشىدەن, تۇقىمدىقتى, جانار-جاعارمايدى جانە ەڭبەك كۇشىن ازايتامىز. سونىڭ ەسەبىنەن توپىراقتىڭ قۇنارلىلىعى ارتىپ, ءونىم ەسەلەنەدى», دەدى ا.كۇرىشباەۆ. وقۋ ورنى باسشىسى ستاتيستيكالىق مالىمەتتەرگە دە توقتالىپ, اقش فەرمەرلەرىنىڭ 80 پايىزى ءدال ەگىنشىلىك تەحنولوگياسىن وسى جانە وزگە دەڭگەيدە قولدانىپ, تابىسقا كەنەلەتىندەرىن جەتكىزدى.
باسقوسۋدا اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى وسىمدىك شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ءوندىرۋ جانە قايتا وڭدەۋ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى اجار قاجىبەكوۆا ءسوز سويلەپ, وسىنداي جاڭاشىلدىقتار وزگەرىسكە, وركەندەۋگە باستايتىنىن اڭگىمەلەدى.
«قازاقستان استىقتى مەملەكەتتەردىڭ قاتارىندا اتالادى. سول سەبەپتى, اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى ناتيجەلى جاڭالىقتاردى ءبىز جاتسىنباۋعا ءتيىسپىز. ولاردى تاجىريبەمىزدە قولدانىپ, ارنايى ماماندارىن وقۋ ورىندارىمىزدا دايارلاي الساق, ۇلكەن جەتىستىك بولار ەدى», دەدى مينيسترلىك وكىلى.
گەرمانيا فەدەراتيۆتىك رەسپۋبليكاسىنىڭ قازاقستانداعى ەلشىسى رولف مافاەل, وسنابريۋك قولدانبالى عىلىمدار ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورلارى ديتەر تراۋتس پەن حۋبەرت كورتە ءوز سوزدەرىندە قوس مەملەكەتتىڭ ىنتىماقتاستىعى جىل ساناپ ارتىپ كەلە جاتقانىن اڭگىمەلەپ, قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سارابدال ساياساتىن, الەمدىك باستامالارىن قولدايتىندارىن ايتتى. ال جاڭا اشىلعان ءدال ەگىنشىلىك ورتالىعىن قاجەتتى تەحنيكامەن تەگىن جابدىقتاعان گەرمانيالىق «CLAAS» فيرماسىنىڭ شىعىس ەۋروپا بويىنشا ايماقتىق ديرەكتورى نيلس رويتچ قازاق اگروتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بۇل باستاماسىن قۋانا قولدايتىندارىن جەتكىزدى.
«ءبىزدىڭ ارىپتەستىگىمىز ۇلكەن ىستەرگە باستاسىن دەپ تىلەيمىن. قازاقستاننىڭ كەڭ-بايتاق جەرىندەگى استىق ونىمدىلىگى ءدال ەگىنشىلىك تەحنولوگياسىن ءتيىمدى پايدالانعاندا, ءتىپتى ارتا تۇسەتىنىنە سەنىمىم زور. قازاق-نەمىس ەلدەرىنىڭ عىلىم سالاسىنداعى تىعىز قارىم-قاتىناسى ءالى كوپتەگەن بەلەستەرگە شىعادى», دەگەن نيلس رويتچ «CLAAS» فيرماسىنىڭ جەتىستىكتەرىمەن, جوسپارلارىمەن ءبولىستى.
شارا بارىسىندا س.سەيفۋللين اتىنداعى قازاق اگروتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ باسشىلىعى مەن وسنابريۋك قولدانبالى عىلىمدار ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ وكىلدەرى عىلىم-ءبىلىم جانە ىسكەرلىك بايلانىستى نىعايتۋ جونىندەگى مەموراندۋمعا قول قويدى. سودان كەيىن قوناقتار وقۋ ورنى بازاسىنداعى جاڭا ورتالىقتى, مەتالل وڭدەۋ جانە دانەكەرلەۋ, ەت ونىمدەرىنىڭ ەكسپەريمەنتالدى-وندىرىستىك تسەحتارىن, قازاق-قىتاي اۋىل شارۋاشىلىعىن مەحانيزاتسيالاۋ, قازاقستان-بەلارۋس ينجەنەرلەردى دايىنداۋ جانە قايتا دايارلاۋ ورتالىقتارىن, تۇقىم مۋزەيىن, اۋىل شارۋاشىلىعى بيوتەحنولوگياسى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىن ارالادى.
اسحات رايقۇل,
«ەگەمەن قازاقستان»