مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ كەشە جۇمىس ساپارىمەن اقمولا وبلىسىندا بولدى. ەلباسى شورتاندى اۋدانىنىڭ ەگىستىك القابىنا قونعان تىكۇشاقتان تۇسىسىمەن «جاكەن-1» جشس مەحانيزاتورلارىمەن كەزدەستى جانە جيىن-تەرىن ناۋقانىنىڭ بارىسىمەن تانىستى.
قانات ادىلبەكوۆ جەتەكشىلىك ەتەتىن سەرىكتەستىك استىق وسىرۋمەن اينالىسادى. مۇندا 11 057 گەكتار بولسا, ونىڭ 9 382 گەكتارىنا بيداي ەگىلەدى, قالعانى جايىلىمدىق رەتىندە پايدالانىلادى. بيىلعى ەگىستىك القابىنىڭ قۇرىلىمى بيداي مەن ارپادان تۇرادى. جشس ۇستىمىزدەگى جىلى بيدايدىڭ ءتورت تۇرىنەن, اتاپ ايتقاندا, جەرگىلىكتى «استانا», «استانا 2» جانە رەسەيلىك «ومسكايا 36», «ومسكايا 28» اۋدانداستىرىلعان تۇقىمدارىنان بىتىك استىق جيناۋدا. «جاكەن-1-دە» بارلىق جۇمىس وزىق تەحنولوگيا نەگىزىندە جۇرگىزىلەدى جانە توپىراقتى وڭدەۋ مەن ونىڭ قۇنارىن ارتتىرۋدا ىلعال ساقتاۋدىڭ سىننان وتكەن ءادىس-تاسىلدەرى قولدانىلادى. بۇل شارۋاشىلىقتىڭ اگروكەشەندىك جاڭا ساياساتقا بەيىم ەكەندىگىن كورسەتەدى.
قازىرگى كۇنى زامانالىق كەڭ الىمدى 9 كومباين جۇمىس ونىمدىلىگىن ارتتىرا تۇسكەن. ەلباسىمەن اڭگىمە بارىسىندا بىلتىر گەكتار تۇسىمدىلىگىن 16,2 تسەنتنەردەن اينالدىرعان شارۋاشىلىق ديقاندارى كورسەتكىشتى ەسەلەي تۇسەتىندىگىن ايتتى.
قازاقستان پرەزيدەنتىنە اقمولا وبلىسىنىڭ اكىمى سەرگەي كۋلاگين اۋىل شارۋاشىلىعى كاسىپورنىنىڭ نەگىزگى جۇمىس باعىتتارى مەن وڭىردەگى اگرارلىق سەكتوردى قولداۋ شارالارى تۋرالى باياندادى. بۇگىندە ديقاندار قاۋىمى ماڭىزدى ناۋقاندى تىڭعىلىقتى وتكىزۋگە جاپپاي جۇمىلعان. اقمولالىقتار بيىلعى جىلى 4,7 ميلليون گەكتارعا اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىن, ونىڭ ىشىندە 4,3 ميلليون گەكتارعا ءداندى, 220 مىڭ گەكتارعا مايلى, 176 مىڭ گەكتارعا مال ازىقتىق جانە 22 مىڭ گەكتاردان استام القاپقا كارتوپ پەن كوكونىس داقىلدارىن ورنالاستىرعان. استىق جيناۋ ناۋقانىنا 1 قىركۇيەك كۇنى كىرىسكەن مەحانيزاتورلار 14 قىركۇيەكتەگى دەرەك بويىنشا 2,4 ميلليون گەكتاردىڭ (55,8 پايىز) استىعىن باستىرىپ, قامباعا 3 ميلليون توننا قىزىل ءدان قۇيدى.
وبلىس اكىمى مۇنى مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ قايتارىمىمەن بايلانىستىردى. وراق ناۋقانىنا 8 500 كومباين (ونىڭ ىشىندە 2 658 ءونىمدىلىگى جوعارى شەتەلدىك كومباين,
2 600-دەن استام دەستەلەگىش, 11 000 بىرلىك استىق تاسىمالداۋ تەحنيكاسى) جۇمىلدىرىلعان. ءوڭىر شارۋاشىلىقتارى جانار-جاعارمايمەن تولىعىمەن قامتاماسىز ەتىلىپ وتىر. بۇل استانالىق وبلىس بيىلعى مەرەكەلى جىلى رەكوردتى دەڭگەيدە, ياعني 5,5 ميلليون توننا استىق جينايتىنىنا سەنىم قالىپتاستىرادى.
تۇپكى ناتيجە القاپتاعى ەمەس, قويماداعى قۇت-بەرەكەمەن سالماقتاناتىندىقتان, وبلىستىڭ اگروكەشەن سالاسى بۇل تۇرعىدا دا ايتارلىقتاي قام-قارەكەت جاساعاندىعى بايقالادى. ءوڭىر باسشىسى ارنايى ليتسەنزيالانعان 62 ەلەۆاتور مەن استىق قابىلداۋ كاسىپورىندارى قازىردىڭ وزىندە 617 مىڭ توننا جاڭا ءونىمدى قابىلداپ وتىرعانىن باياندادى. بۇعان قوسىمشا, اۋىل شارۋاشىلىعى قۇرىلىمدارىنىڭ يەلىگىندەگى قويمالاردى ەسەپكە العاندا, وبلىستىڭ 6 ميلليون توننا استىق قابىلداۋعا مۇمكىندىگى بار ەكەن. جالپى, اۋا رايى قولايسىزدىق تۋدىرماسا, استىق جيناۋ ناۋقانى جۇمىس كەستەسىنە ساي 22 قىركۇيەكتە اياقتالادى دەپ جوسپارلانۋدا.
مەملەكەت باسشىسى جۋىردا وتكىزىلگەن ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن ءماجىلىسىندە اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتسياسى تۋرالى ماسەلە كوتەرگەندە وبلىس اكىمى س.كۋلاگيندى ونەگە جورالعىسىمەن ورنىنان كوتەرگەن بولاتىن. بۇل نەگىزسىز دە ەمەس ەدى. اقمولا وبلىسىندا بۇل ورايداعى جۇمىس بەلسەندى ءجۇرگىزىلۋدە. اقمولادا وڭىرلىك استىق حولدينگى قۇرىلعان. بۇل – رەسپۋبليكاداعى ەڭ ءىرى ۇيىمنىڭ ءبىرى. ونىڭ قۇرامىندا 38 وزىق شارۋاشىلىق جانە فەرمەرلىك قوجالىقتار بار. مال شارۋاشىلىعىندا ءونىم ءوندىرۋدى, قايتا ءوڭدەۋدى جانە وتكىزۋدى قامتاماسىز ەتەتىن 185 كووپەراتيۆ تىڭعىلىقتى ىستەر اتقارۋدا.
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ساپار اياسىندا وڭىردە وسەتىن اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرى كورمەسىن ارالادى, وندا جەرگىلىكتى جاعدايعا بەيىمدەلگەن بيدايدىڭ جاڭا تۇرلەرى تانىستىرىلدى. مۇندا ەلىمىزبەن قاتار, شەتەلدەرگە دە كەڭىنەن ءمالىم اكادەميك ا.باراەۆ اتىنداعى استىق شارۋاشىلىعى عىلىمي-وندىرىستىك ورتالىعىنىڭ اتقارىپ وتىرعان جۇمىستارى لايىقتى باعالاندى. ينستيتۋتتىڭ بۇگىنگى قادامدارى جانە قول جەتكەن تابىستارى جايلى عىلىم ورداسىنىڭ باسشىسى ج.قاسقارباەۆ جان-جاقتى بايانداپ بەردى.
مەملەكەت باسشىسى ءوڭىردىڭ بەلگىلى شارۋاشىلىق باسشىلارى, عالىمدارمەن القاپ باسىنداعى كەزدەسۋىندە رەسپۋبليكانىڭ اگروونەركاسىپ كەشەنىنىڭ ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلىعى ۋنيۆەرسيتەتتەرى بازاسىندا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارىن قۇرۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. اڭگىمەلەسۋ كەزىندە استىق جيناۋ ناۋقانىن تابىستى وتكىزۋ وبلىس شارۋالارىنىڭ الدىندا تۇرعان ەڭ الدىڭعى كەزەكتەگى مىندەتتىڭ ءبىرى بولىپ سانالاتىنى اتاپ ءوتىلدى. نۇرسۇلتان نازارباەۆ قىتايعا جانە وزبەكستانعا تاياۋداعى ساپارلارى اياسىندا قازاقستان استىعىن, مايلى داقىلدار مەن ەت ءونىمىن ەكسپورتتاۋعا قاتىستى بىرقاتار ماڭىزدى كەلىسىمدەرگە قول جەتكىزىلگەنىنە ايرىقشا نازار اۋداردى. مەملەكەت باسشىسىنا شارۋالار ەلدىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنا ۇدايى كوڭىل ءبولىپ, قولداۋ كورسەتىپ وتىرعانى ءۇشىن العىس ايتتى.
– بيىل رەسپۋبليكامىزدا استىقتىڭ شىعىمى وتە جاقسى. قازىرگى كەزدە ەگىن وراعى قىزۋ ءجۇرىپ جاتىر. سوڭعى دەرەكتەر بويىنشا, ەلىمىزدە قازىردىڭ وزىندە 14 ميلليون توننادان استام استىق قامباعا قۇيىلدى نەمەسە بارلىق ەگىس القابىنىڭ 65 پايىزى جينالدى. نەگىزگى اگرارلى ايماقتار اقمولا, سولتۇستىك قازاقستان جəنە قوستاناي وبلىستارىنىڭ ارقايسىسى شامامەن 5,5 ميلليون توننا استىق الۋدى مەجەلەپ وتىر. جالپى, بيىل ەلىمىزدە 20 ميلليون توننادان استام استىق جيناۋ كوزدەلگەن, – دەدى ن.ءا.نازارباەۆ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ وكىلدەرىمەن وتكىزىلگەن بريفينگتە.
– اقمولا وبلىسى تۇراقتى دامىپ كەلەدى, – دەدى ەل پرەزيدەنتى ودان كەيىنگى سوزىندە. – ەلىمىز داعدارىستى جاعدايلاردى ەڭسەرە بىلۋدە. جاعداي كەلەسى جىلى وڭ سيپات الىپ, 2020 جىلى تۇراقتى قالىپقا ەنەتىنى انىق. بۇل مۇنايدىڭ باعاسىنا ايتا قالارلىقتاي اسەر ەتپەيتىنى بەلگىلى. بۇل ءوزگەرىستەر ەلىمىزدىڭ باسقا ايماقتارىنداعى سياقتى اقمولا وبلىسىندا دا ايقىن كورىنىس تابۋدا. استانانىڭ نارىقتىق الەۋەتى ءوسىپ, ءوڭىردىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىنا كومەكتەسۋدە. اقمولانىڭ ستەپنوگور, كوكشەتاۋ, ششۋچينسك سياقتى قالالارىندا ونەركاسىپ وركەندەپ, جاڭا كاسىپورىندار اشىلىپ جاتىر. جارقايىڭ اۋدانىندا تاياۋدا ىسكە قوسىلاتىن ماسال كەن-مەتاللۋرگيالىق كومبيناتى دا ۇلكەن دەمەۋ بولادى. قازىر مەن تاۋار وندىرۋشىلەردەن ءتاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلدىعىنا وراي كومەككە مۇقتاج اۋىلداعىلارعا قولۇشىن سوزىپ, مەكتەپتەردى, اۋرۋحانالاردى, بالاباقشالار مەن كوشەلەردى جوندەپ بەرۋدى سۇرادىم. مۇنىڭ ءبارى ءاربىر اۋىلدا ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ ءۇشىن قاجەت.
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ۇكىمەتتەگى جəنە بىرقاتار مەملەكەتتىك ورگاندارداعى جاڭا تاعايىنداۋلار مەن قۇرىلىمدىق وزگەرىستەرگە قاتىستى جۋرناليستەر سۇراعىنا: «بۇل قازىرگى سىن-قاتەرلەردى لايىقتى ەڭسەرۋ قاجەتتىلىگىنەن تۋىنداعان قادام,– دەپ جاۋاپ قايتاردى. – جاقىندا وبلىستاردىڭ, استانا جəنە الماتى قالالارى əكىمدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتى-
رىسىندا داعدارىسپەن كۇرەس جۇمىسىنان ەكونوميكانىڭ ءوسىمىن ىنتالاندىرۋ باعدارلاماسىنا كوشۋ جونىندەگى شارالار تالقىلاندى. بۇل قوسىمشا جۇمىس ورىندارىن اشۋدى, اتاپ ايتقاندا, اۋىل شارۋاشىلىعىندا, تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىندا جəنە باسقا دا سالالاردا حالىقتىڭ تابىسىن ارتتىرۋدى كوزدەيدى. وسىعان بايلانىستى جاڭا مينيسترلەر كابينەتىنىڭ الدىنا ناقتى مىندەتتەر قويىلدى. ۇكىمەت قۇرامىندا جاسالعان وزگەرىستەر باسقارۋشىلاردىڭ جاڭا بۋىنىنىڭ, سونىڭ قاتارىندا «بولاشاق» باعدارلاماسى تۇلەكتەرىنىڭ دە ۋاقىتى كەلگەنىن كورسەتەدى. جاسالعان وزگەرىستەر حالىقتىڭ əل-اۋقاتىن ارتتىرۋعا, ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەردى جاقسارتۋعا, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋگە جəنە قازاقستاننىڭ قارقىندى دامۋىنا باعىتتالعان. ال جاڭا باسشىلاردىڭ ەل الدىنداعى ەڭبەگىن بارشا قاۋىم جاقسى بىلەدى. جاڭادان قۇرىلعان مينيسترلىك تە ۋاقىت ۇردىسىندە جۇمىس ىستەيتىندىگىنە سەنەمىن».
ەلباسى بىلىكتى, ۋاقىت تالاپتارىن ايقىن سەزىنەتىن كادر قاجەتتىگى جايلى ءسوزىن مىناداي كۇلكىلى بولعانىمەن, استارىندا ءزىل باتپان تاعىلىم جاتقان وقيعامەن بايلانىستىرا كەتتى: «ءبىر كەزدەرى مەن وبلىستاردىڭ بىرىنە اكىم تاعايىندادىم. ەكەۋمىز كەلە جاتىرمىز, ول «قانداي عاجاپ بيداي, قانداي تاماشا بيداي» دەپ شاتتانىپ ءجۇر. مەن سوندا «توقتاي تۇر, بۇل بيداي ەمەس, ارپا عوي» دەدىم. ونداي دا بولادى. بيدايدىڭ ساپاسى جاقسى, كوڭىلىم تولدى, كوڭىل-كۇيىم كوتەرىڭكى, ويتكەنى, ديقاندار استىق القابىن دانگە تولتىرىپتى. اۋا رايى قاراسىپ, شاشپاي-توكپەي جيناپ الساڭىزدار, نۇر ۇستىنە نۇر بولار ەدى. وسى رەتتە اقمولا وبلىسىنا ۇلكەن ءۇمىت ارتىلىپ وتىر. بارشاڭىزعا ساتتىلىك تىلەيمىن», – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
باقبەرگەن امالبەك,
«ەگەمەن قازاقستان»
اقمولا وبلىسى
سۋرەتتەر پرەزيدەنتتىڭ ءباسپاسوز
قىزمەتىنەن الىندى