قىركۇيەك ايىنىڭ العاشقى كۇندەرى ەستە قالارلىق وقيعالارعا تولى بولدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتىنىڭ سەسسياسىن اشقان ەلباسىمىز ىلە-شالا ماڭىزدى حالىقارالىق باسقوسۋعا قاتىسۋ ءۇشىن قىتايعا جول ءجۇردى.
G20 اتتى بۇل سامميت وتكەن عاسىرلاردا دامۋدىڭ بيىك ساتىسىنا جەتىپ قويعان جەتى ەل مەن كەيىنگى ونجىلدىقتاردا كورسەتكەن ءىرى جەتىستىكتەرى ارقاسىندا الەمدىك قارجى-ەكونوميكا جۇيەسىنە ىقپال ەتە باستاعان ىرگەلى ەل باسشىلارىنىڭ فورۋمى ەكەنى بەلگىلى. جيىرما مەملەكەتتىڭ قاتارىنا قازاق ەلى كىرمەگەنىمەن, قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ حانچجوۋعا ارنايى شاقىرۋ الدى. بۇل – تەرەڭ وزگەرىستەر مەن قۇبىلىستاردى باستان كەشىپ جاتقان الماعايىپ زاماندا ەلباسى تۇلعاسىنىڭ جاھان جۇرتشىلىعى تاراپىنان مويىندالعانىنىڭ ايقىن ايعاعى. قازاقستان باسشىسى القالى جيىنداعى بيىك مىنبەردەن الەمدىك ەكونوميكانىڭ باياۋ دامۋىنىڭ سەبەپتەرى مەن ونى تەزدەتۋدىڭ جولدارى تۋرالى ايتىپ, «الەمدە ترانسقۇرلىقتىق جاڭا ساۋدا-ينۆەستيتسيا بىرلەستىكتەرى قۇرىلىپ جاتىر. بۇل دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمى ءرولىنىڭ تومەندەۋىنە الىپ كەلەدى. سونىمەن قاتار, ول جاھاندىق ەكونوميكادا ىقپال ايماعى ءۇشىن جاڭا كۇرەستى باستاپ بەرۋى مۇمكىن. الەمدىك ەكونوميكانى جانداندىرۋ ءۇشىن جاڭا يندۋستريالىق رەۆوليۋتسياعا, ساندىق ەكونوميكا مەن يننوۆاتسياعا سەنىم ارتقان ءجون» دەگەن پىكىرىن ءبىلدىردى.
پرەزيدەنتىمىز قىتايعا ساپارى بارىسىندا الەم ليدەرلەرىمەن دە جەكە كەزدەسۋلەر وتكىزدى. سونىڭ ىشىندە قحر باسشىسىمەن جاسالعان كەلىسىمدەر ەل ەكونوميكاسىنا سونى سەرپىن بەرۋى مۇمكىن. ويتكەنى, ءبىرىنشى رەت شىعىستاعى ۇلكەن كورشىمىزدىڭ رىنوگىنا ءداندى داقىلدار مەن ەت اپارۋعا مۇمكىندىك الىپ وتىرمىز. ال قىتايعا شىعاراتىن مۇناي كولەمى قازىرگى 7 ملن توننادان 20 ملن تونناعا جەتكىزىلمەك.
ەلباسى جاھاندىق سامميت اياسىندا الەمدىك ەكونوميكالىق دەرجاۆالاردىڭ باسشىلارىمەن كەزدەستى. اقش پرەزيدەنتى باراك وبامامەن, جاپونيا پرەمەر-ءمينيسترى سيندزو ابەمەن, بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسى پان گي مۋنمەن ەكىجاقتى جانە حالىقارالىق دەڭگەيدەگى وزەكتى ماسەلەلەر جونىندە پىكىر الماستى. بۇل الەمدەگى الدىڭعى قاتارلى ەلدەردىڭ قازاقستانعا دەگەن قۇرمەتىنىڭ بەلگىسى رەتىندە قابىلدانعانى انىق. اسىرەسە, سامميتكە قاتىسۋشىلاردىڭ ەستەلىك سۋرەتكە ءتۇسۋ راسىمىندە ەلباسىمىز القالى توپتىڭ ورتاسىنان ويىپ ورىن العاندا وزگەلەر قىزىعا دا قىزعانا قاراعان سىڭايلى.
وكىنىشكە قاراي, وتكەن اپتا ءتۇبى ءبىر تۋىس حالىق ءۇشىن قايعىلى وقيعامەن ەستە قالدى. وزبەكستان پرەزيدەنتى يسلام كاريموۆ 78 جاسىندا كوز جۇمدى. ۇزەڭگىلەس سەرىگىنىڭ و دۇنيەلىك بولعانى تۋرالى حابار ەلباسىمىزعا قازاق ەلى ءۇشىن اسا ماڭىزدى ساپاردا جۇرگەندە جەتتى. كوڭىل ايتۋ جەدەلحاتىندا «وتىز جىل قاناتتاسا جۇمىس ىستەگەن دوسىمنان ايىرىلعانىما قايعىرامىن», دەدى قازاقستان باسشىسى. بۇل سوزدەر بىزگە تاشكەنتتەن جەتكەن قارالى حاباردىڭ ەلباسىمىزعا اۋىر تيگەنىن جانە دوسىنىڭ قابىرىنە توپىراق سالا المايتىنىنا بايلانىستى وكىنىشىن بىلدىرگەندەي سەزىلدى. قۇدايى كورشىمىز وزبەك جۇرتىن 27 جىل باسقارعان, ەلىنىڭ تاۋەلسىزدىك الۋىنا جانە ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا ولشەۋسىز ۇلەس قوسقان قايراتكەردىڭ قىزمەتىنە ەڭ ءادىل باعانى تاريح بەرەر. بىراق قازىردىڭ وزىندە تالاس تۋدىرمايتىن نارسە بار. سوڭعى ونجىلدىقتاردىڭ ءدىني ەكسترەميزم مەن تەرروريزم بەلەڭ العان كەزەڭ ەكەنى بەلگىلى. ال وزبەكستان وسى قاتەر قارا بۇلتتاي تونگەن ايماقتا تۇر. سوعان قاراماستان, يسلام كاريموۆ ەكسترەميزمنىڭ ەتەك جايۋىنا توسقاۋىل قويدى. ونىڭ وزبەكتەرگە قاۋىپسىز جۇيە قالدىرعانىن بۇگىندە ساراپشىلار مويىنداپ وتىر. كەلەسى باسشىلاردىڭ وسى ءىستى جالعاستىرا ءبىلۋى جانە تۋىس ەلدە تۇراقتىلىق پەن تىنىشتىقتىڭ ساقتالۋى وزبەكستان عانا ەمەس, بۇكىل ورتالىق ازيا ءوڭىرى ءۇشىن دە ماڭىزدى ماسەلە.
ءدال وسى ۋاقىتتا ورتالىق ازيادا تاعى ءبىر ايتۋلى شارا ءوتىپ جاتتى. الەمنىڭ 63 ەلىنەن سپورتشىلار ىستىقكول جاعالاۋىنا دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىنىنا قاتىسۋ ءۇشىن جينالدى. باتىر بابالاردىڭ ۇلتتىق ويىن تۇرلەرىن جاڭعىرتقان قىرعىز باۋىرلار كوشپەلى حالىقتاردىڭ مەرەيىن اسىردى. كيىز تۋىرلىقتى تۇركى جۇرتىنىڭ رۋحىن كوتەرگەن بۇل ويىندار كەلەشەكتە كوشپەلى ەلدەردىڭ وليمپياداسىنا اينالار دەپ ۇمىتتەمىن.
دارحان قىدىرالى, «ەگەمەن قازاقستان» رەسپۋبليكالىق گازەتى» اق باسقارما توراعاسى