ارمىسىڭ, وليمپيادا! بارمىسىڭ, برازيليا!
بۇگىن تاڭنىڭ تالما تۇسىندا برازيليا تورىندەگى ريو-دە-جانەيرو قالاسىندا XXXI جازعى وليمپيالىق ويىندار سالتاناتتى جاعدايدا اشىلدى. ونىڭ شەرۋىندە تورتكۇل دۇنيەنىڭ ءتورت بۇرىشىنان كەلگەن 207 ەلدىڭ سپورت دەلەگاتسياسىنىڭ مۇشەلەرى اتاقتى «ماراكانا» ارەناسىنىڭ اۋماعىمەن تىزبەكتەلىپ ءجۇرىپ ءوتتى.
بالكىم, جەر بەتىندە ءتورت جىلدا ءبىر اينالىپ كەلەتىن قۋانىشتىڭ قۇسى سياقتى بولىپ كورىنەتىن وليمپيالىق ويىندار جونىندە بۇگىندە تيتتەي دە ءبىر حابارى جوق, ونىڭ الىستان ەستىلەتىن ءدۇبىرى مەن داقپىرتىنا ەلەڭ ەتپەيتىن بىردە-ءبىر سانالى ادامزات بالاسى جوق شىعار. ال مۇنداي ويىندارعا ءازىرلىك ايتۋلى الاماننىڭ سورەدەن شىعار شاعىنان الدەقايدا بۇرىن, ونى وتكىزۋگە العاش تىلەك پەن تاپسىرىس بىلدىرىلگەن كەزدەردەن قولعا الىنادى. بۇل ساتكە كۇللى الەمنىڭ سپورتشىلارى مەن ماماندارى كۇن ىلگەرى بەت بۇرا باستايدى.
اقىرىندا الداعى وليمپيادانى وتكىزەتىن ەلدىڭ ەسىمى دە ءمالىم بولادى. ريو مۇنداي سالتاناتتى ءساتتى 2009 جىلعى 2 قازان كۇنى كوپەنگاگەندە وتكەن حوك-تىڭ 121-سەسسياسىندا باستان كەشتى. سودان باستاپ برازيليادا باسىرەلى باسەكەگە قامدانۋ جولعا ءتۇسىپ جۇرە بەردى. ونىڭ سوڭعى بۇرىلىستى بەلدەۋى بيىلعى جىلدىڭ 21 ءساۋىرى كۇنى ەجەلگى ەللادا جەرىنىڭ پەلوپوننەس تۇبەگىندەگى وليمپ تاۋى ەتەگىنەن جاي تاپقان قاسيەتتى مەكەن – گەرا حرامىنىڭ اشىق الاڭىندا كۇننىڭ ساۋلەسى قۋاتىمەن بىلتەلى تىعىرشىقتى لاپ ەتكىزۋدەن سورە تارتتى. بۇل ءراسىمدى كونە گرەك ايەلدەرى ۇلگىسىندەگى حيتون كويلەگىن كيگەن بويجەتكەن – ابىز بەينەسىندەگى افينا اكتريساسى كاتەرينا لەحوۋ جاسادى. بۇدان ءارى ونىڭ الدىنا تىزەرلەپ وتىرا قالعان گرەك گيمناستى ەلەفتەريوسۋ پەترۋنياسۋ وليمپيالىق الاۋدى ۇزاققا سوزىلاتىن سۇرگىندى ساپارعا سالۋ ءۇشىن ءىلىپ الىپ اكەتتى.
سودان ارنا تارتقان جول گرەكيا مەن شۆەيتساريا اۋماعى ارقىلى 3 مامىردا برازيليا جەرىنە جەتىپ, 95 كۇن بويى ەلدىڭ بارلىق ايماعىن شارلاپ شىقتى. وسى ارالىقتا ول 20 مىڭ شاقىرىم جەردى ءجۇرىپ, 16 مىڭنان استام شاقىرىم اۋماقتان ۇشىپ ءوتىپ, جولاي 329 ەلدى مەكەندى ارالاي كەلىپ, تامىزدىڭ 4-ءى كۇنى ريو-دە-جانەيروعا دا تابان تىرەدى.
سول جولدا ونى 12 مىڭ الاۋگەر ۇلان جولداردىڭ تابانىمەن جەلە-جورتا ءجۇرىپ الىپ شىقتى. ال الاۋدى برازيليانىڭ جەلكەن سپورتى قۇراماسىنىڭ جەتى جىگىتى قايىقپەن جاعالاۋعا اكەلدى. ولاردى ريونىڭ مەرى ەدۋارد پاەس ايەلى كريستينامەن, بالالارى بەرناردپەن جانە يزابەلامەن بىرگە قارسى الدى. قالا باسشىسى سودان كەيىن شىراعداندى الىپ, پورت ايماعىن بىرنەشە مينۋت جۇگىرىپ ءوتىپ, ونى سپورت ۋچيليششەسىنىڭ 15 جاسار ستۋدەنتى رەبەكا موراەس دۋش سانتوسقا تابىس ەتتى. وسى كۇنى الاۋدى قالا ىشىمەن الىپ ءجۇرۋ شاراسىنا كەزەك بەرىلدى.
مۇنىڭ ءبارىنىڭ سوڭىندا, تامىزدىڭ 5-ىنەن 6-سىنا قاراعان ءتۇنى جاھان جۇرتشىلىعى كوپتەن اسىعا كۇتكەن سالتاناتتى شاق تا كەلىپ جەتتى. ول استانا ۋاقىتىمەن تۋرا 04.00 ساعاتتا باستالدى. وسىناۋ شادىمان شاتتىقتى شارانى شىعارۋعا ۇيىمداستىرۋشىلار تابانى كۇرەكتەي بەس جىلىن ارناپتى. بىردەن ايتىپ قويايىق, «ماراكانا» شوۋى مۇنىڭ الدىنداعى سيدنەيدە, افينادا, بەيجىڭ مەن لوندوندا كەرە قانات جايعان مەرەكەلىك شارالارمەن ەش شەندەسە المايدى. ونى الاڭ يەلەرى بۇعان دەيىن وزدەرى مويىنداپ قويعان دا بولاتىن. برازيليالىقتار مۇنداي جۇتاڭ جاعدايدى ەلدەگى كۇردەلى قارجى تاپشىلىعىنا اپارىپ تىرەدى. سول سەبەپتى ويىنداردى ۇيىمداستىرۋ كوميتەتى مۇنىڭ الدىنداعى ەلدەردىڭ كەڭ اۋقىمداعى شاشىلىپ-توگىلگەن سالتاناتىنىڭ ورنىن قازىرگى زاماننىڭ كورىنىستەرى مەن ءستيلىن كوبىرەك كورسەتۋ ارقىلى جابۋعا شەشىم قابىلدادى. راسىندا دا سپورتتىق مەرەكەنىڭ ءمانى ونىڭ اشىلۋ راسىمىندەگى القىنعان استا-توك الاساپىرانمەن ولشەنبەسە كەرەك. وسىنداي تۇجىرىمعا كەلگەن ريولىقتار ويىنداردىڭ اشىلۋ راسىمىنە بيۋدجەتتەن 20 ميلليون دوللار عانا شىعارعان ەكەن. ال مۇنىڭ الدىنداعى لوندوندا 2012 جىلى وسى شاراعا 42 ميلليون دوللار كولەمىندە قارجى جاراتىلعانىن ەسكە الساق, ايىرماشىلىقتىڭ قانشا اقشانى قۇرايتىنىن بايقاۋ قيىن ەمەس.
ريوداعى وليمپيالىق ويىنداردىڭ اشىلۋ سالتاناتىنىڭ اتقارۋشى پروديۋسەرى ماركو باليچ برازيلياداعى ەكونوميكالىق احۋالدىڭ ناشارلىعى سەبەپتى ارتىق شىعىنداردىڭ بارىنەن باس تارتقاندارىن مالىمدەدى. ءسويتىپ, افيناداعى ارنايى ساۋلەلەر شاشاتىن جارقىلدار دا, بەيجىڭدەگى اسەمدىكتىڭ الەمى مەن لوندونداعى ادامزاتتىڭ ءجۇرىپ وتكەن جولدارىن ساتىلاپ كورسەتەتىن كەڭ اۋقىمدى حرونيكا دا مۇندا قايتالانعان جوق. «ءبىز ءبارىن قاراپايىم ەتىپ جاسادىق, – دەدى وسى ورايدا باليچ. – سونىمەن بىرگە, لوندونداعى باعانىڭ ريوعا قاراعاندا الدەقايدا قىمبات ەكەنىن دە ۇمىتپاڭىزدار. اڭگىمە تەك اۆتومات-ويىنداردىڭ, كوكاين مەن جەزوكشەلەردىڭ نارىقتارى تۋرالى بولىپ تۇرعان جوق. جالپى, ۇلىبريتانيادا ءومىر ءسۇرۋدىڭ ءوزى ەداۋىر قىمباتقا تۇسەدى. ءبىز سوندىقتان برازيليادا ءومىر ءسۇرۋدىڭ قانشالىقتى راحات ەكەنىن كورسەتەمىز دەپ تىراشتانىپ جاتپادىق». ايتسا ايتقانىنداي, سالتانات شىنىندا وتە-موتە قاراپايىم قالىپتا ءوربىدى. قويىلىمنىڭ رەجيسسەرلەرى فەرناندۋ مەرەيەس, اندرۋشا ۆاددينگتون, دانيەلا توماس, حورەوگرافى دەبورا كولكەر 3 ساعاتقا سوزىلعان شارانىڭ بارىسىندا 2000 جارىق بەرۋشى تاپانشالاردى, 3 توننا پيروتەحنيكانى, 109 پروجەكتوردى, 5 مىڭعا جۋىق ءبيشى-ەرىكتىلەردى, 300 كاسىبي بيشىلەر مەن ستيليستەردى پايدالاندى. بۇگىندە «ماريو فيليۋ» دەگەن جاڭا ات العان ايگىلى «ماراكانا» ستاديونىن اۋماعىنان ورىن العان 78 مىڭ باقىتتى ادام الدىمەن شەرۋلەتىپ ءجۇرىپ وتكەن الەم سپورتشىلارىنىڭ 12 مىڭ ادامدىق دەلەگاتسيالار قۇرامىن قارسى الدى.
سودان كەيىن ماركو باليچ ايتقان شارقى شامالى شوۋعا كەزەك كەلدى. ول ەلدىڭ وسى كەزگە دەيىنگى تاريحىن, ونىڭ بارىسىندا قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەرىن, عىلىم مەن مادەنيەتكە قوسقان ۇلەسىن تارقاتىپ بايانداپ بەرۋگە ارنالدى. مۇندا برازيليانىڭ شەجىرەسىندەگى ەڭ كورنەكتى كەزەڭدەر عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە ونداعى الەۋمەتتىك مانەردەگى ماسەلەلەرگە دە ءمان بەرىلدى. سونىڭ قاباتىندا قوناقتار مەن كورەرمەندەر ەلدە ءجيى بولىپ جاتاتىن جول-كولىك وقيعالارىنا كوز قادادى. بۇدان ءارى بەلگىلى مودەل جيزەل بۋندحەن كوشەدە الدەقانداي ءبىر قاراقشىلاردىڭ «توناۋىنا» ۇرىنىپ قالادى. سوسىن پوليتسەيلەر كوپ ۇزاماي «قاراقشىلاردى» تاپ باستىرماي ۇستاي قويادى. كەلەسى كەزەكتە انشىلەر كاەتانۋ ۆەلوزۋ مەن انيتتا, بۇرىنعى مادەنيەت ءمينيسترى جيلبەرتۋ جيل تىزگىندى ۇستادى. ال وسى كورىنىستەردىڭ ءبارىن كەستەلەپ بەرگەن ءباليچتىڭ ەسىمىن ءبىز 2014 جىلى ءوز كوزىمىزبەن كورگەن سوچي قىسقى وليمپيالىق ويىندارىنىڭ جابىلۋ ءراسىمى كەزىندە ەستىپ ەدىك. ول سول جولى ويىنداردىڭ جابىلۋ سالتاناتىنىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى بولعان. ودان بۇرىن, 2007 جىلى تۋريندەگى قىسقى وليمپيادانى «اشىپ-جاپقان» ەكەن. ال 2008 جىلى بەيجىڭدە «حاتتاما جونىندەگى مەنەدجەر» ءرولىن اتقارعان. مىنە, سودان كەيىنگى تابان تىرەگەن جەرى وسى ريو كورىنەدى.
ءبىز برازيليا دەگەندە ادەتتە ەڭ الدىمەن بۇل ەلدىڭ فۋتبولىن, ونىڭ پەلە مەن گاررينچا باستاعان الەمدىك دەڭگەيدەگى ەڭ جارىق جۇلدىزدارىن ەسكە الامىز. مەن ءوز باسىم بۇل ەلدىڭ اياقدوپ ۇردىسىمەن, ونىڭ وزىق شەبەرلەرىمەن العاش رەت وتكەن عاسىردىڭ 70-جىلدارىنىڭ باسىندا جارىق كورگەن بەلگىلى حالىقارالىق جۋرناليست يگور فەسۋنەنكونىڭ كىتاپتارى ارقىلى تانىسىپ ەدىم. بىراق سان ءتۇرلى بوياۋلى برازيليا تەك فۋتبولدىڭ عانا تۋى تىگىلگەن مەكەن ەمەس. بۇل ەل, سونىمەن قاتار, اتلانتيكا جاعالاۋىنداعى كوپاكابانا سەكىلدى عاجايىپ جاعاجايلارىمەن دە ماقتانا الادى. برازيليا جەرى – كوپتەگەن گەكتار الاپتاردى الىپ جاتاتىن كوفە پلانتاتسيالارىنىڭ, امازونكاداعى نۋ جىنىستى دجۋنگلي ورماندارىنىڭ القابى. برازيليا – ءۇندىس تەكتى كوپتەگەن ابوريگەن تايپالاردىڭ قۇتتى قونىسى. بارىنەن بۇرىن ول – كارناۆالدىڭ وتانى. مۇنسىز بۇل ەلدى كوزگە ەلەستەتۋدىڭ ءوزى قيىن. ال مۇنىڭ ارعى جاعىنان لامبادا مەن سامبا بيلەرى بۇراڭداپ شىعا كەلەدى. برازيليالىقتاردىڭ ءتىپتى جاۋىنگەرلىك ۇرىس ونەرى – كاپوەيرانىڭ ءوزى بي ەلەمەنتتەرىنەن قۇرالادى. مىنە, وسىلاردىڭ ءبارى مەرەكەلىك ماۋرىتتەر مەزەتىندە مەن-مۇندالاپ كورىنىپ جاتتى.
برازيليا دەگەندە, ءبىز ونىڭ الەمگە جورجي امادۋ جانە پاۋلو كوەلو ءتارىزدى تالانتتى جازۋشىلاردى سىيلاعانىن دا ايتپاي تۇرا المايمىز. ءبىزدىڭ ۇرپاق اراسىندا بۇلاردىڭ الدىڭعىسىنىڭ «قۇمدى اۋماقتىڭ گەنەرالدارى» اتتى رومانى بويىنشا تۇسىرىلگەن ءفيلمدى كورمەگەندەرى كەمدە-كەم شىعار. ءبىزدىڭ تاعى ءبىر بىلەتىنىمىز, ەلدىڭ سول كەزدەگىدەي جارلى-جاقىبايلارى قازىر دە ازايىپ كەتە قويعان جوق. شاماسى, برازيليا بيلىگى وليمپيادا سىندى شىپ-شىرعاسى شىعىننان باستالاتىن شىرماۋىقتاي شىرماتىلعان شارانى وتكىزۋگە ىنتالىلىق تانىتقاندا, ونىڭ شىمىلدىعىن ايتارلىقتاي اۋقىمدى تابىستارمەن جاۋىپ, تۇرعىنداردىڭ ءناسىپ-ناپاقالارىن ءبىر كوتەرىپ تاستاۋعا ۇمىتتەنگەن بولار. بىراق مۇنىڭ ءوزى دە بارعا عانا بارىپ قۇياتىن بايدىڭ مالى سياقتى دۇنيە عوي. بۇعان 2004 جىلى وليمپيادا وتكىزگەننەن كەيىن تابانداپ وتىرىپ قالىپ, سودان كۇنى بۇگىنگە دەيىن ەسىن جيا الماي كەلە جاتقان گرەكيانىڭ مىسالى انىق ايعاق. دەگەنمەن, قالاي بولعاندا دا, ءبىر مەزگىلدە الەمنىڭ ءۇش جارىم ميلليارد تۇرعىنى تاماشالاپ ۇلگەرگەن ريونىڭ تويى باستالىپ كەتتى. ەندى ونىڭ الاڭ يەلەرى ءۇشىن دە, مەيماندار ءۇشىن دە تابىستى بولعانىن تىلەگەننەن وزگە نيەت جوق.
وسى كۇندەرى ويىندار تۋرنيرلەرى ريونىڭ وزىندەگى ماراكانا, باررا, كوپاكابانا, دەودورو دەپ اتالاتىن ءتورت كلاستەردەن بولەك, بەلۋ-وريزونتي, برازيليا, سالۆادورە جانە سان-پاۋلۋ قالالارىندا ءوتىپ جاتىر. بۇلاردىڭ سوڭعىلارى 3 تامىزدان بەرى فۋتبول شايقاستارىنىڭ الاڭدارىنا اينالىپ كەتكەن. سونىمەن, الامان بايگە ارنالى جولىنا ءتۇستى. الدا ەل نامىسى مەن ەر تابىسى جولىنداعى كەسكەكتى كۇرەسكە تولى كۇندەر تۇر.
سەرىك ءپىرنازار,
«ەگەمەن قازاقستان»
بوكسشىلاردىڭ قارسىلاستارى انىقتالدى
ريو-دە-جانەيرودا بۇرناعى كۇنى بوكسشىلاردىڭ جەرەبە تارتۋ ءراسىمى بولىپ ءوتتى. وسىعان وراي ءبىزدىڭ بىلعارى قولعاپ شەبەرلەرىنىڭ دە العاشقى ناقتى نەمەسە ىقتيمال قارسىلاستارى انىقتالدى.
ەرلەر قۇراماسىنان باستاساق, 49 كگ. سالماقتاعى ءبىرجان جاقىپوۆ ۇرىسقا 1/8 فينالدا كىرىپ, ازەربايجان رۋفات گۋسەينوۆ پەن ناميبيالىق ماتياس حامۋنيەلانىڭ قاي جەڭگەنىمەن كەزدەسەتىن بولدى. ەگەر ودان وتسە, شيرەك فينالدا وزبەك حاسانبوي دۋسماتوۆپەن قولعاپ تۇيىستىرەدى. 52 كيلوعا دەيىنگى سالماقتاعى ولجاس ساتتىباەۆ 1/16 فينالدا پۋەرتو-ريكو وكىلى دجەيۆيەر كينترونمەن ۇشىراسادى. ونى ۇتسا, ازەربايجان ەلۆين ماميشزادەگە تاپ كەلەدى. 56 كگ. سالماقتاعى قايرات ەراليەۆتىڭ 1/16 فينالداعى باسەكەلەسى دە ازەربايجان سپورتشىسى. ول – دجاۆيد چەلەبيەۆ, 2013 جىلى الماتىدا وتكەن الەم چەمپيوناتىندا التىن مەدال جەڭىپ العان. بۇلار سول جارىستىڭ جارتىلاي فينالىندا كەزدەسىپ, ازەربايجان جىگىتى 2:1 ەتىپ ۇتىپ كەتكەن. قايرات سول جولعى ەسەسىن قايتارىپ جاتسا, 1/8 فينالدا وزبەك مۋرادجون احماداليەۆپەن كۇش سىناسادى. ال 60 كيلو سالماقتاعى بەرىك ءابدىراحمانوۆ 1/16 فينالدا اقش ءۇمىتى كارلوس بالدەراسپەن ايقاسادى.
ءبىزدىڭ 64 كگ. سالماقتا ونەر كورسەتەتىن ەڭ جاس بوكسشىمىز ابىلايحان ءجۇسىپوۆتىڭ 1/16 فينالداعى قارسىلاسى دا وڭاي شاعىلاتىن جاڭعاق ەمەس. ەگەر اعىلشىن پيت ماك-كورماكتان اسىپ جاتسا, كۋبالىق ياسنيەر تولەدومەن شايقاسادى. 69 كگ. سالماقتاعى دانيار ەلەۋسىنوۆ جەكپە-جەكتى 1/8 فينالدان باستايدى. ول ۇلىبريتانيالىق دجويس كەللي مەن كەنيالىق رەيتون وكۆيريدىڭ بىرىمەن جۇدىرىقتاسادى. 75 كگ. سالماقتاعى جانىبەك ءالىمحان ۇلى 1/16 فينالدا ۇلىبريتانيالىق ەنتوني فوۋلەرمەن باق سىناسادى. ودان وتسە, الجير نە كامەرۋن وكىلدەرىنىڭ بىرىمەن كەزدەسەدى. 81 كگ. سالماقتاعى ادىلبەك نيازىمبەتوۆ تە تارتىسقا 1/8 فينالدان كىرىسەدى. ول ۋكراين دەنيس سولونەنكو مەن ازەربايجان تەيمۋر مامەدوۆتىڭ بىرىنە كەزىگەدى. 91 كگ. سالماقتاعى ۆاسيلي لەۆيتتىڭ بەلەسى دە 1/8 فينالدان باستالادى. ول قىتايلىق يۋ فەنگكايمەن ۇستاسادى. ودان ارى كۋبالىق ەريسلاندي ساۆونمەن ۇشىراسىپ قالۋى مۇمكىن. ال 91 كيلودان اۋىر سالماقتاعى يۆان دىچكو 1/8 فينالدا ازەربايجان ماگومەدراسۋل مەدجيدوۆ پەن ماروككولىق موحامەد ءارجاوۋيدىڭ ۇتقانىمەن بەتتەسەدى. ايتىپ قويايىق, ءبىزدىڭ بوكسشى بۇلاردىڭ الدىڭعىسىمەن 2011 جىلى باكۋدە, 2013 جىلى الماتىدا وتكەن الەم چەمپيوناتتارى كەزىندە كەزدەسىپ, ەكەۋىندە دە ۇتىلعان. باكۋدە جارتىلاي فينالدا ۇپاي سانىمەن ەسە جىبەرسە, الماتىدا فينالدا نوكاۋتقا ءتۇسىپ قالعان.
ايەلدەر باسەكەسىندە 51 كگ. سالماقتاعى جاينا شەكەربەكوۆا 1/4 فينالدا فرانتسۋز سارا وۋراحموۋن مەن ماروككولىق زوحرا ەز-ءزاحراوۋيدىڭ بىرىمەن مەدال ءۇشىن شايقاسادى. ال 75 كگ. سالماقتاعى داريعا شاكىموۆا 1/8 فينالدا كانادالىق اريان فورتينمەن كەزدەسەدى. بۇدان وتسە, ماروككولىق, ودان دا اسسا, جارتىلاي فينالدا امەريكالىق اتاقتى كلاريسسا شيلدسپەن جەكپە-جەك شىعادى.
رۋسلان يگىلىك
الا دوپ الامانى قىزىپ تۇر
وليمپيالىق ويىندار باسەكەسىن ءبىرىنشى بولىپ فۋتبولشىلار باستادى
الاڭعا الدىمەن 3 تامىز كۇنى ايەلدەر شىقتى. ريو-دە-جانەيرودا شۆەتسيا قۇراماسى وڭتۇستىك افريكا رەسپۋبليكاسىنىڭ كومانداسىن 1:0 ەتىپ سۇرىندىرسە, كانادا قىزدارى اۆستراليالىق ارىپتەستەرىن 2:0 ەسەبىمەن تىزە بۇكتىردى. ال كەلەسى كۇنى وسى جەردە برازيليا قىتايدى 3:0 ەتىپ تالقانداپ شىقتى. مۇنىڭ سوڭىنان گەرمانيا زيمبابۆەنى 6:1 ەسەبىمەن كۇيرەتە جەڭدى. بۇلاردان كەيىن اقش قىزدارى جاڭا زەلانديا كومانداسىنان 2:0 ەسەبىمەن باسىم ءتۇستى.
ەرلەر قۇرامالارى سايىسقا 4 تامىزدا كىرىستى. ونى ماناۋس قالاسىندا نيگەريا مەن جاپونيا اشىپ, جانكۇيەرلەردى قاپتاعان گولدارمەن قارىق ەتتى. ماتچتا 9 دوپ سوعىلىپ, «قارا قۇرلىق» وكىلدەرى 5:4 ەسەبىمەن جەڭىستى تارتىپ اكەتتى. بۇدان كەيىنگى ناتيجەلى ويىن وڭتۇستىك كورەيا مەن فيدجي اراسىندا ءوتتى. وندا كورەيلەر ارال كومانداسى داربازاسىنا جاۋاپسىز 8 گول سقتى. ال بۇعان دەيىن برازيليا – وڭتۇستىك افريكا اراسىنداعى ويىن ەسەپ اشىلماستان تارقادى. الاڭ يەلەرى ساپىندا نەيماردىڭ ويناۋى دا ولار ءۇشىن جاعدايدى دۇرىستاپ بەرە المادى. سول سياقتى شۆەتسيا مەن كولۋمبيا ماتچىندا دا جەڭىمپاز انىقتالمادى. ول 2:2 ەسەبىمەن اياقتالدى.
وسىنىڭ ءبارى ءتۋرنيردىڭ تارتىستى وتەتىنىن كورسەتىپ بەرىپ تۇر.
دامير قوجامقۇل
جەرىڭنىڭ جاقسى اتى جانىڭدى جادىراتادى
«ەگەمەن قازاقستاننىڭ» ارناۋلى ءتىلشىسى
باقتيار تايجان ريو-دە-جانەيرودان حابارلايدى
«استانا –
ەرتەگىدەي ادەمى قالا»
برازيلياعا تورتكۇل دۇنيەدەن جۋرناليستەر كەلگەن. جۇمىس قايناپ جاتىر. قاي-قايسى دا جاقسى حابار الۋ, جاقسى ماتەريال دايىنداۋ ءۇشىن سپورتشىلاردىڭ جانىنان تابىلۋعا تىرىسادى. ءبارىمىزدىڭ باسىمىزداعى كەپ وسى.
– ءسىز قازاقستاندىقسىز با؟
قاسىمداعى وتىرعان كورشىمنىڭ داۋىسى. ءتۇر-ءتۇسى تازا ەۋروپالىق ەكەندىگىن الگىندە بايقاعانمىن. بۇل اعايىندار ادەتتە اعىلشىن تىلىنەن باسقانى بىلمەيتىن سەكىلدى ەدى. ول مەندەگى كۇدىكتى سەيىلتەيىن دەدى مە, جۇمساق جىميدى.
– مەن استانادا كوپ بولعانمىن. مەنىڭ ايەلىم نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتە ساباق بەرەدى.
ءارى قاراي اڭگىمەمىز جاراسىپ كەتتى. تەگى – شۆەد, اقش-قا كەيىنىرەك قونىس اۋدارعان بۇل جىگىت قاتارداعى قاراپايىم جۋرناليستەردىڭ ءبىرى ەمەس ەكەن. برازيليانى قوسقاندا, قاتارىنان 8 وليمپيالىق ويىندارعا بارىپ, رەپورتاج جۇرگىزگەن مىقتىنىڭ ءوزى.
استانادا دزيۋدودان جانە بوكستان ايەلدەر اراسىندا وتكەن الەم چەمپيوناتىندا بولىپ, سول جەردەن حابار دايىنداعان. ول برازيليانىڭ وليمپيالىق ويىندارعا دايىندىعىنىڭ جەتكىلىكسىز ەكەندىگىن قىنجىلا ايتتى. باسقاسىن بىلاي قويعاندا, جۋرناليستەر مىنەتىن اۆتوبۋستاردىڭ قىزمەتى سىن كوتەرمەيدى, دەيدى.
ايەلى ۆيكتوريا تورستەنسون نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتە ورىس ادەبيەتى پانىنەن ساباق بەرەدى ەكەن. پروفەسسور. قازىر دەمالىستا بولعانىمەن, كەلىسىمشارت بويىنشا ءالى جۇمىس جاسايدى. سوندىقتان, مارتين استاناعا ءالى تالاي كەلەدى.
– استانا ماعان وتە ۇنايدى, – دەيدى ول. – الەمدەگى بارلىق ادەمى قالالاردىڭ ساۋلەت ونەرىنىڭ بەلگىلەرى بار. سىرت جاقتارى ناشارلاۋ بولسا دا, ورتالىعى ەرتەگىدەي قالا. پرەزيدەنتتەرىڭىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتى وتە ۇلكەن ساياسي تۇلعا دەپ تانيمىز. حالقىنىڭ سانى از بولعانىمەن, ورتالىق ازيادا قازاقستاننىڭ بەدەلى ۇلكەن, الەمدىك ساياسي وقيعالاردا ورىندارىڭىز بىلىنەدى.
قۋانىپ قالدىق. امەريكالىقتار ەشكىمنىڭ الدىندا جاعىمپازدانبايدى. ويىن اشىق ايتادى. ول: «قازاقستاندا كەزدەسۋگە جازسىن», دەپ مەكەن-جايىمىزدى جازىپ الدى. ءبىز دە امەريكالىق جۋرناليسپەن ەستەلىككە سۋرەتكە ءتۇسىپ, ەكى جاقتىڭ سپورتشىلارىنا تابىس تىلەدىك.
«قازاقستان – ءبىز ءۇشىن قىمبات مەكەن»
ريو-دە-جانەيرودا تاعدىر تالايىمەن وزگە مەملەكەتتەردەن كەلىپ, وسىندا تۇرىپ جاتقاندار كوپ. سونىڭ ءبىرى – يرينا كۋزنەتسوۆا. ول ۋكراينانىڭ سوعىس ءورتى باسىلماي تۇرعان دنەپروپەتروۆسك ايماعىنان كەلىپتى. ءبىزدىڭ كيگەن فورمامىزدى كورىپ قايىرىلعان ءوزى.
– قازاقتار, قالايسىزدار؟
اڭگىمە ءارى قاراي جاقسى ۇيلەسىم تاۋىپ كەتتى. ونىڭ قازاقستاندى جاقسى بىلەتىندىگى – كۇيەۋى ۇزاق جىلدار «بايقوڭىر» عارىش ايلاعىندا جۇمىس جاساعان ەكەن. ورتاق اڭگىمەدە قازاقستاندى كوپ ماقتايدى ەكەن. قازاق حالقىن دا.
يرينا دنەپروپەتروۆسكىدە سوعىس ءورتى تۇتانعانعا دەيىن جاقسى تۇرعاندارىن ايتادى. ءۇي-جايلارى بار, بىرەۋدەن ىلگەرى, بىرەۋدەن كەيىن ءومىر سۇرسە دە ومىرگە وكپەسى بولماعان. ورتاق بيزنەس ات باسىنداي تابىس اكەلمەسە دە وتباسىنا الاڭسىز ءومىر سۇرۋگە تولىعىمەن جەتىپ تۇرعان.
– سونشاما دۇنيەڭ بولا تۇرىپ, جەرتولەدە ءومىر سۇرگەننەن قورلىق جوق ەكەن, – دەيدى ول. – كوشەدە كەلە جاتساڭ, بومبا جارىلادى. كەيدە اينالاڭنان شاشىراپ اتىلعان وق ىزدەرىن بايقايسىڭ. كۇيەۋىم تۋعان قالامدى قورعايمىن دەپ قوپاڭداپ ەدى, «قايدا, شوشاڭداما», دەدىم.
بۇل اعايىنداردىڭ ايەلدەرى كۇيەۋلەرىنە ءماتىبي عوي. يرينا كۇيەۋىن الدىنا سالعاننان سالىپ وتىرىپ, برازيليادان ءبىر-اق شىعارعان. كومپيۋتەردە وقىتۋدان جاقسى بيزنەسى بولعان. برازيليا اتى دارداي بولعانىمەن, ءومىردىڭ جاڭا يگىلىكتەرىنە ونشالىقتى ىڭعايلى ەمەس. وسى جاعىن ەسەپكە العان. الايدا, كەدەيلىك قامىتىن موينىنا مىقتاپ كيگىزىپ العان مەملەكەتتە جاڭا زامان تالاپتارىن مويىندايتىندار دا كوپ ەمەس سياقتى. ونىڭ قاسىندا استاناداعى بيزنەستەرى ايتارلىقتاي پايدا اكەلىپ تۇر.
يرينا برازيلياداعى ءوزىمىز بايقاعان كوڭىلسىز جاعداياتتاردى ءارى قاراي باياندادى. كەدەي مەملەكەتتە بايلاردىڭ قۇقى الدىمەن قورعالادى ەكەن. جارلىنىڭ ءسوزى ەسەپكە كوپ الىنا بەرمەيدى. سوندىقتان با, ادامداردىڭ ءوزى جەڭىلدىڭ استىمەن, اۋىردىڭ ۇستىمەن ءومىر سۇرۋگە ماشىقتانىپ العان. مۇنداعى ءتارتىپ بويىنشا جۇمىس بەرۋشى ءوز قىزمەتكەرى تالاپتان شىعا الماعان جاعدايدا ەكى اي جالاقىسىن بەرۋگە مىندەتتەلەدى.
– وسى جاعداي جۇمىس ىزدەگەندەردىڭ ميىنا قاتتى ءسىڭىپ قالعاندىعى سونشالىق, ساعان جۇمىس ىزدەپ كەلىپ تۇرىپ, باسقا مەكەمەگە جۇمىس سۇراپ ارىز جازىپ جاتادى, – دەيدى ول.
يرينا برازيلياداعى ءومىردىڭ كولەڭكەلى تۇستارى تۋرالى ۇزاعىنان ايتىپ بەردى. اڭگىمە اۋانى تاعى دا قازاقستانعا اۋعان.
– ماعان قازاقستان وتە قاتتى ۇنايدى, – دەيدى يرينا. – استانادا بيزنەسىم بار. ءجيى بولماسا دا جولىمىز ءتۇسىپ تۇرادى. برازيليادا تۇراقتى تۇرمايتىنىمىزدى بىلەمىز. ەلدە قارتايعان اتا-انالارىمىز قالدى. ولار مۇندا كەلۋدەن باس تارتتى, ونىڭ ۇستىنە وسىعان دەيىن جيناعان دۇنيە-م ۇلىكتەرىمىز دە بار, سوعان قورعان بولىپ وتىر. ال قازاقستاندا جاقسى ءومىر سۇرۋگە جاقسى جاعداي تۋعىزىلعان, جەرلەرىڭىز كەڭ بايتاق قانشا حالىق بولساڭىزدار دا اسىراي الادى. ءبىز ءتۇرىمىز بولەك بولساق تا, تۋىسقانعا اينالىپ كەتكەن حالىقتارمىز. سوندىقتان دا قازاقستانعا تەك جاقسىلىق تىلەيمىز.