*دودا
فرانتسيادا ءوتىپ جاتقان فۋتبولدان ەۋروپا چەمپيوناتىندا ەڭ سوڭعى اككوردتار وينالا باستادى. مۇندا بۇرناعى كۇنى تۇندە ءبىرىنشى جارتىلاي فينالدىق ويىن وينالىپ, پورتۋگاليا قۇراماسى ۋەلستى 2:0 ەتىپ ۇتتى. وسىلايشا ەكى گولدى دا ءوزىنىڭ ليدەرى كريشتيانۋ رونالدۋدىڭ قاتىسۋىمەن سالعان پورتۋگالدار فينالدا كەزدەسەتىن جۇپتىڭ العاشقى سىڭارىن قۇرادى.
كۇرلىق چەمپيوناتى باستالار الدىندا جوعارىدا اتالعان ەكى تەرمە جاماعاتتىڭ جارتىلاي فينالعا دەيىن جەتىپ, بۇل ەكەۋىنىڭ ءبىر-بىرىمەن وتكەل ۇستىندە كەزدەسەتىندەرىن ءدال بولجاعان ەشكىم بولا قويماعان شىعار. قازىر ءتىپتى وسىعان سالماق سالعان الدەكىم تابىلا قالسا دا, ونىڭ سوزىنە يلانا سالاتىن جان تابىلا بەرمەس. سەبەبى, سوعان دەيىن ەكى كوماندادا دا چەمپيوناتتىڭ فاۆوريتتەرى بولىپ تابىلاتىنداي ورنەكتى ويىن كورسەتە العان جوق ەدى.
ماماندار سولاي كوپ ءۇمىت ارتا قويماعان ەكى كوماندا جارىستىڭ وسى كەزەڭىنە ەكى ءتۇرلى جولمەن جەتتى. ايتالىق, ىرىكتەۋ توبىندا يسلانديا (1:1), اۆستريا (0:0) جانە ۆەنگريا (3:3) قۇرامالارىمەن تەڭ ويناپ, ءۇشىنشى ورىنمەن پلەي-وفف كەزەڭىنە شىققان پورتۋگاليا سودان كەيىن دە ويىننىڭ نەگىزگى ۋاقىتىندا جەڭىسكە جەتە المادى. ول الدىمەن 1/8 فينالدا حورۆاتتاردى تەك وۆەر-تايمدا عانا ۇتا السا (1:0), 1/4 فينالدا پولياكتارمەن ەكسترا تايمدا دا يتجىعىس ءتۇسىپ (1:1), ماتچتان كەيىنگى پەنالتي سەرياسىندا 5:3 ەتىپ جەڭدى. بۇعان قاراعاندا, توپتا جالعىز انگليادان عانا جەڭىلىپ (1:2), سلوۆاكيا (2:1) مەن رەسەيدى (3:0) تىزە بۇكتىرگەن, 1/8 فينالدا سولتۇستىك يرلانديادان (1:0), 1/4 فينالدا بەلگيادان (3:1) باسىم تۇسكەن ۋەلس ەداۋىر الەۋەتتى كورىندى.
بىراق سوعان قاراماستان, 6 شىلدە كۇنگى جارتىلاي فينالدىق شايقاستا ۆالليلىكتەر ءۇشىن ءباس تىككەن ادام كەزدەسە قويمادى. سويتە تۇرا, ماتچ الدىندا ەكى قۇراما ساپىندا وينايتىن ءمادريدتىڭ «رەال» كومانداسىنىڭ ەكى جۇلدىزى – كريشتيانۋ رونالدۋ مەن گارەت بەيلدىڭ تەكەتىرەستەرىنىڭ قالاي بىتەتىنىنە وي ءجۇگىرتپەگەن جانكۇيەر كەمدە-كەم بولدى. ءا دەگەننەن بۇل جەكپە-جەك الدىڭعى كەزەككە شىعا كەلدى. بۇل كۇنى ۋەلس جاساعى ساپىنان «سارى قاعازدارى» سانى كوبەيىپ كەتۋى سالدارىنان ااورون رەمزيدىڭ الاڭعا شىعا الماي قالۋىنا بايلانىستى گارەتتىڭ موينىنا ارتىلاتىن جۇك ەداۋىر ارتتى. قورعانىستىڭ ورتاڭعى شەبىندە جاراقاتى سالدارىنان الاڭعا شىعا الماعان بەن دەۆيستى دجەيمس كوللينز الماستىردى. ال پورتۋگالدار قۇرامىندا تاپ وسىنداي سەبەپپەن ۆيلليام كارۆاليۋ شەت قالدى. دەگەنمەن, فەرناندۋ سانتۋشكە جاراقاتى بار قورعاۋشى پەپەنىڭ ويىنعا قوسىلا الماۋى بارىنەن قاتتى باتتى.
ليون كورەرمەندەرى ماتچتىڭ باسىنان بارىنشا ساق قيمىلدى فۋتبولدى كوردى. ەكى جاق فۋتبولشىلارى ويىن شەپتەرىنىڭ ءبىرىن اشىپ الۋدان ايرىقشا اباي بولدى. سەبەبى, مۇندايدا جىبەرگەن قاتەلىكتىڭ قۇنى قىمباتقا تۇسەتىن ەدى. مۇنداي ساقتىق شۆەد تورەشىسى يۋناس ەريكسسونگە دە بىردەن اسەر ەتكەن سياقتى. ول سوندىقتان 10-مينۋتتا ۋەلس قاقپاسىنا بەلگىلەنۋگە ءتيىستى پەنالتيگە باتىلدىق جاساي المادى. تاپ سول ساتتە دجەيمس كوللينز قاپتالدان ايىپ الاڭى ىشىنە بەرىلگەن دوپقا ۇمتىلعان كريشتيانۋ رونالدۋدى اشىقتان-اشىق ۇستاپ, جىبەرمەي قالدى. ال داربازاعا تۋرالاي تونگەن قاۋىپ ءسال كەيىن ورىن الدى. رونالدۋمەن دوپ قاقپاقىلداسقان جواۋ ماريۋ 15 مەتر جەردەن شىرەنە ۇردى – ونىسى باعاننىڭ ءدال جانىنان زۋ ەتە ءتۇستى. ۆالليلىكتەردىڭ تايم ورتاسىنا قاراي قايتارعان قارىمتا شابۋىلدارى دا اسەرلى شىقتى.
ادەتتە, فۋتبولداعى جارتىلاي فينالدىق ويىندار قىزىقسىز بولمايدى دەسەدى. بىراق بۇل ويىننىڭ ءبىرىنشى تايمى سول قاعيدانىڭ كەيدە قاعىس كەتىپ قالاتىنىن كوبىرەك كورسەتتى. مۇنىڭ ورنىنا ءبىز بىرقاتار جاعدايلاردا ۋەلس ويىنشىلارىنىڭ رەتسىز دورەكى قيمىلدارى مەن پورتۋگالداردىڭ قارا جەرگە سوقا قاداپ, سۇيرەگەندەي اۋىر ويىندارىن كوردىك. ويىن تاباعا تۇسكەن مايداي ەرىپ الا جونەلگەن جوق.
الاڭداعى كەلبەت ەكىنشى تايمدا ەداۋىر وزگەرىپ سالا بەردى. وسى تۇستا «برازيل پورتۋگالدارى» ءبىرشاما اشىلا ويناپ, سۋىرىپسالمالىق ارەكەتتەرگە ەرىك بەرە باستادى. ويىندى بەلسەندى قيمىلدارمەن باستاعان ولار قاتارىنان ەكى رەت ستاندارتتان دوپ ۇرۋ قۇقىعىنا يە بولدى. سولاردىڭ ەكىنشىسى ناتيجەلى اياقتالدى. بۇرىشتامادان رافاەل گەررەيرۋ اۋەلەتە جىبەرگەن دوپقا ۋەلستىك دجەيمس چەستەرمەن قاتار سەكىرگەن رونالدۋ جەڭىپ شىقتى. ونىڭ قارسىلاسىن ءبىر قاداق تومەن قالدىرىپ بارىپ, باسپەن ۇرعان دوبى قاقپا باعانىنىڭ استىن الا تورعا توپ ەتە ءتۇستى. بۇل كريشتيانۋدىڭ ەۋروپا چەمپيوناتتارىنىڭ فينالدىق بولىگىندە سالعان توعىزىنشى دوبى ەدى. وسىلايشا ول فرانتسۋز ميشەل ءپلاتينيدىڭ بۇل ءجونىندەگى رەكوردتىق كورسەتكىشىن قايتالادى. ايتا كەتەتىن جايت, پلاتيني ءوزىنىڭ بۇل گولدارىن 1984 جىلى وتكەن ءبىر بىرىنشىلىكتە سالعان بولسا, رونالدۋعا وعان جەتۋ ءۇشىن ءتورت چەمپيونات (2004, 2008, 2012, 2016) كەرەك بولدى. دەگەنمەن, الدا ءالى ءبىر ويىنى بار پورتۋگال شابۋىلشىسى ءۇشىن ەندى بۇل رەكوردتى جاڭارتۋعا دا مۇمكىندىك بار.
نەگىزىنەن, پورتۋگاليا قۇراماسى بۇل كۇنگى قارسىلاستارىن باس-اياعى 3 مينۋتتىڭ ىشىندە اۋىزدىقتاپ ۇلگەردى. ەگەر كريشتيانۋدىڭ گولى 50-مينۋتتا سوعىلسا, ءنانيدىڭ اياعىنان بۇرىلىپ بارىپ, قاقپا سىزىعىن قيىپ وتكەن كەلەسى دوپ 53-مينۋتتا تىركەلدى. مۇندا دا رونالدۋدىڭ قولتاڭباسى بولدى. وسى جولى ول ءوزىنىڭ بالا جاسىنان داعدىسىنا ءسىڭىرىپ, ماشىعىنا اينالعان ءتاسىلىن قولدانىپ, دوپتى الدىڭعى شەپتەگى ءوز ارىپتەستەرىنىڭ «تارەلكەلەرىنە» سالىپ بەرە قويدى. بۇل رەتتە ونى قاقپاعا قاراي ۇرماعانى ايدان انىق. وسىلاي ءدوپ ەتىپ كەلە قالعان دوپتىڭ ناني اياعىنىڭ ۇشىمەن بۇرىپ جىبەرە سالدى. گول!
وسىدان كەيىن وزدەرىنە دەگەن بەرىك سەنىمگە ەنگەن پورتۋگالداردىڭ ءۇشىنشى, ءتورتىنشى گولداردى سالاتىن دا ورايلارى بولدى. بىراق تاعدىر بۇل كۇنى مۇنى ولارعا قولاي كورمەپتى. ەسەسىنە, كوماندا ءبارىن اقىرىنا دەيىن ءساتتى اپارىپ, العاشقى تازا جەڭىسىنە قول جەتكىزدى.
ال كەشە كەشكە گەرمانيا – فرانتسيا قۇرامالارى ەكىنشى جارتىلاي فينالدىق ويىندى وتكىزدى. فينال 10 ماۋسىم كۇنى وينالادى.
سەرىك ءپىرنازار,
«ەگەمەن قازاقستان»