• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قوعام 22 ماۋسىم, 2016

«قوعام بىلىكتى جۋرناليسكە ءزارۋ»

720 رەت
كورسەتىلدى

ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىنىڭ دەكانى ساعاتبەك مەدەۋبەك ۇلى:

– ساعاتبەك مەدەۋ­بەك ۇلى, بيىل جۋرناليستيكا فاكۋل­تەتىنە تالاپكەرلەردى قابىل­داۋ­دا وزگەرىس­تەر  بار دەپ ەس­تى­دىك؟

– باسپا ونىمدەرىنىڭ, ءباسپاسوز ماتىندەرىنىڭ ادەبي رەداكتورلارىن دايارلايتىندىقتان, رەداكتور بولامىن, وزگەنىڭ جازعانىن سارالايمىن, تۇزەتەمىن دەگەن بالا الدىمەن ءوزى جازا ءبىلۋى كەرەك. سوندىقتان, ون جىلعا جۋىق ايتىلعان ويدىڭ بيىلعى قورىتىندىسى سول – ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ جو­عارى وقۋ ورنىنا قابىلداۋ تۋرالى ەرەجەسىنە «باسپا ءىسى» ماماندىعىنا تالاپكەرلەردى شىعارماشىلىق كونكۋرستار ارقىلى قابىلداۋ جونىندە وزگەرىس ەنگىزىلدى. كونكۋرس ەكى كەزەڭنەن تۇرادى. ءبىرىنشى كە­زەڭدە ەركىن تاقىرىپقا شىعارما جازۋ, ەكىنشى كەزەڭدە  بەرىلگەن ءماتىندى ادەبي رەداكتسيالاۋ جانە گرامماتيكالىق تۇزەتۋلەر جاساۋ, سونىمەن قاتار, اۋىزەكى تىلدەسۋ, سۇراقتارعا جاۋاپ بەرۋ ماشىقتارى ساراپتالادى.  كەلەسى وزگەرىس «قوعامدىق باي­لانىس» ماماندىعىنا قا­تىستى. بۇل ماماندىق بويىنشا تالاپكەرلەردىڭ تاڭداۋ ءپانى بۇرىن جاعىراپيا بولسا, بيىلدان باستاپ ادەبيەت بولىپ ەنگىزىلدى.

– اقپاراتتىق تەحنولوگيا­لار زامانىندا ەكىنىڭ ءبىرى اق­پارات الۋعا دا, تاراتۋعا دا  مۇم­­­كىندىك الدى. مۇنداي جاع­داي­داعى جۋرناليستيكانىڭ سال­ماعى تۋرالى نە ايتۋعا بولادى؟

– مەنىڭشە, ءجۋرناليستىڭ قىزمەتى بۇرىنعىدان اۋىرلادى. قوعام قاي كەزدە دە كاسىبي بىلىكتى دە قۇزىرەتتى جۋرناليستكە ءزارۋ. قازىرگى ۋاقىتتا وتباسى-وشاق قاسىنىڭ, بولماسا قارا باسىنىڭ قوشان تىرلىگىنە  قاتىستى حابار-وشار, وسەك-اياڭدى الۋ جانە تاراتا ءبىلۋ ءبىر بولەك تە, ۇلتتىڭ, مەملەكەتتىڭ بۇگىنى مەن ەرتەڭىنە  قاتىستى قوعامدا بولىپ جاتقان  ءمانى مەن ماڭىزى زور ماسەلەلەر توڭىرەگىندە جالپىعا ورتاق وي قوزعاۋ, ازاماتتىق-پاتريوتتىق رۋحتاعى ءسوز ايتۋ, ايتقانىنا يلان­­­­­­دىرا الۋ, يلانعان جۇرەكتى جۇمىلدىرا ءبىلۋ – مۇلدەم باسقا. بۇل – ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ قولىنان كەلە بەرمەيدى. مۇنداي جاعدايدا كا­سىپقوي جۋرناليستيكاعا دەگەن سۇرانىس بۇرىنعىدان دا جوعارى بولىپ تۇر.

– ءسوز بوستاندىعىنىڭ  قو­عامدىق سا­ناعا ىقپالى وراسان. قالاي ويلايسىز, ۇلتتىق جۋرناليس­تيكا بۇل تۇرعىدا ءوزىن ءوزى كورسەتە الدى ما؟

– ءبىزدىڭ قوعامدا ءسوز بوس­تاندىعى دا, وي ەركىندىگى دە بار. ماسەلە سول قۇندىلىقتاردى كىم­نىڭ قالاي پايدالانىپ وتىر­عاندىعىندا, كىمنىڭ قالاي قادىر­لەيتىندىگىندە. ءابسوليۋتتى ازاتتىق بولمايتىنى سەكىلدى, ءابسوليۋتتى ءسوز بوستاندىعى, وي ەركىندىگى دە بولا المايدى. ولاي دەيتىنىم – جۋرناليست ەڭ الدىمەن ءوزىنىڭ ارى مەن ۇياتىنا, نامىسى مەن وجدانىنا تاۋەلدى. ودان كەيىن ول ءوز وتانىنىڭ مۇددەسىنە, مەم­لەكەتىنىڭ مۇراتىنا, ۇلتىنىڭ ۇياتىنا  تاۋەلدى. سول مۇراتتار مەن مۇددەلەر نەگىزىندە جازىلعان اتا زاڭىنا, سول زاڭنىڭ اياسىنداعى كاسىبي ادەپ ەرەجەلەرىنە تاۋەلدى. جۋرناليست وسى مورالدىق-ەتي­كالىق شەك پەن شەڭبەرلەر ايا­سىندا قىزمەت ەتەدى. ويتپەسە, ول ار الدىندا دا, زاڭ الدىندا دا جاۋاپتى بولادى.

– فاكۋل­تەت­تەرىڭىزدە «دي­زاين» ما­ماندىعى دا بار عوي. ونىڭ جۋر­ناليستيكاعا قاتىسى قانشالىقتى؟

– ءيا, اشىلعانىنا بيىل ءتورتىنشى جىل. بۇرىن گازەت-جۋرنالدار مەن باسپا ونىمدەرىنىڭ بەزەنىن جاساۋشىلاردى دايارلاۋ بولماعان. تۇتىنۋشى تاۋاردىڭ الدىمەن سىرتقى اشەكەيىنە نازار اۋدارادى. تاۋاردىڭ سىرتقى ءپىشىنى ىشكى مازمۇنىنا ساي بولسا, ءوتىمدى بولاتىنى سەكىلدى, گازەتتىڭ دە, جۋرنالدىڭ دا, كىتا­بي باسىلىمداردىڭ دا, كەرەك دەسەڭىز, تەلەكورسەتىلىمدەردىڭ, ينتەرنەتتەگى سايتتار مەن پور­تالداردىڭ دا ديزاينى, ياعني بەزەنى ايتىلار ويدىڭ اجارىن اشىپ تۇرسا, وقىرمان دا, كو­رەرمەن دە ىنتىعادى, كو­رۋگە, وقۋعا, اسىعادى. بۇل زاماناۋي قا­جەتتىلىكتەردەن تۋعان جۋر­ناليستيكاعا قاتىستى جاڭا ما­ماندىق رەسپۋبليكامىزدا تۇڭ­عىش رەت ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە اشىلدى. كەلەسى جىلى العاشقى تۇلەكتەردى قاناتتاندىرامىز. بۇل ماماندىققا سۋرەتتەن, كوم­پوزيتسيادان ارناۋلى دايىن­دىق­تارى بار تالاپكەرلەر كەلىپ جاتىر.

– جۋرناليستيكا فاكۋل­تەتىنىڭ تۇلەكتەرىنە قاتىستى سىن كوپ ايتىلىپ جۇرگەنىن بىلەسىز. جۋرناليستەردى بۇگىنگى كۇننىڭ تالاپ-تىلەگىنە ساي دايارلاۋ بارىسى قالاي؟

–  زاماننىڭ ءوزى تالاپ ەتىپ  وتىر­عان ۇشتىلدىلىكتىڭ, اسىرەسە, جۋرناليستەرگە كەرەكتىگىن ۋاقىت كۇن سايىن دالەلدەپ وتىر. ويتكەنى, جۋرناليست شەتەلگە شىقپاي, عالامتور ارقىلى اقپارات الماسپاي وتىرا المايدى. ول اقپاراتتار قاي ەلدەن كەلسە, سول ەلدىڭ تىلىندە بولعاندىقتان, اۋدارا الماسا اقپاراتتان قۇر قالدى دەي بەرىڭىز. سوندىقتان, ءبىزدىڭ فاكۋلتەتتە اعىلشىن توپتارى قۇرىلىپ, سول تىلدە ءدارىس بەرۋدى قولعا الدىق. سەبەبى, سوڭعى جىلدارى اعىلشىن ءتىلىن مەكتەپتە اجەپتاۋىر مەڭگەرىپ كەلگەن ابيتۋريەنتتەر كوبەيە باس­تادى. بۇل ۇلتىمىزدىڭ بولمىسىن, كەشەگىسى مەن بۇگىنگىسىن جانە ەرتەڭىن اعىلشىن تىلىندە جاھانعا تاراتاتىن ماماندار دايارلاۋ باستالدى دەگەن ءسوز. بولاشاقتا ءبىزدىڭ تۇلەكتەر حالىقارالىق كە­ڭىستىكتە دە سۇرانىسقا يە بولادى دەپ ۇمىتتەنەمىز. ولاي بو­لا­تىنى – شەت ەلدەردىڭ جۋرناليست ماماندار دايارلايتىن تاڭداۋلى وقۋ ورىندارىمەن قوس ديپلومدىق باعدارلاما بويىنشا مامان دايار­لاۋ كەلىسىمشارتىنا وتىردىق. بيىلدان باستاپ جۋرناليستيكا ماماندىعى بويىنشا ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىن زاماناۋي تالاپتارعا ساي كەلەتىندەي ەتىپ قاي­تا جاساپ شىقتىق. مۇندا ەڭ قاجەتتى ماشىقتاردى ۇيرەتەتىن پاندەرمەن قوسا, سالالىق جۋر­ناليستيكاعا بەيىمدەيتىن پاندەر دە ەنگىزىلدى.

– اڭگىمەڭىزگە راحمەت!

 

اڭگىمەلەسكەن ايناش ەسالي,

«ەگەمەن قازاقستان»   

الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار