قۇداي قوسقان قوساعى اياق استىنان دۇنيە سالعان كەزدە بيعايشا 24 جاسقا ەندى عانا يەك ارتا باستاعان قول-اياعى بالعاداي كەلىستى كەلىنشەك ەدى. بۇل تاعدىردىڭ سالعان ىسىنە نە شارا؟! اقبوپە, ەلدوس جانە اقمارال اتتى ۇيەلمەلى-سۇيەلمەلى ءۇش پەرزەنتىمەن بىرگە ول ازاماتىنىڭ ارتىندا بوتاداي بوزداپ قالا بەردى. ءوزى جاس, ءوزى كوركەم كەلىنشەككە ەل ىشىندە وتباسىن قۇرايىق دەپ ءسوز سالۋشىلار از بولعان جوق. «ماعان باي تابىلار-اۋ. الايدا, اكەسىنىڭ ارتىندا قالعان ءۇش قارعاشىما قاراعاشتاي پانا, بايتەرەكتەي سايا بولارلىقتاي اسىل ازامات تابىلا قويار ما ەكەن؟».
ەڭ الدىمەن ونى وسى ماسەلە كوبىرەك تولعاندىرىپ ەدى. وسى ساۋال جەتەگىندە قابىرعاسىمەن كوپ كەڭەستى. الايدا, تۇبەگەيلى دە تياناقتى شەشىمگە كەلە المادى. ايتسە دە تەكتى اۋلەتتەن شىققان رەسەيلىك قازاق ازامات ورنىقتى دا كەسىمدى ءسوزىن ايتقاندا بيعايشا ءوزىنىڭ كەلەشەكتەگى تاعدىرىن ونىمەن بايلانىستىرعاندى ءجون كوردى. ءسويتىپ, ءبىزدىڭ بۇگىنگى كەيىپكەرىمىز سوناۋ سەكسەنىنشى جىلدىڭ جازىندا ءوز جۇرەگىنىڭ قالاۋىن بىلدىرگەن رەسەيلىك قازاق ازاماتىنا تۇرمىسقا شىعادى. ءارى سول جاققا سول جازدا قونىس اۋدارادى.
وسى ارادا ونىڭ ىشكى جان ءدۇنيەسىن قيناعان ءبىر ماسەلە بار ەدى. ءۇش پەرزەنتىنىڭ ءبىرى اقمارالدى ناعاشى اپاسى دۇنيەگە كەلگەننەن-اق وزىنە جاقىن تارتىپ: «اقمارال ماعان قىز بولادى», دەپ وزىنشە ەنشىلەپ ءجۇرۋشى ەدى. كەتەرىندە ول كىسى بيعايشاعا: «اقمارالدى ماعان قالدىرىپ كەت. ءوزىم ءوسىرىپ ءوزىم تاربيەلەيمىن ەشكىمنەن كەم قىلمايمىن», دەگەن ءوتىنىشىن ايتادى. بيعايشا بۇل تىلەكتى قايتارا المادى.
بۇل وسىدان وتىز جىل بۇرىن بولعان جاعداي ەدى. جاس وسپەي مە, جارلى بايىماي ما دەگەندەي ارادا ءبىراز جىل وتكەن كەزدە اقمارال دا بويجەتتى. وڭى مەن سولىن تانىدى. وسى كەزدەن باستاپ ونى اناسىن ىزدەپ تابۋ كەرەكتىگى جونىندەگى وي ءجيى-ءجيى مازالاي بەردى.
وسى ويمەن كازتالوۆ اۋدانى, تالدىاپان اۋىلىنىڭ تۇرعىنى اقمارال وماروۆا 2000 جىلدىڭ باس كەزىنەن اناسىنا ىزدەۋ سالا باستادى. رەسپۋبليكالىق «بارمىسىڭ باۋىرىم؟» باعدارلاماسىنا بىرنەشە رەت باس سۇعادى. الايدا اناسىن ىزدەگەن قىزدىڭ ءىس-ارەكەتتەرىنىڭ ءبارى ەشقانداي ناتيجە بەرمەيدى. دەگەنمەن, جىرتىق ءۇيدىڭ دە قۇدايى بار دەگەندەي وتكەن جىلى اناسىنىڭ ءبىر دەرەگى اشىلعانداي بولادى. بۇل قۋانىشتى حاباردى جەتكىزۋگە تۇرتكى ءارى سەبەپكەر بولعان مۇراعاتتانۋشى-جۋرناليست, ءجانىبەك اۋداندىق «شۇعىلا» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى احمەديار باتىرحانوۆ بولىپ شىعادى. سوندا قالاي بولعانى؟ بۇل ارادا ءبىرىنشىدەن ايتايىن دەگەنىمىز, ءارىپتەسىمىز احمەديار باتىرحانوۆ بۇعان دەيىن دە ءبىر ءبىرىن جوعالتىپ العان باۋىرلاردى تابىستىرۋعا دانەكەر بولا بىلگەن قۇلاعى تۇرىك ءىزدەنىمپاز جان ەكەندىگى. حابار كازتالوۆ اۋدانىنىڭ تالدىاپان اۋىلىندا تۇراتىن اقمارال وماروۆانىڭ قۇلاعىنا جەتەدى. ءسويتىپ, ول تەلەفون شالىپ وعان حابارلاسادى. قۇلاعى قاشان دا تۇرىك جۇرەتىن ازامات قوي. احمەديار اقمارالدىڭ اناسىنا قاتىستى انىقتامانى كەزدەيسوق كەزدەسكەن تانىستاردان ەستىگەنىن مالىمدەيدى. قۇداي ءساتىن سالعاندا بۇل انىقتاما شىندىققا اينالادى.
ءسويتىپ, اۋدانداعى ارىپتەسىمىز اقمارالدىڭ اناسىنىڭ قازىرگى تۇراتىن مەكەنجايىن كوزبەن كورىپ قولمەن ۇستاعانداي دالمە-ءدال انىقتاپ ىزدەۋشىگە حابار بەرەدى. بۇل بۇگىندە جاسى الپىستىڭ ۇستىنە شىققان بيعايشا ەسىمدى جاسى ۇلعايعان جان بولىپ شىعادى. ول رەسەيدىڭ ۆولگوگراد وبلىسىنا قاراستى بىكوۆ اۋدانىنىڭ تۇرعىنى ەكەن. ءتىپتى, ا.باتىرحانوۆ اقمارالدىڭ اناسىنىڭ وسى اۋدانداعى كاتريچەۆ اۋىلىندا تۇراتىنىن دا ءدال انىقتاپ بەرىپتى. مىنە, ناعىز ازامات ناعىز زەردەلى, سۇڭعىلا جان دەپ وسى احمەدياردى ايتىڭىز.
ۇزىن ءسوزدىڭ قىسقاسى تاياۋدا اناسى مەن قىزى قايتا تابىستى. رەسەيگە اقمارالدىڭ ءسۇيىپ قوسىلعان جۇبايى قاۋىس مارتتىك تانىتىپ ءوزى باستاپ الىپ بارىپتى. ءسويتىپ, قىز ارادا 36 جىل وتكەن سوڭ اناسىنىڭ ايداي ديدارىن كوردى. وتتاي ىستىق ومىراۋىنا كومىلدى. اناسى مەن قىزىنىڭ قۇشاقتارى ايقاسىپ جانارلارى جاسقا تولدى. ەكەۋى ءبىرىن ءبىرى ايمالاپ, ءوبىپ, بىرىنە ءبىرى ەلجىرەي ۇزاق قاراپ تۇرىپتى. وبلىستىق «ورال ءوڭىرى» گازەتىنەن وسى قاۋىشۋ جونىندە دانيار وسپاننىڭ ماتەريالىمەن تانىسقان كەزدە وقيعا ىزىمەن تاعى ءبىر مارتە العا اتتاي وتىرىپ تولعاۋى توقسان تىرشىلىكتىڭ وسىنداي ءبىر يىرىمدەرى جونىندە اڭگىمە قوزعاعاندى ءجون كوردىك.
تەمىر قۇسايىن,
«ەگەمەن قازاقستان»
باتىس قازاقستان وبلىسى