ا.ن.سىزعانوۆ اتىنداعى ۇلتتىق عىلىمي حيرۋرگيا ورتالىعىندا جۇرەك ىرعاعىنىڭ بۇزىلۋى - مەرتساتەلدى (جىپىلىق) اريتميا بويىنشا جاسالعان حيرۋرگيالىق وتا ءساتتى ءوتتى.
بۇگىندە جۇرەكتىڭ سوعۋ ىرعاعى بۇزىلۋىنىڭ بىرنەشە ءتۇرى بار دەسەك, سونىڭ ىشىندە وتە ءجيى كەزدەسەتىنى – مەرتساتەلدىك اريتميا, ياعني جىپىلىق اريتمياسى. ول جۇرەك اۋرۋىنىڭ ۇشتەن ءبىر بولىگىن, ياعني 30 پايىزىن قۇرايدى. جىپىلىق اريتمياسىنىڭ ءجيى كەزدەسەتىن اسقىنۋىنان ترومبوەمبوليا جانە سوزىلمالى جۇرەك جەتىسپەۋشىلىگى پايدا بولادى. ول ءوز كەزەگىندە اريتميالىق ديلاتاتسيالىق كارديوميوپاتياعا ءوتۋى مۇمكىن. وسى اريتميا كەزىندە جۇرەكىشىلىك ترومب ءۇلكەن قاناينالىم شەڭبەرىنە ءوتۋ قاۋىپتىلىگى بار. سونداي-اق, ول ءارتۇرلى اعزالاردىڭ ترومبوەمبولياسىنا الىپ كەلەدى, ونىڭ ىشىندە ۇشتەن ەكىسى ميدىڭ قانتامىرلارىنا تۇسەدى. ءاربىر التىنشى يشەميالىق ينسۋلت جىپىلىق اريتمياسى بار ناۋقاستاردا داميدى.
قازاقستاندا بۇل اۋرۋ ءدارىنىڭ كومەگىمەن ەمدەلىپ كەلگەن. ونىڭ ەمدىك تيىمدىلىگى 50 پايىز بولسا, كەيىنگى جىلدارى حيرۋرگيالىق جولمەن, ياعني جۇرەكتى اشپاي قان تامىرىنان كاتەتەر ارقىلى وشاقتاردى كۇيدىرۋمەن ەمدەۋدە. ونىڭ ەمدىك تيىمدىلىگى 70-75 پايىز بولعاندىقتان, اۋرۋدىڭ قايتالانۋ مۇمكىندىگى جوعارى. ال بۇگىندە شەتەلدە جىپىلىق اريتميانى ەمدەۋدە توراكوسكوپيالىق راديوجيىلىكتى ابلاتسيا جاسالادى. بۇل وتانىڭ ەرەكشەلىگى, جۇرەكتى تولىق اشپايدى. كەۋدەدەن ءۇش تەسىك تەسىپ, ۆيدەوسكوپ اپپاراتى ارقىلى تامىردىڭ ىشىمەن ەمەس, وشاقتى جۇرەكتىڭ يمپۋلستارى جۇرەتىن جولدارىن لازەرمەن كۇيدىرىپ ەمدەيدى. الەمدىك تاجىريبە بويىنشا بۇل اتالمىش ءادىستىڭ ەمدىك اسەرى 80-90 پايىز جاعدايدا ءتيىمدى بولىپ تابىلادى. باسقا دا تيىمدىلىگى, ياعني ازينۆازيۆتىلىگى جانە قايتا قالپىنا كەلۋ ۋاقىتىنىڭ قىسقالىعى. ناۋقاستار ءۇشىنشى ءتاۋلىكتە اۋرۋحانادان شىعارىلادى.
قازاقستاندا تۇڭعىش وتانى نيدەرلاندى ەلى لەيدەن قالاسىنىڭ ۋنيۆەرسيتەتتىك مەديتسينالىق ورتالىعىنان كەلگەن كارديو-توراكالدى حيرۋرگ Jerry Braun مىرزانىڭ باسشىلىعىمەن ورتالىقتىڭ كارديوحيرۋرگيا ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى رۇستەم تولەۋتاەۆ جاسادى. وتا ءۇش ساعاتقا سوزىلعان. شەبەرلىك ءدارىس شەڭبەرىندە ەكى كۇندە ءتورت وتا جاسالىپ, استانا, الماتى, پاۆلودار, تاراز قالالارىنان كەلگەن ماماندارعا ءدارىس وقىلدى.
– ءتورت پاتسيەنتتىڭ ءبىرى الماتى وبلىسى جامبىل اۋدانىنان كەلگەن 69 جاستاعى ناۋقاس بازارباي دانەعۇلوۆ بۇعان دەيىن دارىمەن ەمدەلگەن. ونىڭ كومەگى بولماعان سوڭ كاتەتەرلىك ابلياتسيا جاسالعان. بىراق, ول ەم دە كومەكتەسپەگەن سوڭ وسى ءادىستى ءبىرىنشى رەت قولداندىق. قازىر پاتسيەنتتىڭ جۇرەك ىرعاعى قالپىنا كەلدى. ەكىنشى ناۋقاس الماتى وبلىسى, قاراساي اۋدانىنىڭ 58 جاستاعى تۇرعىنى ارىستان باجانوۆ التى ايدان بەرى جىپىلىق اريتمياسىمەن اۋىرعان. بۇل كىسىگە ەكى رەت كاتەترلى ابلياتسيا جاسالعانىمەن, كومەكتەسپەگەن. وسى وتادان كەيىن ناۋقاستىڭ جۇرەك ىرعاعى قالىپتى جاعدايعا كەلدى. جۇرەكتى تەكسەرگەننەن كەيىن جيىرىلۋ قابىلەتى دە جوعارىلادى, – دەدى بىزگە ءبولىمشە دارىگەرى, كارديوحيرۋرگ روزا تايمانوۆا.
وتا جاسالعان ناۋقاس بازارباي دانەعۇلوۆپەن كەزدەسكەنىمىزدە ءوزىنىڭ وسى اۋرۋمەن جيىرما بەس جىلدان بەرى اۋىراتىنىن, ەگەر جۇرەكتىڭ قالىپتى سوعۋى مينۋتىنا 60-80 ارالىعىندا بولسا, جاسى ۇلعايعان سايىن كۇن, ءتۇن دەمەي 180-200-گە دەيىن جەتىپ, اسقاقتاپ كەتەتىنىن, بۇگىنگى ەمنەن كەيىن قالىپتى سوققانىنا قۋانىپ وتىرعانىن جەتكىزدى.
– مۇمكىندىكتى پايدالانىپ, سۇيىكتى گازەتىمىز «ەگەمەن» ارقىلى دەرتىمە ارا ءتۇسىپ, شيپا تاپقان ورتالىقتىڭ «التىن قولدى» كارديوحيرۋرگتەرىنە, بارلىق مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەرىنە, شەتەلدىك دارىگەر قوناعىمىزعا شىن جۇرەكتەن العىس ايتامىن. وسىنداي جاعداي جاساپ, تەگىن ەمدەپ وتىرعان ۇكىمەتىمىزگە, ەلباسىنا زور ىقىلاسىمدى بىلدىرەمىن, – دەدى بازارباي اعا.
شەبەرلىك-ءدارىس سوڭىندا پىكىر جانە تاجىريبە الماسۋ ماقساتىندا دوڭگەلەك ۇستەل ءوتتى.
گۇلزەينەپ سادىرقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»