قازىرگى قازاق قوعامى قىز اتاۋلىعا قىرىن قارايتىنداي ما, قالاي؟ بابالاردان جەتكەن قۇرمەت-سىيدىڭ كوكەسى قىزدارعا ارنالماۋشى ما ەدى! «قىز – جات جۇرتتىق» دەپ تورگە وزدىراتىن قاشاندا. اقىن بىتكەننىڭ ادەبيەت الەمىنە باسقان قادامى دا, تىرناقالدى تۋىندىسى دا بويجەتكەندەر اۋىلىنان باستاۋ الاتىن. وسى تۇستا ويىما اقىن توقاش بەردياروۆتىڭ قاناتقاقتى ولەڭى ءتۇسىپ وتىرعانى. اقىننان جۋرناليستەردىڭ ءبىرى «تۇڭعىش جازعان ولەڭىڭىز ەسىڭىزدە مە؟ دەگەن سۇرايدى. «ەسىمدە, ءتورتىنشى سىنىپتا وقىپ جۇرگەندە جوعارى سىنىپتىڭ بوزبالالارىنىڭ ءوتىنىشى بويىنشا جازعانمىن».
قىز دەسە, قىزامىز,
قالامدى سىزامىز.
ءسىز – بولساڭ قىز جىبەك,
تولەگەن – ءبىز ناعىز.
توقاش اقىندى پوەزيا الەمىنە باستاعان العاشقى تۋىندىسى. كىرشىكسىز تازا سەزىم. قىز جىبەكتىڭ سىڭلىلەرىنە ارنالعان. قىز جىبەك دەمەكشى, قازىرگى سپورت جۋرناليستەرى قىز جىبەك قاندايدا ءبىر سايىستىڭ تۇرىنەن قۇراما ساپىندا ونەر كورسەتەتىن بولسا, الدەقاشان «ايەل» جىبەككە» اينالدىرىپ جىبەرۋى مۇمكىن-اۋ بۇگىنگى ءسوز ساپتاسىمەن...
ولاي دەيتىنىمىزدىڭ وزىندىك ءجونى بار. كۇنى كەشە عانا استانا تورىندە بوكستان قىزدار اراسىندا وتكەن الەم چەمپيوناتىندا ءتورت قىزىمىز التىن مەدالعا, ەكى قىزىمىز قولا مەدالعا قول جەتكىزىپ, ايدى اسپانعا ءبىر-اق شىعاردى. بۇرىن-سوڭدى بولماعان جەتىستىك قوي, ءبىراز اڭگىمەگە تۇزدىق بولدى. ماقتانۋعا كەلگەندە الدىنا جان سالمايتىن قازەكەڭ ءۇشىن مۇنداي مۇمكىندىكتى قالت جىبەرۋگە بولا ما؟
الەم چەمپيوناتىندا الدىنا ەل سالماعان قازاقستان قۇراماسى تۋرالى تەڭەۋدىڭ نەشە اتاسى ايتىلدى. جەڭىستى دە, جەتىستىكتى دە قازاق جۋرناليستەرى جاپا-تارماعاي جەرىنە جەتكىزە جازدى, ەلدەن ءسۇيىنشى سۇرادى. قازاقستاننىڭ ايەلدەر قۇراماسى الەم چەمپيوناتىندا تولعاي تابىسقا جەتتى دەپ. ءسۇيىنشى سۇراعانى, ماقتانعانى دۇرىس-اق, ال «ايەلدەرى» نەسى؟!
بارلىعى ءبىرىنىڭ اۋزىنا ءبىرى تۇكىرىپ قويعانداي, «قازاقستاننىڭ ايەلدەر قۇراماسى» دەپ تورتكىل دۇنيەگە جار سالعانىن قايتەرسىڭ. وزگە جۇرت ويلاماي ما وسىدان كەيىن قازاقتىڭ ايەلى دە «ايەل», قىزى دا «ايەل» ەكەن دەپ...
ەكى دۇركىن الەم چەمپيونى اتانعان نازىم قىزايباي, دينا جولامان, ۆالەنتينا حالزوۆا, ءلاززات كۇنگەيباەۆا سىندى ناعىز التىن قىزدارىمىزعا سپورت جۋرناليستەرى تىكەلەي بارىپ, «ايەل» دەپ ايتىپ كورسىنشى, بىردەن نوكاۋت الارى ءسوزسىز. ەسىن جيعاننان كەيىن الگى جۋرناليستەردىڭ ايەلدەردى دە «قىزدار» دەپ اتايتىنىنا كەپىلدىك بەرەمىز. ەندەشە, سوققى الماي تۇرعاندا «ايەل» دەگەن تاڭقى تۇسىنىكتى توقتاتقان دۇرىس سياقتى.
ورىستاردىڭ يدەولوگياسىنان وڭباي تاياق جەپ جۇرسەك تە, سولارعا قاراپ ىلعي ەمەشەگىمىز ءۇزىلىپ تۇرعانى. «جەنششينانى» جەتەكتەپ اكەلىپ, تىكەلەي ءتارجىمالاپ التىن اسىقتاي قىزدارىمىزدى «ايەلدەرگە» تەلىپ جۇرگەنىمىز سول. ايتپەسە, «قازاقستاننىڭ قىزدار قۇراماسى» دەگەن اتاۋ ادەمى ەستىلەدى ەمەس پە!
قازاقتىڭ قىزدارىن «ايەلدەر» قاتارىنا قوسۋ كىندىگىمىز قوسا بايلانعان كەڭەستىك كەزەڭنەن باستاۋ العانى ءمالىم. ءتىپتى قۇلاعىمىزعا ءسىڭىستى بولىپ, سپورت الەمىندە «ايەلدەرسىز» اتتاپ باسپايتىن جاعدايعا دا جەتتىك. «قازاقستاننىڭ فۋتبولدان ايەلدەر قۇراماسى», «حوككەيدەن قازاقستاننىڭ ايەلدەر قۇراماسى» ... دەپ جالعاسىپ كەتە بەرەدى. باسقاسىن ايتپاعاندا, گيمناستيكادان قۇراما ساپىندا مەكتەپ جاسىنداعىلار ونەر كورسەتەدى ەمەس پە!؟ وعان دا «ايەلدەر قۇراماسى» دەپ ايدار تاعامىز. قىسقاسى, قازاق جۋرناليستەرىنىڭ ارقاسىندا «ايەلدەردىڭ» داۋرەنى ءجۇرىپ تۇر؟!.
«قىزداردان» نەگە قاشامىز؟ ءوز باسىم وسىنى تۇسىنبەيمىن.
عابيت مۇسىرەپ
«ەگەمەن قازاقستان»