رەسەيدى «اۋىزدىقتاۋ» – باستى مىندەت
امەريكا قۇراما شتاتتارى رەسەيدى «اۋىزدىقتاپ», ونىڭ ءىس-ارەكەتىنە لايىقتى جاۋاپ قايتارۋى ءتيىس. مۇنداي پىكىردى ەستونيانىڭ «Postimees» گازەتىنە بەرگەن سۇحباتىندا اقش-تىڭ رەسەيدەگى بۇرىنعى ەلشىسى مايكل ماكفول مالىمدەگەن.
ماكفول مالىمدەگەندەي, رەسەيدىڭ ءىس-ارەكەتى ناتو-نى ماسكەۋ تاراپىنان ىقتيمال قاتەردىڭ بەتىن قايتارۋعا ماجبۇرلەگەن. بۇعان قوسا, ول اليانستىڭ شىعىسقا, سونداي-اق, باتىسقا كەڭەيۋىنىڭ زاڭدىلىعىنا كۇماندانۋدىڭ ەش رەتى جوق ەكەنىن اتاپ كورسەتكەن. ويتكەنى, باتىس ءوز قاتارىنا جاڭا مۇشەلەردى قابىلدامايمىن دەپ ەشكىمنىڭ الدىندا ۋادە بەرمەگەن. بۇرىنعى ەلشى, سونىمەن قاتار, رەسەيدى قىرىمدى اننەكسيالادى, ۋكراينانىڭ ەكونوميكاسىن قيراتتى دەپ ايىپتاپ, باتىس ەلدەرىن مۇنداي ءىس-ارەكەتكە قارسى شارا قولدانۋعا شاقىردى.
ايىپتاۋعا ايىپتاۋمەن ءۇن قاتتى
تۇركيا پرەزيدەنتى رەدجەپ تايىپ ەردوعان فرانتسيانى رۋانداعا قارسى گەنوتسيد ۇيىمداستىردى, ال گەرمانيانى ناميبيادا جاپپاي قىرىپ-جويۋ شارالارىن جۇزەگە اسىردى, دەپ ايىپتادى. بۇل تۋرالى بۇرناعى كۇنى تۇركيانىڭ NTV تەلەارناسى حابارلادى.
«رۋانداداعى قاندى قاساپتىڭ ارتىندا كىم تۇر؟ البەتتە – فرانتسيا. بىراق بۇل تۋرالى جۇمعان اۋىز اشپاعان ءجون», – دەيدى ەردوعان. ول مۇنداي پىكىرىن سابحاتتين زايم اتىنداعى ىستانبۇل ۋنيۆەرسيتەتىندەگى وقۋ بىتىرۋشىلەرگە ارنالعان سالتاناتتى جينالىستا ءبىلدىردى. نەمىس بۋندەستاگىنىڭ تۇركيانىڭ ارمياندارعا قارسى گەنوتسيدى تۋرالى قارار قابىلداۋىنا وراي, ەردوعان گەرمانيانىڭ حولوكوسپەن قاتار, ناميبيانىڭ 100 مىڭ تۇرعىنىنىڭ ولىمىنە دە كىنالى ەكەنىن مالىمدەدى.
«چاۆەستىڭ ولىمىنە كىنالى ەل – اقش»
ۆەنەسۋەلانىڭ بۇرىنعى باسشىسى ۋگو چاۆەستىڭ 2013 جىلى جۇرەك تالماسىنان كوز جۇمعانى بەلگىلى. ال ۆەنەسۋەلانىڭ ۇكىمەتتىك «Aporrea» باسىلىمى چاۆەستى نانوقارۋدىڭ كومەگىمەن اقش-تىڭ ارنايى قىزمەتتەرى ءولتىردى دەگەن اقپارات تاراتىپ وتىر.
باسىلىمنىڭ اتاپ كورسەتۋىنشە, وسىنداي جولمەن اقش تاعى 6 لاتىنامەريكالىق باسشىلاردىڭ كوزىن جويماق بولعان ەكەن. حابارلامادا وسى جوسپاردىڭ تەك ەكەۋىنىڭ عانا ءساتتى اياقتالعانى كولدەنەڭ تارتىلادى. چاۆەسپەن قاتار, وسىنداي تاسىلمەن ارگەنتينانىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى نەستور كيرشنەر دە (2007 جىلى كەنەتتەن بولعان ۇيقى ارتەرياسى توسقاۋىلىنان كوز جۇمعان ەدى) ءولتىرىلىپتى. ال لاتىن امەريكاسىنداعى باسقا دا بەس ەل باسشىلارى (فەرناندو لۋگو, ديلما رۋسسەف, دۋيس دا سيلۆا, كريستينا كيرشنەر جانە ۋگو رافاەل چاۆەس فرياس, نەستور كيرشنەر جانە حۋان سانتوس) اۋپىرىمدەپ امان قالعان.
قىسقا قايىرىپ ايتقاندا:
● تۇركيانىڭ وڭتۇستىگىندە وقۋشىلار مىنگەن اۆتوبۋس سۋارۋ ارناسىنا قۇلاپ كەتىپ, سالدارىنان 14 ادام قازا تاپتى. تاعى 26-سى زارداپ شەككەن. اپات جەكسەنبى كۇنى كەشكىسىن وسمانيە پروۆينتسياسىندا ورىن العان. وقۋشىلار ەكسكۋرسيادان كەلە جاتىپتى.
● رەسەي قورعانىس مينيسترلىگىندەگىلەر سيريانىڭ الەپپو اۋدانىندا اسكەري ۇشاق اپاتقا ۇشىرادى دەگەن اقپاراتقا تۇسىنىكتەمە بەرە كەلىپ, مۇنداي اقپاراتتىڭ شىندىققا ەش سايكەس كەلمەيتىنىن جاريا ەتتى. قورعانىس ۆەدومستۆوسىنىڭ وكىلى يگور كوناشەنكوۆتىڭ سوزىنە قاراعاندا, بۇكىل ۇشاقتار حمەيميم اۆيابازاسىنداعى اۋەجايدا تۇر.
● اسكەري جۋرناليستيكانىڭ ارداگەرى اقش ۇلتتىق قوعامدىق راديوسىنىڭ قىزمەتكەرى دەۆيد دجيلكي جەكسەنبى كۇنى اۋعانستاندا قازا تاپقان. وقيعا گيلمەند پروۆينتسياسىندا ورىن العان. «رەيتەر» اگەنتتىگىنىڭ حابارلاۋىنشا, اسكەري جۋرناليست 82 ميلليمەترلىك ميناعا ءتۇسىپ قالعان.
● رەسەيدىڭ اۋىر اتلەتيكا فەدەراتسياسى دوپينگكە قارسى تارتىپتىك كوميتەتتىڭ شەشىمىنە سايكەس, 6 سپورتشىنى ەكى جىلدان سەگىز جىلعا دەيىنگى ارالىققا ديسكۆاليفيكاتسيالادى. ولاردىڭ اراسىندا رەسەيدىڭ 5 دۇركىن چەمپيونى امينات ماسحادوۆا مەن ەۋروپانىڭ جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى 2014 جىلعى بىرىنشىلىگىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى ەگور يۆانوۆ بار.
«يسكاندەر» كەشەندەرى ەكسپورتتالمايدى
ساۋد ارابياسى اسكەريلەرىنىڭ قىزىعۋشىلىقتارىنا قاراماستان, «يسكاندەر» زىمىران كەشەندەرى شەتەلدەرگە ساتىلمايدى جانە ولاردىڭ ەكسپورتىنا تىيىم سالىنعان. بۇل تۋرالى «كوممەرسانت-ۆلاست» باسىلىمىنا بەرگەن سۇحباتىندا «روستەح» مەملەكەتتىك كورپوراتسياسىنىڭ باسشىسى سەرگەي چەمەزوۆ مالىمدەدى.
«ساۋديالىقتار ول تۋرالى اركەز سۇراپ تۇرادى, بىراق «يسكاندەر» ەكسپورتقا تىيىم سالىنعان ونىمدەردىڭ تىزىمىندە تۇر. سوندىقتان ساۋدياعا قاتىستى ارتىقشىلىق جاساي المايمىز جانە جاساعىمىز دا كەلمەيدى. بۇل – اسا كۇشتى شابۋىل قارۋى, ول يادرولىق وقتۇمسىق تا الىپ ۇشا الادى», – دەپ تۇسىنىكتەمە بەرگەن چەمەزوۆ. ءسوز رەتىندە ايتا كەتسەك, «يسكاندەر» زىمىران كەشەنى 1990 جىلى جاساپ شىعارىلىپ, ارسەنالعا 2006 جىلى قابىلدانعان. زىمىراندارىنىڭ ۇشۋ الىستىعى 500 شاقىرىمعا دەيىن جەتەدى, ال ەكسپورتتىق نۇسقاسىنىكى – 280 كم.
بەلگيادا ەكى پويىز سوقتىعىستى
بەلگيادا جۇك جانە جولاۋشىلار پويىزدارىنىڭ سوقتىعىسىنان كەم دەگەندە 3 ادام وپات بولسا, 40-ى زارداپ شەككەن. اپات جەكسەنبى كۇنى تۇنگى 23.00 شاماسىندا لە پروۆينتسياسىنداعى ەرمال-سيۋ-يۋي دەگەن جەردە ورىن العان.
بەلگيا تەمىرجولدارىنىڭ دەرەكتەرىنە قاراعاندا, جولاۋشىلار پويىزى جۇك قۇرامىنىڭ قۇيرىق جاعىنا بارىپ سوعىلعان. سالدارىنان 6 جولاۋشىلار ۆاگونىنىڭ 2-ءۋى رەلستەن شىعىپ كەتكەن. بولعان وقيعانىڭ سەبەبى تۋرالى ازىرشە ناقتى اقپارات جوق. وقيعا ورنىندا جەدەل قىزمەت وكىلدەرى جۇمىس ىستەگەن. ماسەلەن, وسىنداي وقيعا بەلگيادا 2010 جىلدىڭ اقپانىندا دا تىركەلگەن ەدى. سول جولى 18 ادام كوز جۇمسا, 100-دەن استامى ءتۇرلى دەڭگەيدەگى دەنە جاراقاتتارىن العان بولاتىن.
تۋريستىك سەكتورى 12 جىلعا شەگىنەدى
2016 جىلى تۇركيانىڭ انتاليا كۋرورتتى ايماعى رەسەي جانە تمد-نىڭ وزگە دە ەلدەرىنەن شامامەن 3 ميلليونداي تۋريستەن تاپشىلىق كورەتىن بولادى. بۇل قاتارعا 1,75 ميلليون ەۋروپا تۋريستەرىن دە قوسۋعا بولادى. مۇنداي بولجامدى انتاليا قالالىق كەڭەسىنىڭ ماجىلىسىندە ايتىلعان دەرەكتەرگە سىلتەمە جاساي وتىرىپ, رەسەي تۋروپەراتورلار قاۋىمداستىعى جاساپ وتىر.
قازىرگى داعدارىستى جاعدايدىڭ سالدارى بولسا كەرەك, وسىندا كەلەتىن تۋريستەردىڭ ورتاشا شىعىندارى دا اپتاسىنا بۇرىنعى 755 دوللاردىڭ ورنىنا شامامەن 400-500 دوللارعا دەيىن تومەندەيتىن كورىنەدى. وسىلايشا, دەپ اتاپ كورسەتىلەدى بولجامدا, جازعى ماۋسىمنىڭ سوڭىندا انتاليا شامامەن 3,5 ميلليارد دوللار جوعالتاتىن بولادى. انتاليانىڭ تۋريزم جونىندەگى كەڭەسى جۇمىس توبىنىڭ توراعاسى رەدجەپ ياۆۋزدىڭ ايتۋىنشا, بۇل كۋرورتتىڭ تۋريستىك سەكتورىنىڭ 12 جىلعا كەرى شەگىنەتىنىن بىلدىرەدى.