اللا بەرگەن ءۇش ۇلى بار عالىم ارىستانباەۆ زايىبى ەكەۋى بالالار ۇيىنەن ت ۇلىمشاعى جەلبىرەگەن ءبىر ءبۇلدىرشىن قىزدى اسىراپ الماق بولعان ەكەن. قانشا دەگەنمەن قىز بالا اناعا جاقىن بولادى, ءۇي شارۋاسىندا كوپ نارسە ۇيرەنەدى, كومەكتەسەدى ەمەس پە؟!
قىرىق جاستىڭ قىرقاسىنا ەندى شىققالى وتىرعان عالىم مەركى اۋداندىق جەرگىلىكتى پوليتسيا ءبولىمىنىڭ جول پوليتسياسى توبىندا جۇمىس ىستەيدى. جۇمىسى قاۋىرت بولسا دا ۇيدەگى ەر بالالاردىڭ ءتاربيەسىن ءبىر ءسات بوساڭسىتقان ەمەس. ايتسە دە زايىبىنا قولقانات بولار ءبىر قىزدىڭ كەرەك بوپ جۇرگەنى انىق ەدى. سودان مەركى اۋدانىنداعى ۆ.ساۆۆا اتىنداعى بالالار ۇيىنە ءجيى بارىپ جۇرگەن عالىم مەن ءاليا اقىرىندا شاڭىراقتارىنا بەس بالانى جەتەلەپ كەلگەندە كورشى-قولاڭ, اعايىن-تۋعاندار شالقاسىنان تۇسكەن كورىنەدى.
شىنىندا بىرەۋ-ەكەۋ ەمەس, بەس بىردەي بالانى اسىراپ الۋعا قازىرگى زاماندا قاي وتباسىنىڭ باتىلى بارادى دەسەڭىزشى... سودان بولار العاشىندا: «سەندەر بۇل بالالاردى اسىراي المايسىڭدار, قيىن بولادى, ودان دا وسى باستان قايتىپ وتكىزىڭدەر», دەپ ۇگىتتەگەندەر دە بولىپتى. دەگەنمەن دە مەركى كەنتىندە تۇراتىن عالىم جانە ءاليا ارىستانباەۆتار بۇل جەتىم بالالاردى ءوز جۇرەك قالاۋلارىمەن اسىراپ العاندىقتان ولاردان اجىرامادى. جۇبايلاردىڭ مەيىرىم-شاپاعاتى اتا-اناسىز وسكەن بالالاردىڭ جۇرەگىن جىلىتىپ, ولار دا ارقاسۇيەر پاناسى بار ەكەنىن سەزىنىپ, قاناتتانىپ قالعانى انىق. قازىر بۇكىل اۋىل قاشان كورسەڭ, شاڭىراعى شاتتىققا تولىپ جاتاتىن وسى وتباسىنىڭ بەرەكە-بىرلىگىنە, ىنتىماعىنا ءسۇيسىنىپ ءجۇر. اللا بەرگەن ءۇش ۇل دا وتباسىنىڭ جاڭا مۇشەلەرىمەن ءتۇسىنىسىپ, الدەقاشان ءبىر ءۇيدىڭ بالالارىنداي تاتۋ-ءتاتتى تىرلىككە كوشكەن.
– راسىندا و باستا كەلىنشەگىم ەكەۋمىز بالالار ۇيىنەن ءبىر قىز اسىراپ الۋدى ويلاپ جۇرگەنبىز, – دەيدى عالىم ارىستانباەۆ. – «وتباسى نەگىزىندەگى بالالار ءۇيى» تۋرالى ارنايى باعدارلاما بار ەكەنىن ۆ. ساۆۆا اتىنداعى بالالار ءۇيىنىڭ وقىتۋشىسى فاريدادان ەستىدىك. سوندا دا ءبىر قىز اسىراپ الۋ ارمانىمىز بولدى. بىراق, بالالار ءۇيىنىڭ جەتكىنشەكتەرى دە ءبىر ءۇيدىڭ ادامدارىنداي وتە تاتۋ-ءتاتتى تۇرادى ەكەن. ءتىپتى, ءبىر-ءبىرىن قيمايدى. بىرەۋىن اسىراپ الايىن دەسەڭ, جاقىن جۇرگەن ەكىنشىسىنىڭ كوزىنە جاس تولادى. سودان كەلىنشەگىم ەكەۋمىز تاۋەكەل ەتىپ, ءبىر-بىرىنە باۋىر باسىپ قالعان بالالاردى ايىرمايىق دەگەن نيەتپەن بەس بىردەي جەتكىنشەكتى ءبىر-اق ەرتىپ شىقتىق. وسىلايشا ەكى ۇل, ءۇش قىز اسىراپ الدىق. ءبىر قىزىعى, بەسەۋى دە ءارتۇرلى ۇلتتىڭ وكىلدەرى. ءۇش قىزدىڭ بىرەۋى – ازەربايجان, بىرەۋى – قىتاي, سوڭعىسى – وزبەك. ەكى ۇلدىڭ ۇلكەنى – سىعان, كىشىسى – ورىس. ءبارى قازاقشانى وتە جەتىك بىلەدى. راس, العاشىندا ۇيدەگى ءۇش ۇل بوتەن بالالارعا توسىرقاي قارادى. بىراق, بالا ەمەس پە, كوپ ۇزاماي-اق ءبىر-بىرىمەن ارالاسىپ, ويناپ كەتتى. ۇيدە انام بار. كەلىنشەگىمنىڭ ماماندىعى – مۇعالىم بولعانىمەن, جۇمىس ىستەمەيدى. ەندى مىنە, سەگىز ۇل-قىز, انام, كەلىنشەگىم, ءوزىم – تولىققاندى وتباسى رەتىندە تاتۋ-ءتاتتى ءومىر ءسۇرىپ جاتىرمىز. مەركى – تابيعاتى وتە كەرەمەت جەر عوي. دەمالىس كۇندەرى بۇكىل بالا-شاعامىزبەن تاۋعا شىعىپ, سەرۋەندەپ, سەرگىپ قايتقاننىڭ ءوزى ءبىر باقىت.
مىنە, عالىم وسىلايشا ۇلكەن ازاماتتىق ءىس جاسادى. شىنىندا بالالار ۇيىنە بارساڭ, كوزدەرى جاۋدىرەگەن جەتىم بالالاردى كورىپ, جۇرەگىڭ اۋىرادى. ءار بالا: «مىناۋ مەنىڭ اكە-شەشەم ەمەس پە ەكەن؟» دەپ, ءار كەلگەن ادامعا ۇلكەن ۇمىتپەن قارايدى. عالىم دا, ءاليا دا جۇرەگى نازىك, وبال-ساۋاپتى بىلەتىن جاندار ەكەن. لايىم, جەتىمدەردىڭ جاناشىرى بولىپ جۇرگەن ارىستانباەۆتار وتباسىنا اللا تاعالام باق-بەرەكەسىن ءۇيىپ توگە بەرسىن.
ورالحان ءداۋىت,
«ەگەمەن قازاقستان»
جامبىل وبلىسى