Taza.kz
نازەركە جۇماباي
نازەركە جۇماباي«Egemen Qazaqstan»
576 ماتەريال تابىلدى

تاريح • 23 مامىر, 2023

«دۋدارايدى» تۋدىرعان قازاق

ەل اراسىندا كەڭىنەن تاراعانى سونشالىق, كەلە-كەلە اۆتورى ۇمىتىلىپ, حالىق ءانى اتانىپ كەتكەن تۋىندىلار قازاقتا وتە كوپ. سونىڭ ءبىرى – «دۋداراي». ءبىر قىزىعى, ايتۋلى ءاندى كۇنى بۇگىنگە دەيىن ءماريا جاگورقىزى رەكينا جازدى دەپ كەلدىك. ال شىندىعىندا سولاي ما؟ «دۋدارايدى» ءماريا جاگورقىزى جازباسا, باسقا كىم جازدى؟..

تەاتر • 22 مامىر, 2023

اقىننىڭ «بولماعان بالالىق شاعى»

اقىن اقبەرەن ەلگەزەكتىڭ «بولماعان بالالىق شاعىنىڭ» ءاۋ باستا پوۆەست بولىپ جارىق كورىپ, وقىرمان جۇرەگىنە جەتكەنىنەن كىتاپسۇيەر كوزىقاراقتى قاۋىم حاباردار. كوڭىل پەرنەسىنە ءدوپ تۇسكەندىگىنەن دە بولار, سوڭعى كەزدە ايتۋلى شىعارمانى ساحناعا شىعارۋعا نيەتتى رەجيسسەرلەر دە كوپ. سونىڭ ءبىرى – وسىدان ءبىر اي بۇرىن الماتىداعى ع.مۇسىرەپوۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق دراما تەاترىندا فارحات مولداعالي قولتاڭباسىمەن قويىلعان نۇسقاسى بولسا, ەندى مىنە, ەلوردالىق ءا.مامبەتوۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك كومەديا جانە دراما تەاترىندا جاس رەجيسسەر ءالي بيداحمەتتىڭ ساحنالىق ساراپتاۋىندا تاعى ءبىر تۋىندىنىڭ تۇساۋى كەسىلدى.

پوەزيا • 17 مامىر, 2023

جازۋشى جانىنىڭ «جىلىمىعى»

قالامگەردىڭ ءاربىر تۋىندىسى – ونىڭ جان دۇنيە الەمىنىڭ ايناسى. سول اينادا سىرعا تولى, جۇمباققا باي سۋرەتكەر جانى بەدەرلەنەدى. مىسالى, «مەن وسى ءبىر سۋرەتتى كورگەن سايىن سەنى ەسىمە الاتىنمىن نەمەسە سەنى ەسىمە العان سايىن وسى ءبىر سۋرەتتى كورەتىنمىن...» دەپ باستالاتىن «جىلىمىق» اڭگىمەسىن الايىقشى. مۇندا جازۋشى ورالحان بوكەي ولمەيتىن كۇللى ادامزاتتىق تاقىرىپتاردى شەبەر سۋرەتتەيدى.

تەاتر • 15 مامىر, 2023

ءيرجيدىڭ ەرەك ءيىرىمى

ەلوردالىق كورەرمەن ءۇشىن وتكەن دەمالىس كۇندەرىنىڭ تارتۋى مول بولدى. سونىڭ ءبىرى دە بىرەگەيى – «استانا وپەرا» تەاترى ساحناسىندا تۇساۋى كەسىلگەن يرجي كيلياننىڭ «كىشكەنتاي ءولىم» بالەتىنىڭ پرەمەراسى دەسەك, ارتىق ايتقاندىعىمىز ەمەس. زاماناۋي حورەوگرافياداعى ەڭ اسەرلى بالەتتەردىڭ ءبىرى سانالاتىن ايتۋلى ونەر تۋىندىسى تەاترسۇيەر قاۋىم اراسىندا ۇلكەن رەزونانس تۋعىزدى.

تەاتر • 04 مامىر, 2023

«اكەمتەاتر» اكەلگەن تارتۋ

ەلوردادا م.اۋەزوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق دراما تەاترىنىڭ ەسەپ بەرۋ گاسترولدىك ساپارى ءوتىپ جاتىر. ق.قۋانىشباەۆ اتىنداعى اكادەميالىق قازاق مۋزىكالىق دراما تەاترى ساحناسىندا مامىردىڭ 1-ءى مەن 7-ءسى ارالىعىندا «اكەمتەاتر» ۇجىمى ءوز رەپەرتۋارىنداعى ۇزدىك قويىلىمدارىن باس شاھار كورەرمەندەرىنە تارتۋ ەتەدى.

اباي • 02 مامىر, 2023

العاشقى «اباي» قالاي تۋدى؟

«قاليبەكتەن كەيىن ابايدى تالاي دارىندى اكتەرلەرىمىز ورىنداپ كەلدى, بىر­اق قاليبەك – اباي بىرەۋ-اق! ول – ءحان­تاڭىرىنىڭ بيىك شوقىسىندا وقشاۋ تۇر­عان بەينە». بۇل – م.اۋەزوۆ پەن ل.سو­بولەۆتىڭ اي­گى­لى «اباي» تراگە­ديا­سى العاش ساحنا­لان­عاننان كەيىن باستى ءرولدى سومداعان اكتەر قاليبەك قۋا­نىشباەۆقا رە­جيسسەر اسقار توق­پا­نوۆتىڭ بەرگەن باعاسى بولاتىن. اري­نە, پرەمەرا كۇنگى تاريحي ءسات باس­پا بەتتەرىندە وسىلاي جارقىن تاسپالانعانىمەن, الايدا بۇل كور­كەمدىك بيىككە كوتەرىلۋ, اباي شىڭىنان ءۇن قاتۋ اكتەر ءۇشىن وڭاي بولعان جوق. ايتۋلى ماقتاۋدىڭ استارىندا تەڭدەسسىز ماڭداي تەر مەن ۇزدىكسىز ىزدەنىس تە جاتقان ەدى. ولاي دەيتىنىمىز – اباي بەينەسىنىڭ ەڭ العاش قازاق ساحناسىنا شىعۋى ءھام كورەرمەن جۇرەگىنە جول تابۋى ءوز الدىندا, پەسا اۆتورى كىرپياز مۇحتار اۋەزوۆتىڭ تالاپ-ۇدەسىنە لايىقتى كەيىپكەر تۋدىرۋ قاللەكي – قاليبەك قۋانىشباەۆ ءۇشىن سالماعى ءزىل باتپان جاۋاپكەرشىلىك تە ەدى.

ونەر • 30 ءساۋىر, 2023

ونەردىڭ ۇلكەن ولجاسى

ءاردايىم تىڭ فورما مەن توسىن شەشىمدەردى قويىلىمدارىنا وزەك ەتكەن «استانا وپەرا» تەاترىنىڭ ۇجىمى جاقىندا تاعى ءبىر تاماشا تۋىندىنىڭ تۇساۋىن كەسپەك. 13 جانە 14 مامىر كۇندەرى ۆولفگانگ امادەي موتسارتتىڭ مۋزىكاسىنا قويىلعان يرجي كيلياننىڭ «كىشكەنتاي ءولىم» اتتى تانىمال ءبىر اكتىلى بالەتى تۇڭعىش رەت قازاقستاندا «استانا وپەرانىڭ» ۇلكەن زالى ساحناسىندا كورەرمەنگە جول تارتادى.

مەرەكە • 26 ءساۋىر, 2023

تەاترداعى توي

ۇلتتىق ونەردىڭ ۇيتقىسىنا اينالعان ونەر ورداسى – ەلورداداعى قاللەكي مۋزىكالىق دراما تەاترى قاشاندا تىڭ باستاما, توسىن جوبالارىمەن كورەرمەنىن ءتانتى ەتۋدەن تانعان ەمەس. بۇل جولى دا سول ءداستۇر جالعاستى. قازاق ونەرىنىڭ قارا نارى قاليبەك قۋانىشباەۆتىڭ 130 جىلدىق مەرەيتويىن تەاتر ۇجىمى ناۋرىز مەيرامى اياسىندا تاعىلىمدى ەتىپ تويلادى.

كينو • 25 ءساۋىر, 2023

كينوتانۋ كوريفەيى

باۋىرجان نوگەربەك ۇلتتىق كينو ونەرىنىڭ عىلىمي تۇرعىدان جۇيەلى تۇردە زەردەلەنۋىنە بار كۇش-جىگەرىن جۇمساعان جان. ول تۋرالى ءسوز ايتۋدىڭ ءوزى كوڭىلگە جىپ-جىلى شۋاعىن توگەدى. ەلورداداعى قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىندە وتكەن كينو زەرتتەۋشىسىنىڭ 75 جىلدىعىنا ارنالعان «باۋىرجان نوگەربەك مۇراسى: تەوريا, سىن جانە كينوپەداگوگيكا» اتتى حالىقارالىق فورۋمدا تۇلعا تۋرالى تۇشىمدى ەستەلىكتەر ايتىلىپ, عالىمنىڭ كينوتانۋ ىلىمىنە قوسقان سۇبەلى ەڭبەگى جان-جاقتى سارالاندى.

تۇلعا • 13 ءساۋىر, 2023

تۇلعا تاعىلىمى

قازاق تاريحىنىڭ اقتاڭداق بەتتەرىندە جازىلعان الاش ارىستارىنىڭ اۋىر دا ازاپتى, تاعىلىمدى دا قاسىرەتتى تاعدىرى كىم-كىمدى دە تولعانتپاي, ويلانتاي قويمايدى. ال ولاردىڭ ءومىر مەن ءولىم اراسىندا ارپالىسا ءجۇرىپ, ۇلت ەرتەڭى ءۇشىن ەڭسەرگەن ەرەن ەڭبەگى شىن مانىندە ەرلىكتىڭ, ەلگە قالتقىسىز قىزمەت ەتۋدىڭ, ۇلتىن ءسۇيۋدىڭ جارقىن ۇلگىسى. سونداي تۇلعالاردىڭ ءبىرى دە بىرەگەيى – وتكەن عاسىردىڭ وتىزىنشى جىلدارى «تەمىر ناركوم» اتانعان تەمىربەك جۇرگەنوۆ! بيىل ايتۋلى تۇلعانىڭ تۋعانىنا – 125 جىل!

ياندەكس.مەتريكا