اتاۋى ايتىپ تۇرعانداي, جەتىم بالانىڭ تاعدىرىنان سىر شەرتەتىن اۆتوبيوگرافيالىق اڭگىمە جەلىسى كومەسكى تارتقان وتكەن جىلداردى سۋرەتتەيدى. درامادا اۆتور اقبەرەن ەلگەزەكتىڭ قيالىنداعى عۇمىرى, ومىردەن كورگەن تاۋقىمەتى, ارپالىسقا تۇسكەن باقىتسىز كۇندەرى بەينەلەنگەن. Əكەسىنەن جاستايىنان ايىرىلعان ول, اناسىنان دا تىرىدەي ايىرىلىپ, قورشاعان ورتادان پانا ىزدەيدى. ومىردەن ءوزى ارمانداعان ورنىن تابۋعا ۇمتىلعان ماقساتى, ۇلى مۇراتتارعا باستار اسقاق ارمانى باياندالاتىن دراما رەجيسسەردى ەڭ اۋەلى شىنايىلىعىمەن باۋراپ الىپتى.
«اقىن اقبەرەن ەلگەزەكتىڭ «بولماعان بالالىق شاعىن» وقىپ شىققاننان كەيىن قاتتى تولقىدىم. جۇرەككە جەتكەن شىعارما بولدى دەسەم دە بولادى. ادەتتە, كوپشىلىك شىعارماشىلىق ادامدارى «تاعدىرىم ۇقساس بولعاندىقتان وسى تۋىندىعا توقتادىم» دەپ ايتىپ جاتادى عوي. مەندە ونداي سايكەستىك جوق. بىراق بۇل – ومىرشەڭ دۇنيە, ومىردە بولعان وقيعالاردى باياندايتىن تاعدىرلى تۋىندى. ونىڭ ۇستىنە ءوزىم دە اقبەرەن اعانى ىزدەپ ءجۇرىپ وقيتىن وقىرماندارىنىڭ ءبىرىمىن. اسىرەسە پوەزياسىن جاقسى كورەمىن. سوندىقتان سۇيىكتى اۆتورىمنىڭ شىعارماسىن ساحناعا الىپ شىققانىم مەن ءۇشىن ۇلكەن باقىت دەسەم دە بولادى. بۇل تۋىندىنىڭ ومىرشەڭدىگى سول – ءاربىر كورەرمەن تۇتاستاي شىعارماداعى وقيعانى باسىنان كەشىرمەسە دە, ارقايسىسى ءوزىنىڭ بالالىق شاعىنداعى ساتتەرمەن جولىعادى دەپ ويلايمىن. اۆتوردىڭ كىتاپقا جازعان بالاڭ شاقتاعى قيالي ويلارى تالاي تاعدىرلاستارىنىڭ وتكەنىن ەسكە الۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى دەپ سەنەمىن. بۇگىنگى قويىلىمنان كەيىن لەبىزىن ايتىپ كەلگەن كورەرمەننىڭ رياسىز كوڭىلى سونىڭ ايعاعى», دەيدى سپەكتاكلدىڭ رەجيسسەرى ءالي بيداحمەت.
پوۆەستى ءتورت جىل ساناسىندا ابدەن ءپىسىرىپ الىپ, ساحنالىق نۇسقاسىن جاساعان رەجيسسەردىڭ سۋرەتكەرلىك شەشىمىمەن درامادا وقيعا نەگىزىنەن اۆتوردىڭ اتىمەن باياندالادى جانە سول نەگىزدە قويىلىم سيۋجەتى ءارى قاراي ءوربىپ وتىرادى. ارينە, تەاتر ۇجىمدارى اسىرەسە پروزالىق شىعارمالاردى ساحناعا شىعارۋدا مۇنداي تاجىريبەلەرگە ءجيى بارعانىمەن, ءدال وسى تۋىندىدا بۇل ءادىس پوۆەستىڭ سپەكتاكلگە اينالۋىنا كوپ كەدەرگىسىن كەلتىرگەندەي اسەردە قالدىردى. ادەبيەت ءتىلى باسقا, ساحنا ءتىلى مۇلدەم بولەك ەكەندىگىن ەسكەرسەك, پوۆەستىڭ قويىلىمعا اينالۋ ۇردىسىندە ءالى دە ءبىر قايناۋى ىشىندە كەتكەن اتتەگەن-ايلار كوپ. سونىڭ ءبىرى دە وسى – اۆتوردىڭ اتىنان بەرىلەتىن بىرسىدىرعى بايانداۋ ءتاسىلى. وسىنىڭ سالدارىنان قويىلىم ساحنالىق كونفليكتى مەن شىتىرماندىعىن باسەڭسىتىپ العان. ياعني ينستسەنيروۆكانىڭ السىزدىگىنەن قويىلىم پوۆەسكە ەسە جىبەرىپ الدى, بىزدىڭشە. ودان بولەك, بولاتىن وقيعالاردىڭ بارلىعى سيۋجەتىنەن الدىن الا حابار بەرىپ قويادى, سالدارىنان ساحنا تۋىندىسى سىيلار ەموتسيالىق اسەرلەر السىرەپ قالىپ جاتقانىن دا باسا ايتۋ ادىلەتتى بولادى دەپ ەسەپتەيمىز. قويىلىمعا ءالى دە جۇيەلىلىك ءھام ساحنالىق تۋىندى رەتىندەگى بەينەسىن ايقىندايتىن كوركەمدىك پەن سۋرەتكەرلىك تاسىلدەر جەتپەي قالىپ جاتتى. كەيىپكەرلەر مىنەزىنىڭ مۇسىندەلۋى تۇرعىسىنان ەكپىن تەك باس كەيىپكەرگە تۇسكەن دە, ونىڭ مىنەزى مەن جالپى بولمىس تابيعاتىن, ىشكى پسيحولوگيالىق كۇيلەرىن جەتكىزۋگە قىزمەت ەتۋشى اينالاسىنداعى قوسالقى كەيىپكەرلەردىڭ حاراكتەرى كومەسكىلىككە ۇرىنعان. ىشىندە جۇرەككە جەتەتىن جالعىز مونولوگ ەستىسەك, ول – اناسىنىڭ قايىن ىنىسىنە جازعان حاتىنداعى انا مەن بالانىڭ بايلانىسى تۋراسىنداعى جۇرەك تەبىرەنتەرلىك اياۋلى سوزدەر عانا.
رەجيسسەردىڭ كورەرمەن كوڭىلىنە كۇلكى سىيلايمىن دەپ ساحناعا كولىكتى شىعارىپ, ونىڭ ىشىندەگى ەر مەن ايەل اراسىنداعى قارىم-قاتىناستى تاپتىشتەي بايانداۋعا ۇمتىلعان شەشىمدەرىن دە تەاتر مادەنيەتى مەن ەستەتيكاسى بيىگىنەن قاراساق, اسا ءساتتى شەشىمدەر دەپ ايتا الماس ەدىك. بىراق ءدال وسىنداي ارزان دۇنيەلەردى رەجيسسەر ەزۋگە كۇلكى شاقىرۋدىڭ ءھام وتكەن ءداۋىردىڭ اتموسفەراسىن بەرۋشى باستى كوركەمدىك قۇرالدارى ەتىپ الۋى كوڭىلدى كۇمىلجىتتى. شىنى كەرەك, ساحناعا ەسكى ماشينانىڭ جارىعىن جاعىپ شىعىپ كەلە جاتقانىن كورگەندە ەلەڭ ەتىپ, جاڭالىق كۇتكەن كوڭىلمەن جادىراي قارسى العانىمىز راس. الايدا ءارى قارايعى وقيعانىڭ ءوربۋى, وكىنىشكە قاراي, ول ءۇمىتتى اقتامادى. الدىڭعى وقيعالارمەن ەش قابىسپايتىن, تەك قولدا بار ساحنالىق رەكۆيزيتتەردى رەتتى-رەتسىز پايدالانا سالۋ ءۇشىن عانا جاسالا سالعان ءساتسىز شەشىمدەردىڭ بىرىندەي اسەر قالدىردى. ەسەسىنە, ستسەنوگرافيا جاعىنان ىزدەنىستەر كوڭىلگە قۇرمەت ورنىقتىردى. ساحنا تورىنەن كورىنىس بەرگەن جاۋىن مەن باس كەيىپكەردىڭ وكسىك تولى جانىنىڭ قابىسۋى نەمەسە جارقىراعان باداناداي جۇلدىزدارمەن ەگىز ورىلگەن بولاشاق اقىننىڭ ارمانشىل كوڭىلى – وسى سىندى ءساتتى شەشىمدەر از دا بولسىن تەاتردىڭ زاماناۋي تەحنيكالار سىيلاعان جەتىستىكتەرىن پاش ەتتى جانە سونىسىمەن كوڭىلگە قۋانىش تا سىيلادى. قويىلىمدى مۋزىكامەن كوركەمدەگەن سۇلتان تۇرسىنبەكوۆتىڭ ىزدەنىستەرىنە دە قۋانا قول سوقتىق.
ال جوعارىدا اتاپ وتكەنىمىزدەي, ەكپىن تۇسىرىلمەگەندىكتەن دە جارقىراي كورىنۋگە ءتيىستى, دراماعا وتكىرلىك سىيلاۋعا قىزمەت ەتەر قوسالقى كەيىپكەرلەردىڭ كوپشىلىگىنىڭ مىنەزى كومەسكى تارتقان, ءالى دە ىزدەنىسكە سۇرانىپ تۇر. سالدارىنان باس كەيىپكەر بەينەسى دە سولعىندىققا ۇرىنعان.
– بۇعان دەيىن دە «ماۋگلي» سياقتى ەرتەگىلەردە بالالاردىڭ ءرولىن ويناپ جۇرگەنىممەن, ءدال اقوش سياقتى تاعدىرى قيىندىققا تولى كەيىپكەر بەينەسىن شىعارۋ وڭاي بولعان جوق. سپەكتاكلگە دايىندالعان ءبىر جارىم اي ۋاقىتتىڭ ىشىندە بارىنشا جان-جاقتى ىزدەنۋگە تىرىستىم, ىشكى ەموتسيالارىما ەرىك بەردىم. ودان كەيىن پرەمەرادان بۇرىن اۆتورمەن الدىن الا كەزدەسىپ, كوڭىلىمىزدە جۇرگەن سۇراقتارىمىزدى قويىپ, ساۋالىمىزعا تولىققاندى جاۋاپ الۋىمىز دا ءرول سومداۋعا كوپ كومەگىن تيگىزدى. ارينە, اۆتوردىڭ الدىندا ونىڭ ءپروتوتيپىن ويناۋ وڭاي ەمەس. بىراق اقبەرەن اعا بىزگە بارلىق جاعىنان ەركىندىك بەردى. كەيىپكەرىمىزدى ىشتەي قالاي كوردىك, سولاي ساحناعا دا بارىنشا شىنايى شىعارۋعا تىرىستىق», دەيدى سپەكتاكلدە باس كەيىپكەردى ويناعان اكتەر قازىبەك امانجول.
راس, رەجيسسەر دە, اكتەر دە باسا اتاپ وتكەندەي, بولعان وقيعانى, بوياماسىز ءومىردى باياندايتىن شىعارما قاي كەزدە دە كورەرمەن كوڭىلىنە جەتەدى. وسى تۇرعىدان كەلگەندە «بولماعان بالالىق شاق» ءوز دىتتەگەنىن باعىندىردى. ونى اۆتور دا قۋاتتادى.
«بولماعان بالالىق شاق» ەكىنشى رەت ساحنالانىپ جاتىر. ءبىرىنشى رەت الماتىداعى ع.مۇسىرەپوۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر تەاترىندا تالانتتى ءىنىم فارحات مولداعاليەۆ قويدى. قويىلىم كۇنى بۇگىنگە دەيىن انشلاگپەن وتەدى. ەندى مىنە, استاناداعى ءا.مامبەتوۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك دراما جانە كومەديا تەاترىندا جاس بولسا دا تالانتتى رەجيسسەر ءالي بيداحمەتتىڭ ساراپتاۋىندا پوۆەسىمە تاعى ءبىر ساحنالىق ءومىر سىيلاندى. ەكەۋى ەكى بولەك سپەكتاكل, ەكى بولەك رەجيسسەردىڭ كوزقاراسىمەن قويىلدى. سوندىقتان دا ءار قويىلىمنىڭ اسەرى بولەك. كونتراستى دۋش قابىلداپ تۇرعانداي ءبىر ك ۇلىپ, ءبىر جىلادىم», دەپ قويىلىم سوڭىندا ساحنا تورىنە كوتەرىلگەن اۆتور اقبەرەن ەلگەزەك «بولماعان بالالىق شاعى» تۋرالى ءسوزى مەن سەزىمىن تەبىرەنە تۇيىندەدى.
ءومىردىڭ وزىنەن ورىلگەندىكتەن دە اقىننىڭ «بولماعان بالالىق شاعى» كورەرمەنىن ءتۇرلى كوڭىل كۇيگە جەتەلەدى. ك ۇلىپ وتىرىپ جىلاعان دا, جىلاپ الىپ كۇلگەن دە كورەرمەن كوپ بولدى. دەمەك قويىلىم كوپشىلىك كوڭىلىنە جەتتى. ال ءبىز ايتقان ازدى-كەم كەمشىلىك ۋاقىت جانە دايىندىقپەن بىرگە ءوز ورنىنا تۇسەدى دەپ سەنەمىز.
