سۇحبات • 22 ماۋسىم, 2023
ليديا كادەنوۆا: تاعدىرىم تەاترعا تاڭىلعان
دراما, كومەديا, تراگەديا. اكتريسا تەاتر ونەرىنىڭ اتالعان وسى باستى ءۇش جانرىن تەك ساحنادا عانا ءساتتى سومداپ قويعان جوق, ءومىر ۇسىنعان وسىناۋ كوڭىلدىڭ ءتۇرلى ساتتەرىن پەشەنەسىنە بۇيىرتقان تاعدىر-تاقتاسىندا دا تەڭدەي كوردى, قايىسپاي كوتەردى. ول باقىتتى ساتتەرىندە داندايسىپ, بولماسا جەڭىلگەن, قايعىرعان كەزدەرىندە مورت سىنىپ كەتپەدى. دراماعا تولى ءومىرىنىڭ ءار ءساتىن ايالاي ءھام باعالاي ءبىلدى. وزىنە بۇيىرعان رولدەرىن ابىرويمەن الىپ شىقتى. كۇنى بۇگىنگە دەيىن سول تۇعىرىنان تۇسپەي كەلەدى. سەبەبى ول ونەردە قانداي تالانتتى اكتريسا بولسا, ومىردە ءدال سونداي پاراساتتى, تەرەڭ ادام. قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى, «پاراسات» جانە «قۇرمەت» وردەندەرىنىڭ يەگەرى ليديا كادەنوۆانىڭ كوڭىل پەرنەسىن باسىپ كوردىك. سىڭعىرلاعان سۇلۋ ءۇن ساليقالى سىرلارىن توگە جونەلدى.
مادەنيەت • 13 ماۋسىم, 2023
وتان وتباسىنان باستالسا, ال وتباسى – بالادان, سانالى ۇرپاق تاربيەدەن تامىر الادى. سەبەبى ەلدىڭ ەرتەڭى ەركىن ويلى, تاربيەلى جاستىڭ قولىندا. ءدال وسى ماقساتتى مۇرات تۇتقان «زامانداس» وتباسىلىق اۋلا كلۋبىنىڭ تەاتر ستۋدياسىنداعى بالالار مەن وقىتۋشىلار ەلوردالىق كورەرمەندەر نازارىنا «التىن ولكە اڭىزى» ەرتەگىسىنىڭ پرەمەراسىن ۇسىندى.
ادەبيەت • 07 ماۋسىم, 2023
«قاۋىپتى بۋدان» – سوڭعى ەسكەرتپە
«اتاۋ كەرە» جازۋشى ورالحان بوكەيدىڭ ەڭ سوڭعى جازعان شىعارماسى, ۇلتىنا جاساعان اقتىق ەسكەرتپەسى بولۋىمەن عانا ەمەس, «اتاۋ كەرە» الەۋمەتتىك-پسيحولوگيالىق ءمانىنىڭ جوعارىلىعىمەن دە قۇندى تۋىندى. وسىدان 35 جىل بۇرىن جازىلعان روماندا (اۆتوردىڭ انىقتاماسى. – اۆت.) بۇگىنگى كۇننىڭ احۋال-تىنىسى استارلى اللەگوريامەن شەبەر شەندەستىرىلە سۋرەتتەلەدى. «اتاۋ-كەرە» بايانى كوركەم شىعارما بولۋمەن بىرگە, قوعامدىق-الەۋمەتتىك بولمىستى تالداۋ. الەۋمەتتىك-پسيحولوگيالىق زەردەلەۋ. شىعارمانىڭ ەكىنشى اتى – «قاۋىپتى بۋدان».
سۇحبات • 01 ماۋسىم, 2023
تىلەكتەس مەيراموۆ: مەن ءوز ءرولىمدى ادال ورىندادىم
جارتى عاسىر... تامىرىن تەرەڭنەن تارتاتىن تەاتر تاريحى ءۇشىن بالكىم كوپ تە ەمەس شىعار. ال ەلۋ جىلدان اسا عۇمىرىن ساحناعا ارناعان ساڭلاق ءۇشىن بۇل دەگەنىڭىز ءبىر ادامنىڭ تۇتاس ومىرىنە تاتيتىن قاجىرلى ەڭبەك. ءتوزىم مەن جىگەر. ىزدەنىس پەن ءىلىم. سەزىم مەن سەرگەلدەڭ. وسىنىڭ بارلىعىن ءبىر باسىنان وتكەرىپ, كيەلى ساحناعا قالتقىسىز قىزمەت ەتىپ كەلە جاتقان اكتەر, قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى تىلەكتەس مەيراموۆ قاي كەزدە دە شىعارماشىلىق بابىن باسەڭسىتكەن ەمەس. ۇنەمى ۇزدىكسىز ىزدەنىس ۇستىندە. قاشان كورسەڭ ونەر ءۇشىن ورەكپيدى, تەاتر ءۇشىن تولعانادى. سەبەبى اكتەر شىن مانىندە تەاتردىڭ ءتول بالاسى. كەيىپكەرىمىزدى بۇل جولى دا قىزۋ قاربالاس ۇستىندە جولىقتىردىق. اكتەرلىك پەن ۇستازدىقتى قاتار ۇشتاستىرعان ونەر يەسى قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىندەگى كۋرسىن ءبىتىرۋ ەمتيحانىنا دايىنداپ جاتىر ەكەن. كەزىندە ءوزى دە اسقار توقپانوۆ, شولپان جانداربەكوۆا, ءازىربايجان مامبەتوۆ, ءانۋار مولدابەكوۆ سىندى ساحنا ساڭلاقتارىنان كورگەن شاراپاتىن وسكەلەڭ ۇرپاق بويىنا سىڭىرسەم, تەاتردىڭ وتكەنى مەن بۇگىنى ءھام بولاشاعى اراسىنداعى ساباقتاستىقتىڭ ۇزىلمەۋىنە دانەكەر بولسام دەيدى. اڭگىمەمىزدىڭ القيسساسىن ومىرىنە اينالعان ونەرى تۋراسىنان تارقاتتى.
ادەبيەت • 29 مامىر, 2023
بيىل قازاق ادەبيەتىنىڭ كلاسسيگى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى اكىم تارازيدىڭ 90 جاسقا تولعان مەرەيتويى. وسىعان وراي باس قالا تورىندەگى ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا «اكىم تارازي الەمى» اتتى رۋحاني-ادەبي كەش ءوتتى. اتاۋلى شارا اياسىندا جازۋشىنىڭ مەملەكەتتىك تاپسىرىسپەن جارىق كورگەن ون ەكى تومدىق شىعارمالار جيناعى مەن «مازمۇنداما» قوعامدىق قورى شىعارعان «اۋىل شەتىندەگى ءۇي» جانە «مۇستافا شوقاي» كىتاپتارىنىڭ تانىستىرىلىمى ءوتتى.
ادەبيەت • 28 مامىر, 2023
كەز كەلگەن حالىقتىڭ ءسوز ونەرى اۋىز ادەبيەتىنەن ءنار الادى. قازاق ادەبيەتىندە دە, الەم ادەبيەتىندە دە بۇل تاسىلگە جۇگىنبەگەندەرى سيرەك. اسىرەسە كلاسسيك قالامگەرلەر قولتاڭباسىنا تيەسىلى تۋىندىلاردىڭ قاي-قايسىسى دا ءتۇپ تامىرىن فولكلورمەن ساباقتايدى. سوندىقتان بولسا كەرەك, بولمىس جۇمباعىن شەشىپ, الدەبىر قۇپيالىققا دەگەن قۇلشىنىس قالامگەر شىعارمالارىنداعى رومانتيكالىق قيال-عاجايىپتى ۇدەتە تۇسكەن. ول ادامنىڭ «قۇدىرەتكە دەگەن سەنىمىن بەكىتىپ», سول ارقىلى ونى ادەتتەگى تۇرمىستىق تۇسىنىكتەن ارىلتىپ, رۋحاني تانىم دەڭگەيىنە كوتەرەدى.
تاريح • 23 مامىر, 2023
ەل اراسىندا كەڭىنەن تاراعانى سونشالىق, كەلە-كەلە اۆتورى ۇمىتىلىپ, حالىق ءانى اتانىپ كەتكەن تۋىندىلار قازاقتا وتە كوپ. سونىڭ ءبىرى – «دۋداراي». ءبىر قىزىعى, ايتۋلى ءاندى كۇنى بۇگىنگە دەيىن ءماريا جاگورقىزى رەكينا جازدى دەپ كەلدىك. ال شىندىعىندا سولاي ما؟ «دۋدارايدى» ءماريا جاگورقىزى جازباسا, باسقا كىم جازدى؟..
تەاتر • 22 مامىر, 2023
اقىننىڭ «بولماعان بالالىق شاعى»
اقىن اقبەرەن ەلگەزەكتىڭ «بولماعان بالالىق شاعىنىڭ» ءاۋ باستا پوۆەست بولىپ جارىق كورىپ, وقىرمان جۇرەگىنە جەتكەنىنەن كىتاپسۇيەر كوزىقاراقتى قاۋىم حاباردار. كوڭىل پەرنەسىنە ءدوپ تۇسكەندىگىنەن دە بولار, سوڭعى كەزدە ايتۋلى شىعارمانى ساحناعا شىعارۋعا نيەتتى رەجيسسەرلەر دە كوپ. سونىڭ ءبىرى – وسىدان ءبىر اي بۇرىن الماتىداعى ع.مۇسىرەپوۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق دراما تەاترىندا فارحات مولداعالي قولتاڭباسىمەن قويىلعان نۇسقاسى بولسا, ەندى مىنە, ەلوردالىق ءا.مامبەتوۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك كومەديا جانە دراما تەاترىندا جاس رەجيسسەر ءالي بيداحمەتتىڭ ساحنالىق ساراپتاۋىندا تاعى ءبىر تۋىندىنىڭ تۇساۋى كەسىلدى.
پوەزيا • 17 مامىر, 2023
قالامگەردىڭ ءاربىر تۋىندىسى – ونىڭ جان دۇنيە الەمىنىڭ ايناسى. سول اينادا سىرعا تولى, جۇمباققا باي سۋرەتكەر جانى بەدەرلەنەدى. مىسالى, «مەن وسى ءبىر سۋرەتتى كورگەن سايىن سەنى ەسىمە الاتىنمىن نەمەسە سەنى ەسىمە العان سايىن وسى ءبىر سۋرەتتى كورەتىنمىن...» دەپ باستالاتىن «جىلىمىق» اڭگىمەسىن الايىقشى. مۇندا جازۋشى ورالحان بوكەي ولمەيتىن كۇللى ادامزاتتىق تاقىرىپتاردى شەبەر سۋرەتتەيدى.
تەاتر • 15 مامىر, 2023
ەلوردالىق كورەرمەن ءۇشىن وتكەن دەمالىس كۇندەرىنىڭ تارتۋى مول بولدى. سونىڭ ءبىرى دە بىرەگەيى – «استانا وپەرا» تەاترى ساحناسىندا تۇساۋى كەسىلگەن يرجي كيلياننىڭ «كىشكەنتاي ءولىم» بالەتىنىڭ پرەمەراسى دەسەك, ارتىق ايتقاندىعىمىز ەمەس. زاماناۋي حورەوگرافياداعى ەڭ اسەرلى بالەتتەردىڭ ءبىرى سانالاتىن ايتۋلى ونەر تۋىندىسى تەاترسۇيەر قاۋىم اراسىندا ۇلكەن رەزونانس تۋعىزدى.
