ەكونوميكا • 11 ماۋسىم, 2024
كولىك سالاسىن دامىتۋ قاي باعىتتا ءوربيدى؟
ەلىمىز تاياۋ ارادا تاسىمال جولدارىن ءارتاراپتاندىرىپ, وڭتۇستىك پەن سولتۇستىك, شىعىس پەن باتىس اراسىن جالعاپ جاتاتىن اۋقىمدى ترانزيتتىك حاب قۇرعىسى كەلەدى. وعان سەبەپ تە, نەگىز دە كوپ. ساراپشىلار دا جاقىن جىلداردا ەۋرازياداعى تاسىمال اعىنى كۇرت كوبەيەدى دەپ بولجاپ وتىر. الدا تۇرعان مىندەتتىڭ اۋقىمدىلىعى سول – قازىر قابىلداناتىن ءتيىمدى لوگيستيكالىق شەشىم كەلەشەكتەگى تابىس پەن قاۋىپسىزدىك كەپىلى بولماق.
قارجى • 08 ماۋسىم, 2024
بانكتەرگە بۇيىراتىن 500 ملرد: قاي قارجى ينستيتۋتى قاتىسادى؟
بىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىنىڭ (بجزق) 500 ملرد تەڭگە كولەمىندەگى قاراجاتى بانك وبليگاتسيالارىن ساتىپ الۋعا جۇمسالادى. ءوز كەزەگىندە قارجى ينستيتۋتتارى ول اقشانى بيزنەسكە نەسيە رەتىندە ۇسىنۋعا ءتيىس. بانكتەرگە ءۇش نەگىزگى تالاپ قويىلادى: «ۆ» دەڭگەيىنەن تومەن ەمەس نەسيە رەيتينگىنىڭ بولۋى, مەنشىك كاپيتالىنىڭ 60 ملرد تەڭگەدەن كەم بولماۋى جانە وتەۋ مەرزىمى 7 جىلدان اسپايتىن نارىقتىق تابىستىلىقپەن وبليگاتسيا شىعارۋ ارقىلى بيزنەسكە نەسيە بەرۋ.
قارجى • 06 ماۋسىم, 2024
ۆاليۋتالىق ينتەرۆەنتسيا جاسالمادى
مامىر ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا تەڭگە باعامى 1,2%-عا – 1 دوللار ءۇشىن 447,25 تەڭگەگە دەيىن السىرەدى. قازاقستان قور بيرجاسىنداعى ساۋدا-ساتتىقتىڭ ورتاشا كۇندىك كولەمى ءبىر ايدا 234 ملن دوللاردان 251 ملن دوللارعا دەيىن ۇلعايدى. ساۋدا-ساتتىقتىڭ جالپى كولەمى – 5 ملرد دوللار. ۇلتتىق قوردان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە ترانسفەرتتەردى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن مامىردا 800 ملن دوللارعا ۆاليۋتا ساتىلعان.
ەكونوميكا • 04 ماۋسىم, 2024
مۇددەلەر ءمۇيىسى. ۇلى جىبەك جولىنىڭ جالعاسى – ترانسكاسپي
وسىدان قانشاما مىڭ جىل بۇرىن, انىعىراق ايتساق, ءبىزدىڭ داۋىرىمىزگە دەيىنگى II عاسىردا باتىس پەن شىعىستىڭ اراسىن جالعايتىن ۇلى جىبەك جولىنىڭ ءداۋىرى باستالدى. قىتايداعى حۋانحە وزەنىنىڭ اڭعارىنان باستاۋىن العان ۇلى جول تارىم ويپاتىن كوكتەي ءوتىپ, پامير ۇستىرتىنەن اسىپ, ورتالىق ازيانى, باتىس ازيانى كەسىپ ءوتىپ, جەرورتا تەڭىزىنىڭ شىعىس جاعالاۋىنا دەيىن جەتتى. عالىمدار ەسەبىنشە, جالپى ۇزىندىعى 12 مىڭ شاقىرىم بولعان دەسەدى. VI-VII عاسىرلاردا جەتىسۋ مەن ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىگى ارقىلى وتەتىن باعىتتىڭ تيىمدىلىگى ارتا تۇسكەن. ءبىزدىڭ زاماننىڭ ۇلى جولى – ترانسكاسپي حالىقارالىق كولىك مارشرۋتى (تحكم) بولاتىن سىڭايلى. مۇنى كەي كەزدە ورتا ءدالىز دەپ تە ءجۇرمىز. بۇل باعىت تا باستاۋىن قىتايدان الادى. ليانيۋنگان پورتىنان باستالعان مارشرۋت قورعاس قۇرعاق پورتىنا, دوستىق بەكەتىنە تاياپ كەلەدى, ودان ءارى تاۋار تيەلگەن ۆاگوندار اقتاۋ مەن قۇرىق پورتتارىنا جەتكىزىلەدى. تىزبەك ءارى قاراي ازەربايجان, گرۋزيا جانە تۇركيا توپىراعىندا جالعاسىپ, قارا تەڭىز ارقىلى ەۋروپاعا شىعادى. ترانسكاسپيدىڭ دە ۇزىندىعى 12 مىڭ شاقىرىمعا شامالاس. ۇلى جىبەك جولى ارقىلى ءبىر كەزدەرى سان الۋان تاۋار, اسىرەسە جاسمين سۋى مەن امبرا, كىلەم مەن ماتا, گاۋھار مەن ءپىل سۇيەگى, التىن قۇيما مەن قاۋىن-قاربىز تولاسسىز تاسىمالدانىپتى. ارينە, ەڭ باستى تاۋار – جىبەك ەدى. قازىر دە ترانسكاسپي ارقىلى تاۋاردىڭ ءتۇر-ءتۇرى تاسىلادى. سولاردىڭ ىشىندەگى ەڭ اسىلى دا باعالىسى – قازىرگى جىبەگىمىز – مۇناي. ۇلى جىبەك جولىنىڭ بويىندا قۇلان, اسپارا, الماتى, تالحير, ساۋران, سىعاناق, يسپيدجاب سياقتى كوركەم شاھارلار بوي كوتەردى. قازىرگى ترانسكاسپي جەلىسى ءتۇسىپ جاتقان ولكەلەردىڭ دە ءون بويىنا قان جۇگىرىپ, ينفراقۇرىلىم جاقساردى. جاڭا تەمىرجول وتكەلدەرى, جاڭا پورتتار مەن بەكەتتەر تۇرعىزىلىپ, ساۋدا ورتالىقتارى كوپفۋنكتسيونالدى قاتىناستى كۇشەيتتى. ەڭ ماڭىزدىسى – VI عاسىرداعى تۇرىك قاعاناتى, XIII عاسىرداعى شىڭعىس حان يمپەرياسى, ال XIV عاسىرداعى Teمip يمپەرياسى ۇلى جىبەك جولىنىڭ بويىندا تارامدالىپ جاتقان بۇكىل جولدى باقىلاۋىنا السا, بۇگىندە ترانسكاسپيدى دە, بايىرعى الىپ يمپەريالاردىڭ زاڭدى مۇراگەرى قازاقستان تاراپى باس بولىپ دامىتىپ, مارشرۋتقا قاتىستى بارلىق ءىس-شارانى ەلوردا تورىنەن رەتتەۋگە اتسالىسىپ وتىر.
ساۋدا • 01 ماۋسىم, 2024
29 مامىردا ماسكەۋدە وتكەن ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيا كەڭەسىنىڭ وتىرىسىندا كەدەندىك رەتتەۋ, سالىق جانە دارىلىك پرەپاراتتار سالاسىنداعى بىرقاتار ءراسىم بويىنشا شەشىمدەر قابىلداندى. قازاقستاندىق دەلەگاتسيانى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى سەرىك جۇمانعارين باسقارىپ باردى.
قوعام • 01 ماۋسىم, 2024
جىلقى شارۋاشىلىعى ينستيتۋتى قۇرىلادى
اقتوبە اۋىل شارۋاشىلىعى ستانساسىنىڭ بازاسىندا جىلقى شارۋاشىلىعى ينستيتۋتى قۇرىلادى. اقتوبە وبلىسىنا جۇمىس ساپارى كەزىندە ۆيتسە-پرەمەر سەرىك جۇمانعارين جەرگىلىكتى اۋىل شارۋاشىلىعى تاجىريبە ستانساسىنا (اشتس) باردى.
ەكونوميكا • 31 مامىر, 2024
نەگىزگى ەكونوميكالىق كورسەتكىش
ۇلتتىق بانك ساراپشىلار قاۋىمداستىعى اراسىندا جۇرگىزىلگەن كەزەكتى ماكروەكونوميكالىق ساۋالنامانىڭ ناتيجەلەرىن جاريالادى. ساۋالنامانىڭ نەگىزگى پارامەترلەرى – Brent ماركالى مۇنايدىڭ باعاسى, ەل ەكونوميكاسىنىڭ ءوسۋى, ينفلياتسيا, بازالىق مولشەرلەمە, تاۋار جانە قىزمەتتەردىڭ ەكسپورتى مەن يمپورتى, سونداي-اق ۇلتتىق ۆاليۋتا باعامى.
قوعام • 31 مامىر, 2024
ەۋروحاتتامانىڭ ەرەكشەلىگى نەدە؟
2024 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ ساقتاندىرۋدىڭ مىندەتتى سىنىپتارى بويىنشا ازاماتتار ساقتاندىرۋ تولەمىن الۋعا ونلاين جۇگىنۋگە قۇقىلى. ساقتاندىرۋ ۇيىمدارى قۇرعان تسيفرلىق سەرۆيستەر تۇتىنۋشىعا ساقتاندىرۋ ۇيىمىنىڭ كەڭسەسىنە بارۋعا ۋاقىت جۇمساماي, قۇجاتتاردىڭ ەڭ از توپتاماسىن ۇسىنا وتىرىپ, ءوزى كورسەتكەن بانكتىك شوتقا ساقتاندىرۋ تولەمىن قاشىقتان الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
نەسيە • 25 مامىر, 2024
كاسىپكەر نەسيەگە قانشالىقتى مۇقتاج؟
بيزنەس تاراپىنان بانك نەسيەسىنە دەگەن سۇرانىس ۇلعايا تۇسكەن. شاعىن بيزنەستىڭ ءوتىنىمى 786 مىڭعا دەيىن وسكەن. ورتا جانە ءىرى كاسىپكەرلىكتىڭ دە ۇلەسى جوعارى. كەي بانكتەردىڭ تاۋەكەل پروفيلىنە قويىلاتىن تالاپتاردى قايتا قاراۋى نەسيە بەرىلۋ كورسەتكىشىن جاقسارتقان سىڭايلى. ۇلتتىق بانكتىڭ (ۇب) مالىمدەۋىنشە, مەملەكەتتىك باعدارلامالار اياسىندا قارجىلاندىرۋدى قايتا باستاۋ ورتا بيزنەس تاراپىنان سۇرانىسقا وڭ اسەرىن تيگىزدى.
قوعام • 22 مامىر, 2024
باستى قاتىرعان باسپانا... اكىم سىرەسكەن سەڭدى بۇزۋعا كىرىستى
باسپانا كىم-كىمگە دە كەرەك-اق, بىراق جويداسىز قۇرىلىستىڭ پايداسىنان زيانى باسىم. ونى كەيىنگى كەزدە بىلە باستادىق. قازىر قالا قۇرىلىسى توڭىرەگىندە تۇيتكىل كوپ. جاقىندا قالا اكىمى جەڭىس قاسىمبەك قوردالانعان ماسەلەلەردى قورىتىپ, نۇكتەسىن قويدى. بۇلجىماس ءتارتىپ, قاتاڭ تىيىم ەندى كۇشىنە ەنەتىن شىعار.
