كوللاجدى جاساعان – ەرلان ومار, «EQ»
ءۇش ماڭىزدى كريتەري
كونسالتينگ اگەنتتىگىنىڭ پايىمىنشا, جوبانى باعالاۋ كەزىندە ينۆەستور وزىنە كاپيتالدى سالۋ نەمەسە سالماۋ تۋرالى شەشىم قابىلداۋعا كومەكتەسەتىن بىرنەشە ماڭىزدى كريتەريدى نازارعا الادى:
- رەنتابەلدىلىك. ينۆەستور ءبىرىنشى كەزەكتە جوبانىڭ كۇتىلەتىن كىرىستىلىگىنە تالداۋ جاسايدى. ولار بيزنەستىڭ رەنتابەلدىلىك يندەكسىنە (PI), ءوسىم الەۋەتىنە, اقشا اعىنىنا, ينۆەستيتسيا قايتارىمىنا (ROI) جانە باسقا دا ماڭىزدى قارجىلىق كورسەتكىشتەرگە باعالاۋ جۇرگىزەدى.
- وتەۋ مەرزىمى. ينۆەستورلار ءۇشىن سالعان كاپيتالدان تۇسكەن تازا كىرىستىڭ شىعىنمەن تەڭەسەتىن مەرزىمىن ءبىلۋ وتە ماڭىزدى. مەرزىمدى باعالاۋ كەزىندە ەسەپتەۋدىڭ قاراپايىم نەمەسە ديناميكالىق ءتاسىلى قولدانىلادى. قاراپايىم باعالاۋ كوپ جاعدايدا وتەلۋ مەرزىمى 1-3 جىل ارالىعىن قۇرايتىن قىسقامەرزىمدى جوبالاردى ەسەپتەۋ ءۇشىن قاجەت بولادى. ال ديناميكالىق تاسىلمەن ەسەپتەگەن جاعدايدا كىرىستىڭ ارقالاي ءتۇسىمى جانە مۇمكىن تاۋەكەلدەر ەسكەرىلەدى, سوندىقتان بۇل ءتاسىل الدەقايدا ءدال بولىپ سانالادى.
- تاۋەكەل دەڭگەيى. تاۋەكەلدەر ءارتۇرلى بولۋى مۇمكىن: قارجىلىق, نارىقتىق, وپەراتسيالىق, قۇقىقتىق جانە تاعى باسقا.
ينۆەستورلاردى قايدان تابۋعا بولادى؟
رەسپۋبليكادا ءارتۇرلى جەكە جانە مەملەكەتتىك ينۆەستيتسيالىق اگەنتتىكتەر بار. سونىمەن بىرگە, جوبا ءۇشىن الەۋەتتى ينۆەستورلاردى ىزدەۋمەن اينالىساتىن ۇيىمدار دا جۇمىس ىستەيدى. كومپانيا سولاردىڭ ەڭ ماڭىزدىسى مەن تانىمالدارىن تىزبەلەيدى.
- «دامۋ» كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ قورى». شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋعا جانە قولداۋعا ارنالعان مەملەكەتتىك قور كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ ءۇشىن گرانت پەن ينۆەستيتسيالاردى قوسا العاندا, ءتۇرلى باعدارلاما مەن قۇرال ۇسىنادى.
- «عىلىم قورى» اق. قوردى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى قۇرعان (كەيىن بۇل ۆەدومستۆونىڭ اتاۋى جانە قۇرىلىمى اۋىسىپ كەتتى). ول جوعارى كوممەرتسيالىق تابىس اكەلۋى مۇمكىن پەرسپەكتيۆالى عىلىمي جوبالاردى گرانتتىق قارجىلاندىرۋمەن قامتاماسىز ەتەدى. كانديداتتارعا قويىلاتىن باستى تالاپ – ەل ەكونوميكاسىنىڭ باسىم سالالارىنداعى ماڭىزدى مىندەتتەردى شەشۋ. قور قىزمەتى شەڭبەرىندە 140-تان استام جوبا جۇزەگە اسىپ ۇلگەردى.
ASER ساراپشىلارى ءتۇرلى جوبالاردى قارجىلاندىراتىن نەگىزگى بانكتىك ۇيىم رەتىندە ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكىن ايتادى.
«بانك ءتۇرلى سالاداعى (ەنەرگەتيكا, ينفراقۇرىلىم, حيميا ونەركاسىبى, تۋريزم, اگروونەركاسىپ كەشەنى, «جاسىل» تەحنولوگيالار) شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولدايدى جانە قارجىلاندىرادى. ەلدەگى جۇمىس ىستەگەن ۋاقىتىندا بانك جالپى سوماسى 10 ملرد دوللاردان اساتىن 300-دەن اسا جوبانى قارجىلاندىردى. قازىر دە بۇل قارجى ۇيىمىمەن ىنتىماقتاستىق ءساتتى جالعاسىپ جاتىر», دەلىنەدى زەرتتەۋدە.
ەلدە سونداي-اق ستارتاپتار ءۇشىن رەسۋرس پەن قولداۋ ۇسىناتىن بيزنەس ينكۋباتورلار مەن اكسەلەراتورلار بار. سونىڭ ىشىندەگى ەڭ تانىمالدارى:
- Astana Hub. حاب Techpreneurs, Scalerator, Startup Academy, Seed Money دەپ اتالاتىن ءتۇرلى ينۆەستيتسيالىق باعدارلامالار كومەگىمەن ستارتاپتار مەن يننوۆاتسيالىق جوبالارعا قارجىلىق قولداۋ كورسەتەدى.
- Tech Garden. بۇل – يننوۆاتسيالىق جوبالار مەن تەحنولوگيالىق ستارتاپتاردى قولداۋعا مامانداندىرىلعان بيزنەس ينكۋباتورى مەن اكسەلەراتورى. مۇندا تابيعي جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلار ينۆەستور بولادى.
- Nuris Technopark. تەحنوپاركتىڭ ماقساتى – تەحنولوگيالىق جوبالار مەن يننوۆاتسيالىق ستارتاپتاردى قولداۋ جانە دامىتۋ. رەزيدەنتتەرگە 2 باعدارلاما قولجەتىمدى, ولار – 12 اپتاعا سوزىلاتىن «ABC Incubation» جانە 10 اپتاعا ەسەپتەلگەن «QUICK START XIV».
ەلىمىزدە ءوسىم الەۋەتى جوعارى جاس كومپانيالار مەن ستارتاپتاردى قارجىلاندىراتىن بىرنەشە ۆەنچۋرلىق قور جۇمىس ىستەيدى.
- MyVentures. كومپانيانىڭ باسىمدىق بەرەتىن باعىتتارى – fintech, e-commerce, جاساندى ينتەللەكت, مەديتسينا, كورپوراتيۆتىك باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋ.
- Activat VC. قور ءالى دامۋ ساتىسىندا تۇرعان پەرسپەكتيۆالى IT-ستارتاپتاردى ىزدەيدى.
- Sturgeon Capital. جوعارى تەحنولوگيالىق ستارتاپتاردى ىزدەۋمەن جانە دامىتۋمەن اينالىساتىن بريتانيالىق ينۆەستيتسيالىق كومپانيا.
- Falconry. IT سالاسىنداعى جوبالاردى قولداۋعا ماماندانعان قور. كاسىبىن ەندى باستاعان جاس كاسىپكەرلەرگە ەكسپەرتتىك قولداۋ كورسەتۋمەن اينالىسادى.
كەدەرگىلەر مەن تاۋەكەلدەر
- سالالار مەن وڭىرلەردى دامىتۋدىڭ جالپى ستراتەگياسىنىڭ بولماۋى;
- وڭىرگە ينۆەستيتسيا تارتۋ جونىندەگى جۇمىستىڭ قارالىپ وتىرعان ءوڭىردىڭ ناقتى قاجەتتىلىكتەرىمەن ۇيلەسپەۋى;
- جەر ۋچاسكەلەرىن ءبولۋ ۇدەرىسىندە ينفراقۇرىلىم مەن اشىقتىقتىڭ جوقتىعى;
- تەحنيكالىق جاعداي جانە قاجەتتى ينجەنەرلىك-كوممۋنيكاتسيالىق ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتۋدىڭ السىزدىگى;
- گازداندىرۋدىڭ جۇيەسىنىڭ باياۋلىعى, ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تاپشىلىعى جانە قويما ءۇي-جايلارىنىڭ بولماۋى.
ەلىمىز 2029 جىلعا تامان ەكونوميكا اينالىمىن 450 ملرد دوللارعا جەتكىزەمىز جانە سوعان دەيىن 150 ملرد دوللار تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەستيتسيا تارتامىز دەپ جوسپارلاپ وتىر.